Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 135/2003/NĐ-CP ngày 14/11/2003 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý VBQPPL, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị triển khai Nghị định này cho các Sở, Ban, ngành, UBND các huyện, thành phố. Đồng thời, ban hành Kế hoạch số 09/KH-UBND ngày 02/3/2006 về tăng cường công tác kiểm tra, xử lý VBQPPL trên địa bàn tỉnh.
Tổ chức nhiều Hội nghị tập huấn công tác này cho Cộng tác viên kiểm tra VBQPPL trên địa bàn tỉnh, cán bộ làm công tác pháp chế tại các Sở, Ban, ngành trên địa bàn tỉnh, Trưởng Phòng Tư pháp, cán bộ chuyên trách làm công tác thẩm định và kiểm tra, xử lý VBQPPL của Phòng Tư pháp các huyện, thành phố và cán bộ, công chức Phòng Văn bản pháp quy, Phòng Kiểm tra VBQPPL - Sở Tư pháp. UBND tỉnh cũng thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc các Sở, Ban, ngành phối hợp với Sở Tư pháp giúp UBND tỉnh tự kiểm tra các văn bản do UBND tỉnh ban hành đang còn hiệu lực thi hành; đôn đốc, chỉ đạo các huyện, thành phố thực hiện tốt công tác tự kiểm tra và kiểm tra văn bản theo thẩm quyền ở địa phương.
Đối với cấp huyện, 11/11 huyện thành phố đã tổ chức Hội nghị triển khai Nghị định số 135/2003/NĐ-CP và Thông tư số 01/2004/TT-BTP ngày 16/6/2004 của Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 135/2003/NĐ-CP cho cán bộ làm công tác kiểm tra và xử lý VBQPPL trên địa bàn huyện, thành phố, lãnh đạo UBND và cán bộ làm công tác Tư pháp - Hộ tịch các xã, phường, thị trấn. Và 08/11 huyện, thành phố đã xây dựng được Kế hoạch về tăng cường công tác kiểm tra, xử lý VBQPPL theo Chỉ thị số 32/2005/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 09/KH-UBND của UBND tỉnh.
Qua một thời gian thực hiện, từ năm 2004 đến nay, công tác kiểm tra và xử lý văn bản trên địa bàn tỉnh đã đạt được một số kết quả về xây dựng thể chế, biên chế, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác kiểm tra, kiểm tra và kiến nghị xử lý kịp thời đối với những văn bản ban hành có dấu hiệu trái pháp luật. Cụ thể:
Về xây dựng thể chế
Nhiều văn bản về công tác kiểm tra VBQPPL đã được ban hành như: Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1671/QĐ-UBND ngày 18/8/2005 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Tư pháp Lạng Sơn trong đó có quy định chức năng, nhiệm vụ của Sở Tư pháp trong công tác kiểm tra, xử lý văn bản. UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 37/2005/QĐ-UBND ngày 16/12/2005 ban hành Quy chế Cộng tác viên kiểm tra VBQPPL trên địa bàn tỉnh.
Sở Tư pháp đã ban hành Quyết định số 36/QĐ-STP ngày 11/3/2008 về việc quy định cụ thể một số mức chi hỗ trợ cho công tác kiểm tra VBQPPL phù hợp với Thông tư số 158/2007/TTLT-BTC-BTP ngày 28/12/2007 của Bộ Tài chính - Bộ Tư pháp hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí hỗ trợ cho công tác kiểm tra VBQPPL (thay thế Thông tư liên tịch số 109/2004/TTLT-BTC-BTP),
UBND các huyện, thành phố đã ban hành các Quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Phòng Tư pháp, trong đó có quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Phòng Tư pháp trong việc kiểm tra, xử lý VBQPPL trên địa bàn huyện, thành phố.
