6 tháng đầu năm do sự có sự chỉ đạo sát sao của Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật tỉnh, mối quan hệ giữa thành viên của HĐPH với cơ quan thường trực được tăng cường, sự đổi mới về phương thức và hình thức tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật đã mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Trên cơ sở những yêu cầu chung về công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật trong tình hình mới, HĐPH đã chủ động xây dựng kế hoạch chỉ đạo, hướng dẫn triển khai công tác tuyên truyền PBGDPL năm 2009, tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng kế hoạch 44/KH-UBND ngày 5/12/2008 về Chương trình phổ biến giáo dục pháp luật giai đoạn 2008-2012 trên địa bàn tỉnh. Cơ quan thường trực của HĐPH đã phối hợp, hướng dẫn các ngành chủ trì các Tiểu đề án 1,2,3 của chương trình PBGDPL 5 năm 2008-2012 hoàn thành Đề án chi tiết của ngành, đơn vị mình trình UBND tỉnh phê duyệt. Tham mưu cho UBND tỉnh tiến hành sơ kết giai đoạn 1 và triển khai giai đoạn 2 chương trình 212 (chương trình hành động quốc gia phổ biến, giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân xã phường, thị trấn từ năm 2005 đến 2010). Các ngành, các cơ quan thành viên của HĐPH tỉnh, HĐPH các huyện, thành phố, thị xã đã ban hành 32 kế hoạch cùng nhiều văn bản hướng dẫn chỉ đạo triển khai công tác tuyên truyền PBGDPL cho cán bộ công chức trong đơn vị, ngành mình và nhân dân trên địa bàn tỉnh.- HĐPH đã chủ động tham mưu cho UBND tỉnh chỉ đạo tổ chức triển khai, tuyên truyền phổ biến 20 văn bản luật, pháp lệnh và hàng chục văn bản dưới luật do các bộ ngành, trung ương và của tỉnh ban hành. Toàn tỉnh đã tổ chức được 926 hội nghị chuyên đề, hội nghị lồng ghép tuyên truyền phổ biến luật cho hơn 188 nghìn lượt người là cán bộ công chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên, thanh thiếu niên, hội viên, học sinh, sinh viên, hộ kinh doanh, người lao động. Trong đó các ngành thành viên HĐPH tỉnh tổ chức được 653 hội nghị, nói chuyện chuyên đề, với hơn 164 nghìn lượt người tham dự, HĐPH các huyện thành phố tổ chức được 273 hội nghị, các buổi nói chuyện chuyên đề với 24.272 lượt người tham dự. Nhiều văn bản luật đã được phổ biến kịp thời đến người dân như Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Đặc xá, Luật Lý lịch tư pháp, Luật Quốc tịch, Luật Thi hành án dân sư, Luật Ban hành bản bản quy phạm pháp luật của HĐND và UBND, Luật Chữ thập đỏ, Luật Bảo hiểm y tế, Luật Công nghệ cao, Luật Đa dạng sinh học, Luật Bảo vệ và phát triển rừng, Luật Đất đai, Luật Phòng chống ma tuý, Luật Phòng chống HIV/AIDS, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng chống bạo lực gia đình, Luật Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Giao thông đường bộ, Luật Giao thông đường thuỷ nội địa, Luật Giáo dục, Pháp lệnh Công an xã, Pháp lệnh Cựu chiến binh, Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 Pháp lệnh dân số năm 2003, Pháp lệnh Lý vi phạm hành chính, Pháp lệnh sửa đổi một số điều pháp lệnh thi hành án phạt tù, Pháp lệnh Thú y, Pháp lệnh Giống cây trồng, pháp luật về biển, đảo biển Việt Nam, Quy định về xử lý hành chính trong quản lý sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên It ternet, Phòng dịch cúm A(H1N1), phòng dịch tiêu chảy cấp…
