Thực hiện Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/ 3/2008 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2008 đến năm 2012, ngay từ đầu năm Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PHCTPBGDPL) tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch công tác PBGDPL năm 2008 và chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức thực hiện, kết quả đạt được như sau:
Về xây dựng và củng cố tổ chức, cán bộ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật
Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh đã được kiện toàn lại với 19 thành viên và tiếp tục duy trì hoạt động thường xuyên có hiệu quả. Toàn tỉnh hiện có 268 Báo cáo viên pháp luật (trong đó cấp tỉnh 73, cấp huyện 195); 2.141 Tuyên truyền viên pháp luật cấp xã và 2.697 cộng tác viên tuyên truyền pháp luật ở thôn, bản, khối phố. Hoạt động hoà giải ở cơ sở tiếp tục được quan tâm chỉ đạo, toàn tỉnh hiện có 2.324 Tổ hòa giải với 12.224 tổ viên, ngoài ra mỗi xã, phường, thị trấn còn thành lập một Ban hoà giải với số lượng từ 5-7 thành viên để hoà giải các tranh chấp tại xã.
Về phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua một số hình thức cụ thể
PBGDPL thông qua tuyên truyền miệng
Lực lượng Báo cáo viên, Tuyên truyền viên pháp luật trên địa bàn tỉnh đã tuyên truyền được 30.940 cuộc cho 2.507.392 lượt người nghe và 955 lượt văn bản. Tuyên truyền miệng tiếp tục là hình thức được các đơn vị sử dụng phổ biến vì phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của tỉnh và có những ưu thế trong việc nâng cao hiểu biết pháp luật cho cán bộ và nhân dân.
PBGDPL thông qua các phương tiện thông tin đại chúng
Các chuyên trang, chuyên mục trên sóng phát thanh, truyền hình và Báo Lạng Sơn tiếp tục được duy trì và nâng cao chất lượng như: chuyên mục “Pháp luật với cuộc sống”, “Vì an ninh xứ Lạng”, “Bản tin an toàn giao thông”, “Bảo hiểm xã hội với cuộc sống”, “Trả lời bạn nghe đài”, “Trả lời bạn xem truyền hình” "Quốc phòng toàn dân"... đã góp phần tích cực PBGDPL cho mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn. Bên cạnh đó, các trang thông tin điện tử của các sở, ngành thành lập tiếp tục được xây dựng và hoạt động có hiệu quả như: sotuphap-langson.gov.vn; baolangson.com.vn/; langson.gov.vn/;
PBGDPL thông qua hình thức biên soạn và phát hành tài liệu
Văn phòng UBND tỉnh phát hành được 16 số công báo của tỉnh với số lượng 670 cuốn/số trong đó đăng tải toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật do HĐND và UBND tỉnh ban hành gửi tất cả các đơn vị trong tỉnh. Các đơn vị gồm: Sở Tư pháp, Công an tỉnh, Bảo hiểm xã hội, Sở Tài nguyên môi trường, Uỷ ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể xã hội đã biên soạn và phát hành 356.547 ấn phẩm PBGDPL. Bên cạnh đó các cấp, các ngành còn sao gửi được hàng chục nghìn lượt văn bản pháp luật của trung ương và địa phương.
PBGDPL thông qua hoạt động Tủ sách pháp luật
Hoạt động quản lý và khai thác Tủ sách pháp luật xã, phường, thị trấn tiếp tục được duy trì tốt. Trong năm, Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh đã mua 1.808 cuốn sách pháp luật trang bị cho Tủ sách pháp luật các xã, phường, thị trấn; Hội đồng PHCTPBGDPL thành phố Lạng Sơn xây dựng được 104 ngăn sách pháp luật tại các khối phố, thôn với 3.084 cuốn sách; Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh xây dựng được 112 ngăn sách tại các thôn, bản; Công an tỉnh trang bị bổ sung 5.564 cuốn sách cho các cơ quan đơn vị; Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng trang bị 1000 cuốn; Sở Văn hoá thể thao và Du lịch trang bị 2.681 cuốn; Bảo hiểm xã hội trang bị thêm cho 39 đầu sách; huyện Bình Gia: 733 cuốn sách, huyện Cao Lộc: 991 cuốn sách... Bên cạnh việc khai thác các văn bản được trang bị tại Tủ sách pháp luật, các cơ quan, đơn vị đã bắt đầu khai thác tốt văn bản quy phạm pháp luật trong các cơ sở dữ liệu pháp luật thông qua mạng máy tính và đĩa CD-Rom.
PBGDPL thông qua hoạt động hoà giải cơ sở
Công tác hoà giải ở cơ sở tiếp tục được nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền, trong năm các tổ hoà giải đã hoà giải thành 896 việc/1254 việc. Thực hiện Quyết định 600/2006/QĐ-UBND ngày 08/5/2006 của UBND tỉnh về việc quy định cụ thể một số mức chi kinh phí thực hiện công tác phổ biến giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, đến nay 9/11.
