- Câu lạc bộ trong khuôn khổ Dự án:
Trong khuôn khổ dự án TGPL, tính đến thời điểm này, đã thành lập được 10 câu lạc bộ hoạt động theo Dự án. Trung tâm đã thực hiện chức năng, tổ chức hướng dẫn các câu lạc bộ TGPL sinh hoạt định kỳ hàng tháng, sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ trong năm và tập huấn kiến thức pháp luật cho 10 câu lạc bộ, nhằm trang bị cho câu lạc bộ những kiến thức pháp luật, tạo điều kiện cho người được TGPL tham gia sinh hoạt, trao đổi vướng mắc của họ với nhau nhằm tăng cường khả năng tự giải quyết hoặc hỗ trợ giải quyết vướng mắc thông qua tư vấn pháp luật, giúp đỡ kiến thức pháp luật để hỗ trợ bảo vệ quyền và lợi ích cho người được TGPL ở địa phương.
Mặc dù trong năm qua, nguồn kinh phí để duy trì hoạt động của 10 câu lạc bộ TGPL từ Dự án chuyển về chậm (tháng 10/2008 mới chuyển về Trung tâm) nhưng với chức năng quản lý, lãnh đạo của mình Trung tâm đã thực hiện việc hướng dẫn các câu lạc bộ tiếp tục sinh hoạt hàng tháng, hàng quý và có báo cáo kết quả.
- Câu lạc bộ theo chương trình 135:
Thực hiện theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chương trình mục tiêu Quốc gia Giảm nghèo và chương trình 135 giai đoạn 2, đến nay đã thành lập được 04 Câu lạc bộ, các Câu lạc bộ đã đi vào hoạt động, sinh hoạt chuyên đề, đưa ra ý kiến trao đổi, giải quyết được nhiều vướng mắc trong nội bộ nhân dân.
- Công tác quản lý và cấp thẻ Cộng tác viên:
Hiện nay, trên cơ sở số hợp đồng làm Cộng tác viên đã sắp hết hạn, Trung tâm triển khai thực hiện hướng dẫn Cộng tác viên làm lại hồ sơ, cung cấp ảnh mới để Trung tâm đề nghị Giám đốc Sở phê duyệt ký hợp đồng mới với Cộng tác viên, đồng thời cấp thẻ mới cho Cộng tác viên. Đến nay, đã gửi gần 100 bộ hồ sơ đăng ký làm Cộng tác viên đến các cán bộ, công viên chức, các ban, ngành, đoàn thể. Như vậy so với cùng kỳ 2007 (84 CTV), năm 2008 số CTV của Trung tâm có thể sẽ tăng thêm khoảng 15 - 20%.
- Công tác phân công Cộng tác viên thực hiện Trợ giúp pháp lý:
Khi người được Trợ giúp pháp lý có đơn yêu cầu Trợ giúp pháp lý chuyển đến Trung tâm đề nghị tư vấn pháp lý, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án Hình sự, vụ việc Dân sự, vụ án Hành chính. Sau khi tiếp nhận đơn yêu cầu Trợ giúp pháp lý, Trung tâm đã kiểm tra các nội dung có liên quan đến yêu cầu Trợ giúp pháp lý, phân công cho Cộng tác viên thực hiện Trợ giúp pháp lý. Các Cộng tác viên đã nghiên cứu đầy đủ, toàn diện giấy tờ, tài liệu có trong hồ sơ vụ việc, các tình tiết của vụ việc và các quy định của pháp luật có liên quan và tư vấn cho đối tượng kịp thời, chính xác đúng pháp luật.
Trong lĩnh vực tố tụng, các Luật sư đã tham gia bào chữa cho người được Trợ giúp pháp lý từ giai đoạn điều tra đến giai đoạn xét xử, từ vụ án Hình sự đến vụ án Dân sự, Hôn nhân và gia đình…
Nhìn chung, các vụ việc đã được tiến hành xét xử đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, được bị cáo chấp nhận, đương sự đồng tình ủng hộ.
- Công tác tuyên truyền về Trợ gúp pháp lý:
Xuất phát từ tình hình thực tế còn nhiều khó khăn của tỉnh nhà, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc sinh sống nhận thức còn nhiều hạn chế, nhất là trong lĩnh vực pháp luật.
Nhằm góp phần đưa ánh sáng pháp luật về tới đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng đặt biệt khó khăn, Trung tâm Trợ giúp pháp lý đã lồng ghép những việc làm cụ thể, thiết thực như thực hiện tư vấn, hướng dẫn giải đáp những thắc mắc liên quan đến pháp luật bằng cách tư vấn trực tiếp; xây dựng các bảng thông tin có nội dung người được Trợ giúp pháp lý, người tham gia tố tụng, quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, người được trợ giúp pháp lý. Đến nay đã làm được 60 bảng thông tin về Trợ giúp pháp lý được đặt tại các cơ quan tố tụng, nhà tạm giữ, nhà tạm giam, UBND xã, phường, thị trấn.