- Với vai trò là cơ quan thường trực của HĐPH, Sở Tư pháp đã chủ động làm tốt công tác tham mưu cho UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo các ngành các cấp có liên quan tổ chức triển khai thực hiện Luật Thi hành án dân sự, ban hành Quy chế về xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật của UBND xã, phường, thị trấn, đồng thời hoàn chỉnh cuốn sổ tay các hình thức tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật dành cho tuyên truyền viên tại cơ sở. Phối hợp chặt chẽ với các thành viên HĐPH, duy trì đều đặn chế độ đôn đốc, kiểm tra báo cáo định kỳ kết quả công tác tuyên truyền phổ biến luật. Triển khai giai đoạn 2 Đề án cải cách hành chính trong lĩnh vực tuyên truyền PBGDPL và ban hành văn bản QPPL của UBND xã, phường thị trấn, giai đoạn 2 Chương trình 212 (chương trình hành động quốc gia phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ nhân dân xã, phương thị trấn), Chương trình quốc gia giảm nghèo năm 2009 và xây dựng tiểu đề án 3 theo chỉ đạo của UBND tỉnh tại Kế hoạch số 44 về phổ biến giáo dục pháp luật giai đoạn 2008-2012, Sở Tư pháp đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai công tác tuyên truyền phổ biến luật chú trọng nâng cao chất lượng về nội dung và đối tượng được thụ huởng. Kết quả đã tổ chức được 14 hội nghị phổ biến luật cho gần 1.700 lượt đối tương là người nghèo, đối tượng chính sách, đội ngũ tuyên truyền viên, hoà giải viên tại các thôn xóm, cán bộ xã, phường, thị trấn ở 8/8 huyện, thành phố, thị xã. Sở Tư pháp đã phối hợp với Hội Nông dân tỉnh in sao cấp phát 250 bộ tài liệu nội dung đăng tải Nghị định 197/2004/NĐ-CP về đền bù giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất, in sao 1000 bản tài liệu về đất đai, chính sách trợ cấp xã hội, Luật hôn nhân gia đình cấp phát miễn phí cho 23 xã nghèo thuộc chương trình quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2003 - 2010.
- Công tác phổ biến pháp luật thông qua tổ chức các cuộc thi, thành lập và duy trì hoạt động thường xuyên mô hình các câu lạc bộ pháp luật cũng đạt được kết quả đánh kể, tạo ra sân chơi bổ ích cho mọi đối tượng và nơi chuyển tải được những quy định pháp luật đến người dân nhanh nhất và hiệu quả nhất. 6 tháng đầu năm Sở Tư pháp đã phối hợp với Hội Phụ nữ tỉnh thành lập 01 Câu lạc bộ Phụ nữ với pháp luật tại xã Ninh Mỹ huyện Hoa Lư, Hội nông dân tỉnh đã thành lập mới 3 câu lạc bộ “nông dân với pháp luật” tại xã Khánh Cư (huyện Yên Khánh), xã Quang Sơn (Thị xã Tam Điệp), phường Ninh Sơn (Thành phố Ninh Bình). Mô hình câu lạc bộ “Trợ giúp pháp lý”, “nông dân với phòng chống ma tuý”, “nam giới không nghiện rượu’, “phụ nữ giúp phụ nữ” , “tuổi trẻ phòng chống tội phạm” tại các xã, phường, thị trấn duy trì thường xuyên chế độ sinh hoạt định kỳ qua đó đã trực tiếp tuyên truyền phổ biến rất nhiều văn bản luật đến đông đảo hội viên, đoàn viên, nông dân như Luật bình đẳng giới, Luật phòng chống bạo lực gia đình, Luật phòng chống ma tuý, Luật giao thông đường bộ.
Đáng ghi nhận là Hội thi “Kiến thức pháp luật” trong cán bộ, công nhân viên chức lao động do Liên đoàn lao động tỉnh phát động thu hút đông đảo cán bộ công chức, người lao động tham dự. Tỉnh đoàn đã chỉ đạo các cấp bộ đoàn trong tỉnh tổ chức 25 hội thi, 145 buổi giao lưu, 25 diễn đàn phổ biến về luật giao thông đường bộ, luật giao thông đường sắt, luật nghĩa vụ quân sự, luật phòng chống ma tuý, pháp lệnh dân số thu hút hàng nghìn đoàn viên, thanh thiếu niên tham gia.