Về tổ chức biên chế:
Ở cấp tỉnh: Phòng Kiểm tra VBQPPL - Sở Tư pháp được thành lập trong năm 2006 trên cơ sở tách từ Phòng Văn bản pháp quy - Sở Tư pháp. Hiện nay Phòng có 03 biên chế, được giao nhiệm vụ tham mưu cho lãnh đạo Sở về lĩnh vực kiểm tra, xử lý VBQPPL và lĩnh vực rà soát, hệ thống hoá các VBQPPL do HĐND và UBND cấp tỉnh ban hành.
Đồng thời, Giám đốc Sở Tư pháp đã ban hành Quyết định số 138/QĐ-STP ngày 05/9/2005 về việc công nhận Cộng tác viên kiểm tra văn bản với số lượng 10 Cộng tác viên, đến nay đội ngũ Cộng tác viên cấp tỉnh đã được kiện toàn với tổng số 16 Cộng tác viên đều là các chuyên viên có đủ tiêu chuẩn, năng lực đang công tác tại Sở Tư pháp và một số Sở như: Tài chính, Kế hoạch và đầu tư, Tài nguyên và Môi trường…
Ở cấp huyện: Việc bố trí cán bộ chuyên trách thực hiện công tác kiểm tra, xử lý VBQPPL tại Phòng Tư pháp các huyện, thành phố còn khó khăn vì số lượng cán bộ tại Phòng Tư pháp còn hạn chế, hiện chỉ có 02 đơn vị huyện bố trí được cán bộ chuyên trách làm công tác kiểm tra văn bản. Trong việc xây dựng đội ngũ Cộng tác viên kiểm tra VBQPPL cũng mới chỉ có 04/11 huyện, thành phố xây dựng được đội ngũ Cộng tác viên kiểm tra VBQPPL
Về kinh phí
Ở cấp tỉnh: Thực hiện thông tư liên tịch số 109/2004/TLT-BTC-BTP ngày 17/11/2004 của Bộ Tài chính - Bộ Tư pháp hướng dẫn việc quản lý và sử dụng kinh phí đảm bảo cho công tác kiểm tra VBQPPL, trong năm 2006 và năm 2007, HĐND tỉnh đã phê duyệt chi kinh phí cho công tác kiểm tra VBQPPL ở cấp tỉnh là 110 triệu đồng (50 triệu cho năm 2006 và 60 triệu cho năm 2007). Trong năm 2008, kinh phí cho công tác kiểm tra VBQPPL đã được tăng lên với tổng số tiền là 138 triệu đồng.
Ở cấp huyện: Đa số chưa có kinh phí riêng phục vụ cho công tác kiểm tra văn bản, từ năm 2006 đến nay mới chỉ có 02 huyện được cấp kinh phí chi cho công tác kiểm tra, xử lý VBQPPL trên địa bàn huyện, tuy nhiên số kinh phí còn hạn chế.
Việc xây dựng hệ cơ sở dữ liệu, trang thiết bị phục vụ công tác kiểm tra
Thực hiện theo quy định tại Nghị định số 135/2003/NĐ-CP của Chính phủ, UBND tỉnh Lạng Sơn đã chỉ đạo Sở Tư pháp thực hiện việc xây dựng hệ cơ sở dữ liệu phục vụ cho công tác kiểm tra, xử lý VBQPPL. Từ năm 2004 đến tháng 4 năm 2008, Sở Tư pháp thường xuyên cập nhật các VBQPPL do HĐND và UBND tỉnh ban hành còn hiệu lực thi hành vào hệ cơ sở dữ liệu tin học do Bộ Tư pháp cung cấp. Đồng thời từng bước tập hợp và tin học hoá kết quả kiểm tra, xử lý, rà soát, hệ thống hoá VBQPPL để cập nhật vào hệ cơ sở dữ liệu của tỉnh.
Các máy tính của Sở Tư pháp và hầu hết các Phòng Tư pháp đã được nối mạng Internet; được trang bị Công báo Trung ương, Công báo địa phương, Báo pháp luật thường xuyên để cập nhật các văn bản pháp luật do các cơ quan Nhà nước ở Trung ương và địa phương ban hành. Phòng Tư pháp các huyện, thành phố còn được Sở Tư pháp cung cấp các đĩa CD-ROM văn bản pháp luật do cơ quan Nhà nước ở Trung ương ban hành.
