Nhằm đánh giá kết quả 10 năm thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở và Quyết định 1067/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng và quản lý tủ sách pháp luật trên địa bàn tinh Sóc Trăng. Qua đó, phản ánh những thuận lợi, khó khăn và thực trạng của công tác nói trên cũng như đề ra những phương hướng, kiến nghị, đề xuất. Đồng thời, rút ra được những bài học kinh nghiệm để đưa công tác hoà giải ở cơ sở và tủ sách pháp luật phát huy hiệu quả trong thời gian tới.
Ngày 05/2/2009 tại Hội trường Trung tâm Văn hoá hội nghị tỉnh, UBND tỉnh Sóc Trăng đã tổ chức Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động ở cơ sở và Quyết định 1067/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Đến dự và chỉ đạo Hội nghị có đồng chí Huỳnh Thành Hiệp - Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng, Đại diện lãnh đạo Đoàn đại biểu Quốc hội, UBMTTQ tỉnh, Sở Tư pháp, các Đ/c là đại diện các Sở, ban ngành tỉnh; Thành viên Hội đồng PHCTPBGDPL; Đại diện UBND, UBMTTQ, Phòng Tư pháp các huyện, thành phố; Đại diện UBND các xã, phường có tỷ lệ hoà giải thành cao và các hoà giải viên.
Hoà giải là truyền thống và đạo lý của người Việt . Hoà giải ở cơ sở là việc hướng dẫn, giúp đỡ, thuyết phục các bên tranh chấp đạt được thoả thuận, tự nguyện giải quyết với nhau những việc vi phạm pháp luật và tranh chấp nhỏ nhằm giữ gìn đoàn kết trong nội bộ nhân dân; củng cố, phát huy những tình cảm, đạo lý truyền thống tốt đẹp trong gia đình và cộng đồng dân cư, phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật, bảo đảm trật tự, ổn định xã hội và xây dựng khóm, ấp văn hoá.
Tính đến nay, toàn tỉnh hiện có 801 Tổ hoà giải với 3.907 thành viên. Mô hình tổ chức của Tổ hoà giải chủ yếu được thành lập theo địa bàn khóm, ấp, cụm dân cư hay tổ dân phố; tuỳ theo số lượng dân cư và địa bàn cụ thể, mỗi khóm, ấp chỉ thành lập 01 đến 03 Tổ hoà giải. Qua 10 năm thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở, theo báo cáo của các huyện, thành phố các tổ hoà giải ở cơ sở đã tiếp nhận và đưa ra hoà giải 39.046 vụ (trong đó tỷ lệ hoà giải thành đạt 74,64%). Từ năm 2007 đến nay, chi bồi dưỡng cho hoà giải viên mỗi vụ hoà giải thành là 75.000đ.
Trong những năm qua, Sở Tư pháp thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình đã tham mưu UBND ban hành nhiều văn bản quan trọng về chỉ đạo, điều hành và góp phần nâng cao hoạt động công tác hoà giải ở cơ sở. Ngoài ra, Sở Tư pháp còn phối hợp với Uỷ ban MTTQ tỉnh ban hành kế hoạch chỉ đạo, hướng dẫn Phòng Tư pháp và Uỷ ban MTTQ cấp huyện xây dựng kế hoạch cụ thể tập huấn cho lực lượng hoà giải viên và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên trong công tác PBDGPL tại cơ sở. Qua 10 thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở, hoà giải cơ sở đã góp phần hạn chế đơn thư, khiếu kiện trong nhân dân, hạn chế tình trạng gửi đơn thư khiếu kiện lên toà án, cơ quan hành chính cấp trên, giúp cho cơ quan nhà nước không phải giải quyết đơn thư khiếu nại không cần thiết, tiết kiệm thời gian, tiền bạc của nhà nước và công dân.
Song song với công tác hoà giải, hoạt động khai thác và quản lý tủ sách pháp luật cũng được chú trọng. Tính đến nay 105/105 xã, phường đều có tủ sách pháp luật, và xây dựng được 89 kệ sách pháp luật tại các điểm chùa Khmer. Việc xây dựng tủ sách pháp luật góp phần tìm hiểu pháp luật rộng rãi trong cán bộ, nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chấp hành pháp luật, giám sát thực thi pháp luật đối với việc thực hiện chủ trương, chính sách, chế độ của đảng và nhà nước.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được thì công tác hoà giải ở cơ sở và khai thác, quản lý tủ sách pháp luật cũng gặp một số khó khăn như: Một số nơi cấp uỷ và chính quyền chưa thật sự nhận thức đầy đủ và đúng đắn nên thiếu quan tâm đúng mức đến công tác hoà giải ở cơ sở. Việc quản lý về công tác hoà giải ở cơ sở còn nhiều hạn chế, chưa đi vào chiều sâu, chưa sát thực tế nhiều, do UBND cơ sở thường khoán trắng cho cán bộ tư pháp. Việc cấp kinh phí chi cho hoà giải ở cơ sở còn rất hạn chế. Sách pháp luật được trang bị cho các tủ sách chưa đầy đủ do không có đủ kinh phí hàng năm và còn hạn chế; việc tiếp cận các văn bản pháp luật mới ban hành chưa kịp thời…
Tại Hội nghị này, nhằm biểu dương những tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác hoà giải ở cơ sở và khai thác, quản lý tủ sách pháp luật. UBND tỉnh đã trao 7 Bằng khen cho tập thể và 4 Bằng khen cho cá nhân.
Phạm Tuân