- Công tác phổ biến giáo dục pháp luật thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các thiết chế văn hoá thông tin ở cơ sở phát huy được hiệu quả và tác dụng sâu rộng đến nhiều đối tượng ở các vùng miền. Các ngành Tư pháp, Công an, Quân sự, Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh, Liên đoàn lao động phối hợp với Đài phát thanh và truyền hình tỉnh duy trì thường xuyên chuyên mục “Pháp luật và đời sống”, ‘an ninh’ “quốc phòng” “lao động và công đoàn” ‘phụ nữ Ninh Bình” với 30 phóng sự, 90 tin cùng với gần 40 chuyên trang được đăng tải trên Báo Ninh Bình, 2400 cuốn Bản tin Tư pháp Ninh Bình, 25.200 cuốn thông báo nội bộ của Ban tuyên giáo Tỉnh uỷ, các ấn phẩm Sở giáo dục và đào tạo, Tỉnh đoàn, Hội Phụ nữ, Cựu chiến binh đã góp phần đăng tải kịp thời các chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và nhà nước tới cơ sở và phản ánh những gương người tốt, việc tốt, tập thể điển hình tiên tiến trong phong trào thực thi pháp luật tại cơ sở. Ngành văn hoá thể thao và du lịch đã xây dựng được 125 cụm panô lớn, căng treo 5890 băng zôn, 2500 dây cờ mầu, 5.800 khẩu hiệu tường, 7.100panô nhỏ dựng trên 400 cổng trào, in và phát hành 112 tranh có nội dung tuyên truyền về pháp luật phòng chống ma tuý, phòng chống HIV/AIDS, phòng chống bạo lực gia đình, thực hiện pháp lệnh dân số, xây dựng gia đình ấm no hạnh phúc đến tận các xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Ngành tư pháp đã in sao hơn 280 đĩa VCD các tình huống pháp luật cấp phát miễn phí cho 23 xã nghèo.
- Công tác phổ biến pháp luật thông qua Hoạt động hoà giải ở cơ sở và xây dựng, khai thác tủ sách pháp luật, ngăn sách pháp luật tại các cơ quan doanh nghiệp, trường học, các xã, phường, thị trấn. Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 1704 tổ hoà giải ở 1662 thôn, xóm, tổ dân phố, với 10.601 hoà giải viên. Thành viên của tổ hoà giải được lựa chọn từ những người có uy tín đại diện cho các tổ chức chính trị xã hội đoàn thể tại cơ sở. 6 tháng đầu năm các tổ hoà giải đã tiến hành hoà giải thành nhiều vụ việc hầu hết là những mâu thuẫn tranh chấp nhỏ phát sinh trong cộng đồng dân cư. Toàn tỉnh hiện có 748 tủ sách pháp luật trong đó xã, phường, thị trấn là 155 tủ sách; ở các cơ quan, doanh nghiệp, trường học là 593 tủ sách và 116 tủ sách pháp luật ở 117 điểm bưu điện văn hoá xã. Có thể nói hầu hết các nàgnh thành viên HĐPH đều đã trang bị được ngăn sách, tủ sách pháp luật phục vụ cho công tác nghiên cứu, công tác chuyên môn nghiệp vụ của mình. Tại các xã, phương thị trấn tủ sách pháp luật được trang bị ngày càng phong phú và đa dạng về đầu sách, nhiều nơi đã xuất hiện mô hình tủ sách pháp luật do Hội nông dân tự quản và được đặt tại nhà văn hoá thôn hoăc đặt tại gia đình nhà hội viên, đây là mô hình hay do Hội nông dân tỉnh đang triển khai thí điểm tại một số thôn, xóm trên địa bàn tỉnh phát huy hiệu quả rất cao trong công tác tuyên truyền phổ biến luật đến bà con cơ sở.
- Thông qua hoạt động xét xử lưu động và thực hiện quyền công tố tại các phiên toà. 6 tháng đầu năm Toà án 2 cấp đã phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan tiến hành tố tụng tổ chức xét xử lưu động 22 vụ án hình sự, Viện kiểm sát 2 cấp đã ban hành 12 kháng nghị, 43 kiến nghị yêu cầu các cơ quan chức năng khắc phục sửa chữa và phòng ngừa vi phạm nhằm tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến các chủ thể khác là người tiến hành tố tụng, quản lý hành chính từ đó đảm bảo việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật được thực hiện đều khắp, sâu rộng góp phần nâng cao nhận thứuc, ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ và nhân dân.
Mặc dù còn nhiều hạn chế song 6 tháng đầu năm 2009 những kết quả đạt được trong công tác phối hợp tuyên truyền phổ biến pháp luật đã ghi nhận được sự tham gia, vào cuộc của các ngành, các cấp trong công tác tuyên truyền phổ biến luật đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh nhà trong tình hình mới. Tạo được sự chuyển biến về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, công chức, nhân dân góp phần đẩy lùi, hạn chế những hành vi vi phạm pháp luật xảy ra, tăng cường công tác đấu tranh phòng chống tội phạm tệ nạn xã hội.
Thiều Thị Tú