Sở Tư pháp đã tiến hành rà soát thường xuyên và in cuốn tập hợp hoá VBQPPL do HĐND, UBND tỉnh ban hành từ năm 2000–2007 còn hiệu lực thi hành phát cho các sở, ban, ngành của tỉnh, UBND các huyện, thành phố, các doanh nghiệp nhà nước trực thuộc trung ương đóng trên địa bàn tỉnh để thực thi đúng pháp luật, làm cơ sở dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra và xử lý VBQPPL trên địa bàn tỉnh.
Về kết quả kiểm tra và xử lý VBQPPL
Ở cấp tỉnh: Từ năm 2004 đến hết tháng 8 năm 2008, Sở Tư pháp đã giúp UBND tỉnh tự kiểm tra được 196/196 văn bản do UBND tỉnh ban hành. Qua kiểm tra đã phát hiện 03 VBQPPL (Quyết định) do UBND tỉnh ban hành không phù hợp với các văn bản hiện hành của cơ quan nhà nước cấp trên được ban hành trong năm 2003, năm 2006 và năm 2007, đến nay UBND tỉnh đã xử lý được 02/03 VBQPPL.
Đồng thời, giúp UBND tỉnh kiểm tra theo thẩm quyền 704 văn bản do HĐND và UBND các huyện, thành phố ban hành. Qua kiểm tra, đã phát hiện 63 văn bản có dấu hiệu trái pháp luật được ban hành trong năm 2005, năm 2006, năm 2007 và 8 tháng đầu năm 2008. Sở Tư pháp đã có Thông báo đến cơ quan đã ban hành văn bản có dấu hiệu trái pháp luật để tổ chức tự kiểm tra và xử lý theo quy định. Đến nay HĐND, UBND các huyện, thành phố đã tự kiểm tra, tiến hành xử lý và có thông báo kết quả xử lý về Sở Tư pháp được 55/63 văn bản, còn 08/63 văn bản đang trong quá trình tự kiểm tra và xử lý.
Ở cấp huyện: Phòng Tư pháp đã giúp UBND huyện tự kiểm tra được 180 văn bản do UBND cấp huyện ban hành đang còn hiệu lực thi hành. Qua kiểm tra đã phát hiện 17 văn bản có dấu hiệu trái pháp luật. Phòng Tư pháp đã tham mưu cho UBND xử lý được 10/12 văn bản.
Từ năm 2004 đến hết tháng 8/2008, UBND các huyện, thành phố đã thực hiện kiểm tra theo thẩm quyền tổng số 1.338 VBQPPL. Qua kiểm tra, UBND huyện, thành phố đã phát hiện được 39 văn bản có dấu hiệu trái pháp luật và đã có văn bản yêu cầu HĐND, UBND cấp xã tự kiểm tra và xử lý theo quy định của pháp luật.
Từ khi Nghị định 135/2003/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành, mặc dù còn có những khó khăn, hạn chế nhất định (nhất là đối với cấp cơ sở) về con người, kinh phí, cơ sở vật chất nhưng công tác kiểm tra, xử lý VBQPPL trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã có nhiều chuyển biến rõ rệt. Công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ, xây dựng thể chế, về tổ chức cán bộ và kinh phí phục vụ cho công tác kiểm tra VBQPPL đã từng bước được đáp ứng, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra và xử lý VBQPPL trên địa bàn tỉnh. Các VBQPPL được ban hành đúng thẩm quyền đã phát huy được hiệu lực quản lý nhà nước ở địa phương, kịp thời thể chế hoá đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị, kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng trên địa bàn tỉnh. Thông qua việc tăng cường công tác kiểm tra văn bản, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý các văn bản có dấu hiệu trái pháp luật đã góp phần nâng cao hơn chất lượng công tác soạn thảo, ban hành VBQPPL, đồng thời góp phần hoàn thiện thể chế ở địa phương.
Khánh Linh