Quán triệt Nghị Quyết số 61/NQ-TU về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị 32/CT-TW ngày 9/2/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Quyết định 37/QĐ-TTG ngày 12 tháng 3 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình phổ biến giáo dục pháp luật giai đoạn 2008-2012. Năm 2008 được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh. Hội đồng phối hợp công tác PBGDPL tỉnh đã đẩy mạnh công tác chỉ đạo, triển khai, kiểm tra, đôn đốc hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật ở các cấp, các ngành đạt được những kết quả như sau:
1. Công tác chỉ đạo và điều hành.
Trong năm qua Hội đồng phối hợp tỉnh, đặc biệt là cơ quan thường trực đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thành viên của Hội đồng tham mưu cho Tỉnh uỷ, HĐND, UBND ban hành nhiều văn bản phục vụ cho công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành ở tất cả các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị, tổ chức triển khai pháp luật kịp thời đến mọi đối tượng:
Hội đồng phối hợp tỉnh đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch PBGDPL năm 2008. Trong đó tập trung triển khai 3 đề án tuyên truyền pháp luật : Đề án nâng cao nhận thức pháp luật cho đồng bào dân tộc miền núi; Đề án: nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, nhân dân các xã, phường ven biển; Đề án thứ 4 thuộc chương trình 212: " phát huy vai trò của cơ quan và cán bộ tư pháp trong phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn".
- Kiện toàn Hội đồng phối hợp PBGDPL tỉnh và chỉ đạo các huyện tổ chức kiện toàn Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp huyện nhằm bảo đảm đầy đủ về cơ cấu, số lượng các ngành thành viên tham gia. Xây dựng quy chế hoạt động của Hội đồng phối hợp, phân công rõ trách nhiệm của các thành viên trong Hội đồng bảo đảm công tác tuyên truyền được hoạt động thường xuyên liên tục ở mọi cấp, mọi ngành.
- Củng cố đội ngũ Báo cáo viên, Tuyên truyền viên, Hoà giải viên từ cấp tỉnh đến xã, đảm bảo về số lượng, nâng cao chất lượng, tập trung bồi dưỡng kiến thức pháp luật làm lực lượng nòng cốt để tuyên truyền pháp luật cho nhân dân.
- Phối hợp với các ngành như Dân vận, Tuyên giáo, Mặt trận Tổ quốc… xây dựng các chương trình, kế hoạch phối hợp tuyên truyền nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền một cách đồng bộ, sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội.
- Tham mưu cho Hội đồng phối hợp xây dựng Kế hoạch 31/KH-HĐPH ngày 7/8/2008 về việc tăng cường PBGDPL đối với cán bộ, nhân dân các xã thuộc vùng quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Nghi Sơn- Tĩnh Gia.
- Chỉ đạo các huyện tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Hoà giải ở cơ sở và Quyết định 1067/QĐ-TTg về xây dựng tủ sách pháp luật ở xã, phường, thị trấn.
- Xây dựng kế hoạch kiểm tra công tác PBGDPL và cải chính hộ tịch theo Nghị định 158/NĐ-CP ở 16 huyện, thị nhằm đánh giá chất lượng, hiệu quả hoạt động và công tác chỉ đạo của HĐPH các huyện, thị xã, thành phố; đồng thời chấn chỉnh hoạt động cải chính hộ tịch ở cấp huyện và cấp xã.
2. Kết quả triển khai.
a- Công tác triển khai pháp luật đến cán bộ chủ chốt các cấp
Năm 2008 đã tổ chức triển khai 03 hội nghị cho cán bộ chủ chốt và cán bộ chuyên môn các cấp quán triệt Luật thuế thu nhập cá nhân; Nghị định 37/2007 ngày 9/3/2007 về minh bạch tài sản, thu nhập; Các chuyên đề về Quyền con người và chính sách của Đảng về quyền con người; Hoạt động lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc của các thế lực thù địch chống phá Việt Nam và một số chủ trương nhiệm vụ về công tác đấu tranh bảo vệ nhân quyền trong tình hình mới; Luật tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; Nghị định 77/2008/NĐ-CP về tư vấn pháp luật; Pháp lệnh cựu chiến binh, Luật phòng chống bạo lực gia đình, luật bình đẳng giới…
Các ngành trong tỉnh cũng đã tập trung tổ chức nhiều hội nghị tuyên truyền các văn bản pháp luật cho hệ thống báo cáo viên, tuyên truyền viên của ngành nhằm bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ làm công tác này.
b- Công tác triển khai các đề án tuyên truyền pháp luật
- Đề án:" Nâng cao nhận thức pháp luật cho đồng bào dân tộc miền núi "
Năm 2008 Sở tư pháp đã tập trung xây dựng 77 tủ sách pháp luật ở các thôn, bản văn hoá cho 11 huyện miền núi nâng tổng tủ đã xây dựng lên 277 tủ; tổ chức lớp tập huấn nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ xã ; phát hành 3000 cuốn tài liệu hỏi đáp pháp luật về phòng chống tội phạm và phòng chống ma tuý, về thực hiện dân chủ ở xã phường, đăng ký hộ tịch, chứng thực; 9.000 tờ rơi tuyên truyền pháp luật cho các hộ gia đình ở miền núi.
