Qua 5 năm qua thực hiện Nghị định số 135/2003/NĐ-CP ngày 14/11/2003 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật (QPPL), Thông tư số 01/2004/TT-BTP ngày 16/6/2004 của Bộ Tư pháp về việc hướng dẫn thi hành một số điều Nghị định 135 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL ở Thái Bình đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận.
Thực hiện tốt công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện
Để thực hiện Nghị định của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn của Bộ Tư pháp về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL có hiệu quả, UBND tỉnh ban hành kế hoạch số 02/KH-UBND ngày 08/3/2005 về triển khai thực hiện Luật Ban hành văn bản QPPL của HĐND, UBND; Kế hoạch số 09/KH-UB ngày 20/7/2004 về triển khai thực hiện Nghị định số 135/2003/NĐ-CP của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL; Chỉ thị số 13/2006/CT-UBND ngày 02/8/2006 về nâng cao chất lượng công tác soạn thảo, thẩm định, kiểm tra và xử lý văn bản QPPL trên địa bàn toàn tỉnh. Sở Tư pháp có hướng dẫn thi hành số 08/HD-TP về thẩm quyền, quy trình, thủ tục tự kiểm tra, kiểm tra và xử lý văn bản QPPL do HĐND, UBND các cấp ban hành.
Để tăng cường công tác soạn thảo, thẩm định, kiểm tra và xử lý văn bản QPPL, UBND tỉnh đã tổ chức 02 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ văn bản cho hơn 250 cán bộ lãnh đạo, chuyên viên của HĐND, UBND cấp tỉnh; lãnh đạo, chuyên viên các sở, ban, ngành của tỉnh. Trên cơ sở lớp tập huấn này, 100% lãnh đạo chủ chốt của Huyện uỷ, UBND huyện, lãnh đạo cấp xã và chuyên viên các phòng ban của huyện được tấp huấn nghiệp vụ về soạn thảo, thẩm định, kiểm tra và xử lý văn bản QPPL.
Hàng năm, Sở Tư pháp tham mưu UBND tỉnh ban hành và thực hiện kế hoạch rà soát, kiểm tra văn bản QPPL thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh. Chỉ đạo Tư pháp các huyện, thành phố xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch rà soát, hệ thống hoá văn bản QPPL của HĐND, UBND cùng cấp và kiểm tra, xử lý văn bản QPPL của HĐND, UBND cấp xã ban hành theo sự phân cấp của Chính phủ. Đồng thời thành lập Đoàn kiểm tra văn bản do HĐND, UBND các huyện thành phố ban hành. Phối hợp với Phòng Tư pháp các huyện, thành phố kiểm tra thực trạng ban hành văn bản của cấp xã để đánh giá, rút kinh nghiệm.
Tăng cường lực lượng làm công tác kiểm tra văn bản
Ngày 12/10/2005, Phòng kiểm tra văn bản - Sở Tư pháp được thành lập theo Quyết định số 61/2005/QĐ-UBND của UBND tỉnh với 03 biên chế, đủ năng lực và trình độ chuyên môn để thực hiện các nhiệm vụ được giao. Ngoài ra, để tăng cường lực lượng làm công tác kiểm tra văn bản, Phòng tham mưu cho Giám đốc Sở Tư pháp ban hành Quyết định số 46/QĐ-STP về thành lập, công nhận và duy trì hoạt động của 23 cộng tác viên kiểm tra văn bản cấp tỉnh có trình độ chuyên môn sâu của một số sở, ngành của tỉnh và Sở Tư pháp. Về cơ bản, đội ngũ cộng tác viên đã đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Trên cơ sở hướng dẫn của Sở Tư pháp, các huyện, thành phố đều đã tổ chức được đội ngũ cộng tác viên của cấp huyện với số lượng từ 6 đến 9 người tham gia hoạt động tự kiểm tra, rà soát văn bản QPPL do HĐND, UBND cấp huyện ban hành và kiểm tra văn bản QPPL do HĐND, UBND cấp xã.
Làm tốt công tác kiểm tra, thẩm định văn bản QPPL trước khi ban hành
Định kỳ hàng năm, để việc ban hành Chương trình xây dựng Quyết định, Chỉ thị QPPL của UBND tỉnh đúng quy định pháp luật, sát với thực tế. Theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Tư pháp đều có hướng dẫn, đôn đốc các sở, ngành căn cứ vào nhiệm vụ công tác của ngành mình để đề xuất UBND tỉnh ban hành các Quyết định, Chỉ thị QPPL thuộc lĩnh vực sở, ngành mình quản lý gửi về Sở Tư pháp tổng hợp trình UBND tỉnh ban hành.
Từ năm 2005 đến nay, việc thẩm định dự thảo văn bản QPPL ở tỉnh Thái Bình được thực hiện triệt để. Do đó chất lượng văn bản được nâng cao, có tính khả thi và hạn chế những sai sót không đáng có trước khi UBND tỉnh ký ban hành. Cụ thể: Năm 2005, Sở Tư pháp đã thẩm định và tham gia ý kiến 44 văn bản dự thảo; Năm 2006 có 19 văn bản dự thảo; Năm 2007 có 20 văn bản dự thảo và năm 2008 có 17 văn bản dự thảo.
Ngoài ra, Sở Tư pháp còn thực hiện tốt công tác tự kiểm tra, rà soát văn bản do HĐND, UBND cấp tỉnh ban hành để kịp thời phát hiện và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Đến tháng 9/2008, qua kiểm tra rà soát 380 văn bản QPPL do HĐND, UBND tỉnh ban hành, phát hiện 25 văn bản có nội dung trái với văn bản cấp trên hoặc không còn phù hợp với tình hình kinh tế xã hội của địa phương và kiến nghị UBND tỉnh tự xử lý những văn bản có sai sót theo hướng: huỷ bỏ 01 văn bản, bãi bỏ 14 văn bản; sửa đổi, bổ sung 10 văn bản. Sau đề nghị của Sở Tư pháp, UBND tỉnh đã bãi bỏ 14 văn bản, ban hành thay thế mới 02 văn bản và đang xử lý 9 văn bản.
Đối với văn bản do HĐND, UBND cấp huyện ban hành từ năm 2004 đến nay là 1.143 văn bản, trong đó có 318 Nghị quyết của HĐND, 654 Quyết định và 171 Chỉ thị. Qua kiểm tra phát hiện 05 văn bản trái pháp luật và 37 văn bản vi phạm theo Nghị định 135/2003/NĐ-CP (chủ yếu là Thông báo và Công văn do UBND cấp huyện ban hành). Đều được kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật.
Phòng Tư pháp các huyện, thành phố đã kiểm tra 6.047 văn bản QPPL. Qua kiểm tra, chất lượng ban hành các văn bản QPPL ở cấp xã dần dần được chấn chỉnh, chất lượng văn bản ngày một nâng cao. Không có sai sót nghiêm trọng./.
Ngọc Hiển