Ngày 03/6/2008 UBND tỉnh An Giang có Quyết định số 1119/QĐ-UBND Về việc thành lập Hội đồng Phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng ở An Giang , Hội đồng gồm 05 thành viên do ông Trương Văn Khan, Phó Giám đốc Sở Tư pháp làm Chủ tịch Hội đồng, Thành viên là các ông Lâm Phước Nghĩa, Phó Chánh án TAND tỉnh, ông Lê Văn Tiền, Phó Giám đốc Công an tỉnh, ông Lê Minh Phương, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, ông Trần Minh Châu, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh.
Ngay sau khi được thành lập, Hội đồng Phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng tỉnh đã ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng theo Quyết định số 93/QĐ-HĐ ngày 27/6/2008. Quy chế đã phân công cụ thể nhiệm vụ của từng thành viên trong Hội đồng, chế độ hội họp, thông tin báo cáo và xác định Sở Tư pháp là cơ quan Thường trực của Hội đồng trong việc theo dõi tổng hợp báo cáo định kỳ 6 tháng, báo cáo năm.
Sau gần 01 năm được thành lập và hoạt động, Hội đồng Phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng của tỉnh đã triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ “tăng cường công tác TGPL miễn phí cho người nghèo và đối tượng chính sách trong hoạt động tố tụng”. Cụ thể như sau:
- Đã cung cấp 82 bảng thông tin về TGPL đặt tại các cơ quan điều tra, Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân của tỉnh và các huyện, thị, thành phố; Trại Tạm giam Công an tỉnh, Nhà tạm giữ Công an TP Long Xuyên, Trụ sở các phòng Tư pháp, Câu lạc bộ TGPL xã, phường, thị trấn.
- Cung cấp đầy đủ các mẫu đơn đề nghị TGPL, các tờ gấp pháp luật và các tài liệu khác có liên quan đến hoạt động TGPL
- Thực hiện đúng việc kiểm tra đối tượng được TGPL theo quy định tại Điều 10 Luật TGPL và Điều 2 Nghị định số 07/2007/NĐ-CP của Chính phủ và một số đối tượng thuộc các Dự án hợp tác Quốc tế được ký kết giữa Nhà nước Việt Nam với các nước .
- Cử Luật sư - Cộng tác viên tham gia đại diện, bào chữa 114 vụ (53 hình sự, 61 dân sự ).
Thành viên của Hội đồng đã có sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai Kế hoạch công tác của Hội đồng:
- Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo cho Trưởng Công an cấp huyện, Giám thị Trại tạm giam, Thủ trưởng cơ quan điều tra niêm yết bảng thông tin về TGPL, chủ động đề nghị Trung tâm TGPL Nhà nước phối hợp thực hiện các hoạt động TGPL khi có đối tượng thuộc diện được TGPL theo Luật, Nghị định và các Dự án. Trong quá trình điều tra đã hướng dẫn, cung cấp thông tin cho người bị tạm giữ, tạm giam, bị can và các đương sự hoặc người thân của họ liên hệ với Trung tâm TGPL để thực hiện các thủ tục đề nghị TGPL 13 trường hợp. Chỉ đạo Cơ quan điều tra thực hiện việc cấp 83 Giấy chứng nhận tham gia tố tụng cho Luật sư - Cộng tác viên của Trung tâm TGPL Nhà nước sau khi có Quyết định của Trung tâm cử tham gia. Cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh, Công an các huyện, thị, thành phố, Giám thị Trại tạm giam đã tạo thuận lợi cho luật sư - Cộng tác viên TGPL tiếp xúc với người bị tạm giam, tạm giữ, bị can, bị cáo; cung cấp kết luận điều tra cho Luật sư - cộng tác viên tham gia tố tụng.
- Viện Kiểm sát nhân dân: đã tổ chức triển khai Quy chế cho toàn thể Kiểm sát viên, cán bộ, công chức Viện Kiểm sát nhân dân ở 2 cấp; niêm yết bảng thông tin về TGPL và đặt họp tin TGPL tại trụ sở cơ quan theo quy định hướng dẫn trong Thông tư liên tịch; thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận cho người bào chữa, Giấy chứng nhận người bảo vệ quyền lợi của đương sự trong vụ án hình sự; xác nhận về thời gian luật sư - cộng tác viên TGPL tham gia tố tụng .
- Toà án nhân dân: tổ chức quán triệt, thực hiện đúng nội dung quy chế; chủ động đề nghị Trung tâm TGPL Nhà nước phối hợp thực hiện việc thông tin, hướng dẫn về TGPL; chỉ đạo TAND các cấp giải thích cho bị cáo và các đương sự khác biết về quyền được TGPL và hướng dẫn họ tiếp cận các thông tin về TGPL; thực hiện việc cấp giấy chứng nhận người bào chữa, giấy chứng nhận người bảo vệ quyền lợi của đương sự trong vụ án hình sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong các vụ việc dân sự, vụ án hành chính…
Nhìn chung, sau khi Hội đồng phối hợp liên ngành trong hoạt động tố tụng của tỉnh được thành lập và đi vào hoạt động, công tác TGPL trong hoạt động tố tụng đã được tổ chức triển khai thực hiện khá thường xuyên và đạt hiệu quả cao. Số lượng các vụ việc được thực hiện bằng hình thức tham gia tố tụng tăng khoảng 56% so cùng kỳ, chất lượng từng bước có nâng lên, đặc biệt thời gian gần đây các vụ việc TGPL trong tố tụng đã mở rộng ngay từ giai đoạn khởi tố điều tra đối với các vụ án hình sự, chứ không chỉ chủ yếu trong giai đoạn xét xử như những năm trước.
Trần Hải Quân