Đã thực hiện in ấn 09 loại tờ gấp, tờ bướm với nội dung phổ biến những kiến thức pháp luật cơ bản và thiết thực nhất với số lượng là trên 10.000 tờ để cấp phát miễn phí cho bà con và 64 xã, phường trên toàn tỉnh.
Những hoạt động thiết thực trên đã góp phần to lớn trong việc nâng cao hiểu biết pháp luật, giúp người được Trợ giúp pháp lý bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình, đồng thời có thể tự giải quyết những tranh chấp, những khúc mắc trong cuộc sống, thắt chặt thêm tình làng nghĩa xóm, đạo lý truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Chính vì lẽ đó, số người đến với Trung tâm, Cộng tác viên để tư vấn pháp luật ngày một đông, thể hiện tính ưu việt về lĩnh vực Trợ giúp pháp lý được đông đảo người dân đồng tình ủng hộ.
- Công tác phối hợp với chính quyền cơ sở trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý:
Để công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thu hút được sự quan tâm của đông đảo nhân dân tham gia thì trong lĩnh vực Trợ giúp pháp lý việc kết hợp với cơ quan tư pháp cấp huyện, cấp xã là hết sức cần thiết. Phối hợp với chính quyền cơ sở để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nắm bắt nhu cầu Trợ giúp pháp lý của người dân. Trên cơ sở đó, đã chọn lọc và cung cấp cho người dân những thông tin cơ bản nhất đối với các lĩnh vực pháp luật có liên quan cũng như những điều kiện cần thiết để được hưởng dịch vụ Trợ giúp pháp lý miễn phí, diện được Trợ giúp pháp lý, quyền và nghĩa vụ của người được Trợ giúp pháp lý, phạm vi và lĩnh vực Trợ giúp pháp lý thông qua việc cấp phát tờ bướm, tờ gấp pháp luật, đối thoại tư vấn trực tiếp tại các đợt tổ chức trợ giúp pháp lý lưu động.
Ngoài ra còn phối hợp với cơ quan, cơ sở và tư pháp cấp huyện, cấp xã trong việc điều tra, xác minh những vụ việc do người được Trợ giúp pháp lý trình bày nhằm bảo vệ công lý, quyền và lợi ích chính đáng của người được Trợ giúp pháp lý.
Công tác này đã thực hiện một cách đồng bộ, thống nhất có hiệu quả. Chính quyền cơ sở đã chỉ đạo các ban ngành phối hợp giải quyết những vấn đề có liên quan, những khuất mắc của người được trợ giúp pháp lý được Trung tâm Trợ giúp pháp lý giải quyết đúng luật.
- Hoạt động trong chương trình mục tiêu Giảm nghèo:
Theo công văn số 349/CTGPL-NV ngày 19/10/2007 của Cục Trợ giúp pháp lý - Bộ Tư pháp thông báo kinh phí để Trợ giúp pháp lý trong chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006-2010, Trung tâm đã triển khai đặt bảng thông tin về Trợ giúp pháp lý (đến nay đã làm được 60 bảng), triển khai tập huấn cho chuyên viên, cộng tác viên về lĩnh vực trợ giúp pháp lý, tổ chức trợ giúp pháp lý lưu động (39 đợt) thu hút được hàng ngàn lượt người tham gia cũng như in ấn các loại tờ gấp pháp luật (đang thực hiện in ấn trên 10.000 tờ các loại).
2.10. Hoạt động theo Dự án:
Sau khi có Đề án và bản cam kết của UBND tỉnh về thực hiện Dự án Trợ giúp pháp lý giai đoạn IV năm 2005-2009. Năm 2008 được UBND tỉnh giao chỉ tiêu biên chế là 10 người, đến nay đã tuyển dụng được 09 biên chế.
Tiếp tục thực hiện kế hoạch hoạt động Dự án hỗ trợ hệ thống Trợ giúp pháp lý ở Việt Nam, 06 tháng đầu năm 2008 Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Ninh Thuận được Bộ Tư pháp cấp kinh phí để triển khai các hoạt động Trợ giúp pháp lý trên các lĩnh vực: thông tin truyền hình; tham gia tố tụng; tư vấn pháp luật; trợ giúp pháp lý lưu động; tập huấn kiến thức pháp luật cho chuyên viên, cộng tác viên; sinh hoạt câu lạc bộ trợ giúp pháp lý.
Từ nguồn kinh phí trên đã giúp Trung tâm chủ động trong công việc, giải quyết những bất cập tại cơ sở, giải tỏa được vướng mắc của người dân trong các lĩnh vực như:
- Dân sự, hôn nhân và gia đình: 481 vụ, việc;
- Hành chính, khiếu nại tố cáo; 270 vụ, việc;
- Đất đai: 232 việc; …
Chi trả thù lao cho cộng tác viên tham gia tố tụng và cộng tác viên tham gia tư vấn cho người được Trợ giúp pháp lý.
Ngọc Hùng