Theo quy định của Thông tư liên tịch số 04/2005/TTLT-BNV-BTP thì Cán bộ Tư pháp cơ sở được xác định là công chức cấp xã với chức danh chuyên môn là công chức Tư pháp hộ tịch, có trách nhiệm giúp UBND cấp xã quản lý Nhà nước về công tác tư pháp tại địa phương. Điều đó có nghĩa là công chức Tư pháp - Hộ tịch là người trực tiếp thực thi pháp luật, là nhân tố quyết định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động và uy tín của ngành tư pháp, đóng góp tích cực vào việc đưa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng vào thực tiễn cuộc sống.
Đối với tỉnh Nam Định hiện có 231 công chức Tư pháp hộ tịch trên tổng số 229 xã, phường, thị trấn, trình độ chuyên môn còn hạn chế trong khi đó lại thường xuyên bị thay đổi, thuyên chuyển công tác do nhu cầu bố trí sắp xếp cán bộ sau mỗi lần bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp. Xác định được điều đó, trong những năm qua, Sở Tư pháp Nam Định đã tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng làm việc của đội ngũ cán bộ tư pháp cơ sở.
Trong các năm 2005-2007, Sở Tư pháp đã phối hợp với Sở Nội vụ tổ chức 04 lớp tập huấn nghiệp vụ tư pháp trong đó có nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật cho gần 700 lượt cán bộ Tư pháp cấp xã, phường, thị trấn. Liên đoàn lao động tỉnh tổ chức Hội nghị tập huấn về Luật thanh tra, Luật khiếu nại - tố cáo cho 80 cán bộ, công nhân, viên chức, người lao động trong cơ quan và trong các đơn vị sự nghiệp. Trong năm 2008, Sở Tư pháp đã phối hợp với Sở Nội vụ mở 2 lớp tập huấn nghiệp vụ tư pháp cho cán bộ tư pháp hộ tịch, Trưởng ban tư pháp của 229 xã, phường, thị trấn; nội dung của khoá tập huấn tập trung vào các các lĩnh vực pháp luật về Khiếu nại, tố cáo; Pháp luật về Đất đai; Pháp lệnh thực hiện Dân chủ ở xã, phường, thị trấn…
Thực hiện Quyết định 212/2004/QĐ-TTg về chương trình hành động quốc gia phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân xã, phường, thị trấn từ năm 2005-2010, năm 2008 đã chọn chỉ đạo điểm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật năm tại huyện Xuân Trường và tổ chức khảo sát tại 3 đơn vị Xuân Tân, Xuân Vinh, Xuân Ninh với 120 phiếu về trình độ nhận thức pháp luật của cán bộ, nhân dân, trên cơ sở đó xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai tuyên truyền, giáo dục, tư vấn pháp luật đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật của cán bộ, nhân dân. Phối hợp với Phòng tư pháp huyện Xuân Trường tổ chức tập huấn kiến thức pháp luật cho hơn 200 tuyên truyền viên pháp luật ở cơ sở, tập trung vào 7 lĩnh vực pháp luật đó là: thủ tục hành chính, dân sự, khiếu nại - tố cáo, hôn nhân gia đình, đất đai, tài nguyên môi trường, chế độ việc làm, lao động, chính sách nhằm phát huy vai trò của đội ngũ tuyên truyền viên trong phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân xã, phường, thị trấn. ...
Bên cạnh đó Sở Tư pháp cũng thường xuyên thực hiện việc thanh tra, kiểm tra hoạt động tư pháp cơ sở, từ đó sẽ là cơ sở để đánh giá toàn diện về số lượng, chất lượng và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ của công chức Tư pháp - Hộ tịch, có kế hoạch tăng cường năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ này. Năm 2008 Sở Tư pháp Nam Định đã tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hoạt động tư pháp của 20 xã, phường, thị trấn của 10 đơn vị cấp huyện…Qua đợt kiểm tra, có thể thấy công tác tư pháp cấp xã đã được các cấp, các ngành thường xuyên quan tâm, chỉ đạo và được tiến hành nghiêm túc, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Để công tác tư pháp cơ sở ngày càng nâng cao được hiệu quả, cần phải ngày càng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tư pháp - hộ tịch. Trước hết là 100% cán bộ Công chức- Hộ tịch phải được đào tạo từ Trung cấp luật trở lên. Đồng thời giải quyết chính sách đối với những cán bộ trình độ năng lực hạn chế, tuyển dụng những cán bộ trẻ, có chuyên môn, nghiệp vụ có như vậy công tác tư pháp cơ sở mới đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới. Hy vọng rằng trong năm 2009, tư pháp cơ sở Nam Định sẽ khẳng định vị thế của mình trong sự lớn mạnh của ngành tư pháp Nam Định./.
Trần Hồng Nhung - Sở Tư pháp Nam Định