Thông qua hoạt động của các Câu lạc bộ
Trong năm các Câu lạc bộ do các ngành, các cấp chỉ đạo thành lập tiếp tục được duy trì và nhân diện rộng. Sở Tư pháp thành lập được 113 Câu lạc bộ “Trợ giúp pháp lý”, 02 câu lạc bộ “Pháp luật”. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tiếp tục duy trì sinh hoạt 120 Câu lạc bộ “Bạn giúp bạn”, “Phòng chống buôn bán phụ nữ trẻ em”, “Dân số kế hoạch hoá gia đình”, thành lập mới 14 Câu lạc bộ “Bình đẳng giới”, “Truyền thông tư vấn pháp luật cho phụ nữ”. Tỉnh đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tiếp tục duy trì 33 Câu lạc bộ thanh niên với trên 1000 đoàn viên thanh niên tham gia sinh hoạt. Ngoài ra, hàng trăm Câu lạc bộ khác do các ngành, các cấp chỉ đạo thành lập vẫn tiếp tục duy trì hoạt động, thông qua hoạt động của các Câu lạc bộ đã góp phần tích cực vào việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho hội viên và nhân dân trên địa bàn.
PBGDPL thông qua phiên toà xét xử lưu động
Trong năm, Toà án nhân dân các cấp đã đưa ra xét xử lưu động 56 vụ án, đây là những điển hình trong các lĩnh vực hình sự tại cơ sở, qua đó đã góp phần tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần đấu tranh phòng, chống tội phạm trong nhân dân.
PBGDPL thông qua hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
Trong năm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã tiếp xúc 32 cuộc với 2.387 cử tri tham dự, Đại biểu Hội đồng nhân dân 3 cấp đã tổ chức được 1.356 cuộc tiếp xúc với 51.642 lượt cử tri tham dự tại các huyện, thành phố và các xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Qua hoạt động tiếp xúc cử tri, đại biểu Quốc hội, Đại biểu Hội đồng nhân dân đã giới thiệu những nội dung cơ bản của một số luật mới và lấy ý kiến đóng góp của nhân dân về các dự án luật.
PBGDPL thông qua các cuộc thi tìm hiểu pháp luật
Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh phát động cuộc thi viết “tìm hiểu Luật phòng, chống bạo lực gia đình” thu hút 31.652 bài dự thi, kết quả đã trao 11 giải tập thể và 46 giải cá nhân. Tỉnh đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát động cuộc thi viết tìm hiểu Luật Giao thông đường bộ trong đoàn viên, thanh niên thu hút 50.000 bài dự thi, kết quả đã trao 6 giải tập thể, 33 giải cá nhân. Sở Giáo dục và đào tạo tổ chức cuộc thi "sáng kiến truyền thông phòng chống tội phạm ma tuý, HIV/AIDS thu hút 65.800 bài dự thi. Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ đã phát động cuộc thi sáng tác sản phẩm truyền thông thay đổi hành vi trong phòng chống HIV/AIDS kết quả có 16 sản phẩm dự thi, Ban tổ chức đã tổ chức và trao giải thưởng cho các sản phẩm đạt giải....
Bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác PBGDPL năm 2008 vẫn còn những yếu kém như: Một số đơn vị chưa chủ động xây dựng kế hoạch triển khai công tác PBGDPL năm 2008; việc triển khai phổ biến các văn bản pháp luật mới tới cán bộ, nhân dân tại một số cơ quan, đơn vị chưa được làm thường xuyên; việc truyền tải pháp luật từ xã tới nhân dân ở thôn, bản, khối phố còn chậm. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở một số nơi còn dàn trải, chưa tập trung đi sâu vào các nội dung, lĩnh vực có nhiều sự quan tâm của xã hội, của các tầng lớp nhân dân để đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ và chính quyền. Công tác phối hợp đa ngành trong PBGDPL chưa tốt. Một số Báo cáo viên, Tuyên truyền viên còn thiếu tích cực, chủ động trong việc tham mưu thực hiện công tác PBGDPL ở cơ quan, đơn vị mình.
Để thực hiện tốt hơn công tác PBGDPL năm 2009, Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh đề ra các giải pháp sau: Hội đồng PHCTPBGDPL các cấp cần tăng cường chỉ đạo, kiểm tra; Cơ quan tư pháp các cấp cần phát huy vai trò tham mưu trong chỉ đạo triển khai công tác PBGDPL; Kịp thời củng cố, kiện toàn đội ngũ làm công tác PBGDPL khi có sự thay đổi đảm bảo đủ số lượng, chất lượng; Phát huy tính sáng tạo trong việc áp dụng các hình thức PBGDPL, phù hợp với từng vùng, từng đối tượng; Phát huy sự phối hợp đa ngành trong công tác PBGDPL; Chỉ đạo nâng cao hoạt động Hoà giải ở cơ sở; khai thác có hiệu quả Tủ sách pháp luật và các thiết chế văn hoá phục vụ công tác PBGDPL ở cơ sở; Kết hợp chặt chẽ giữa công tác PBGDPL với cuộc vận động nhân dân chấp hành pháp luật ở cơ sở; Thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, thông tin, tổng kết, khen thưởng công tác PBGDPL./.
Hùng Trường