- Đề án:" Nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, nhân dân các xã, phường ven biển "
Tổ chức 6 lớp tập huấn cho lái tàu, chủ tàu; trưởng thôn, bí thư chi bộ thôn với tổng số 6000 người tham gia của 6 huyện ven biển; trang bị 85 tủ sách cho các thôn, làng văn hoá; xây dựng thêm 14 câu lạc bộ nâng tổng số câu lạc bộ ngư dân với pháp luật lên 32 câu lạc bộ; In ấn 15.000 tờ rơi, tờ gấp phát cho ngư dân trong vùng;…
Đặc biệt trong việc triển khai Kế hoạch 31/KH-HĐPH ngày 7/8/2008 về việc tăng cường PBGDPL đối với cán bộ, nhân dân các xã thuộc vùng quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Nghi Sơn- Tĩnh Gia, Sở tư pháp đã phối hợp với Sở tài nguyên MT, Ban dân vận Tỉnh uỷ, UBND huyện Tĩnh Gia tổ chức được 5 cuộc tuyên truyền pháp luật, giải đáp gần 100 phiếu yêu cầu tư vấn liên quan đến chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai cho cán bộ, nhân dân của 5 xã Hải Yến, Trúc Lâm, Hải Thượng, Mai Lâm, Hải Hà huyện Tĩnh Gia.
- Đề án thứ tư thuộc chương trình 212
Tổ chức 27 lớp tập huấn kiến thức pháp luật cho 2.794 cán bộ làm công tác tư pháp ở 27 huyện trong toàn tỉnh; trang bị 3000 cuốn tài liệu; Mở 6 lớp tập huấn pháp luật cho 984 đại biểu là hoà giải viên, tuyên truyền viên, cán bộ nòng cốt ở 6 huyện Hà Trung, Vĩnh Lộc, Yên Định, Thiệu Hoá, Triệu Sơn, Nga Sơn; Xây dựng 50 Tủ sách pháp luật khối phố; Trang bị sách pháp luật cho các tủ sách của 3 đề án là 13.700 cuốn.
c- Công tác phối hợp
Trong năm 2008 các ban, ngành, đoàn thể trong tỉnh đã có nhiều hoạt động phối hợp, chỉ đạo công tác tuyên truyền có hiệu quả, nhiều văn bản pháp luật đã được truyền tải đến nhân dân, cán bộ bằng các hình thức khác nhau. Ngay từ đầu năm 2008 Sở tư pháp đã xây dựng kế hoạch phối hợp với 10 ngành là: Ban dân vận, Ban tuyên giáo, Uỷ ban MTTQ, Ban dân tộc, Hội nông dân, Hội phụ nữ, Hội luật gia, Báo Thanh hoá, Đài PTTH tỉnh, Đoàn khối cơ quan dân chính đảng đẩy mạnh các hoạt động phối hợp tuyên truyền bằng hình thức tổ chức hội nghị tập huấn cho nhân dân, tuyên truyền lưu động, tập huấn cho báo cáo viên…
- Các ngành đã phối hợp với Liên đoàn lao động tỉnh tổ chức hội thi:" Cán bộ hoà giải lao động giỏi khối doanh nghiệp" toàn tỉnh năm 2008 với sự tham gia của 38 hoà giải viên ở 28 doanh nghiệp của 19 liên đoàn lao động các huyện, thị thành phố.
- Phối hợp với Công an tỉnh triển khai công tác phòng chống ma tuý, phòng chống tội phạm.
- Phối hợp với Sở Văn hoá - thể thao – du lịch tập huấn về luật phòng chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới cho trên 300 cán bộ huyện.
- Phối hợp với Ban Dân tộc triển khai pháp luật cho cán bộ và nhân dân miền núi theo chương trình 135.
- Phối hợp với Ban tôn giáo triển khai pháp luật về khiếu nại đất đai cho các tín đồ tôn giáo ở các huyện trong tỉnh.
d- Đối với công tác quản lý nhà nước về hoà giải
Năm 2008 Sở tư pháp phối hợp với Uỷ ban MTTQ tỉnh, chỉ đạo các huyện tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động của hoà giải ở cơ sở. Tại hội nghị tổng kết của tỉnh đã biểu dương khen thưởng 16 cá nhân và 36 tập thể về công tác hoà giải và xây dựng tủ sách pháp luật. Bên cạnh đó các huyện cũng tăng cường củng cố hệ thống các tổ hoà giải, tập huấn cho các hoà giải viên, trang bị kiến thức, tài liệu cho các tổ trưởng tổ hoà giải với mục đích nâng cao hiệu quả hoạt động hoà giải, đoàn kết nội bộ trong nhân dân được tăng cường.
đ- Công tác khai thác Tủ sách pháp luật và xây dựng Câu lạc bộ
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của công tác xây dựng tủ sách pháp luật, UBND các huyện đã chủ động phối hợp chỉ đạo các xã, thị trấn trên địa bàn triển khai mạng lưới tủ sách pháp luật đến từng thôn xóm, đến các gia đình và dòng họ . Kinh phí cho hoạt động TTPBGDPL và xây dựng tủ sách pháp được các huyện sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả, mỗi năm kinh phí cho tủ sách được đầu tư từ 1,8-2 triệu/xã. Việc trang bị tủ sách pháp luật cho các huyện theo Đề án của tỉnh năm 2008 đã được các huyện triển khai thực hiện nghiêm túc. Đến nay 100% số xã, thị trấn của các huyện đã có tủ sách pháp luật và nhân rộng đến từng thôn - bản. Một số xã ở các huyện cũng đã chủ động tăng cường bổ sung đầu sách bằng nguồn vốn của địa phương như Triệu Sơn, Thường Xuân, Hậu Lộc, Nga Sơn…
Mô hình câu lạc bộ pháp luật ở các xã, phường ven biển đến nay đã thành lập và đi vào hoạt động được 32 Câu lạc bộ Ngư dân với pháp luật. Ngoài ra ở các ngành, đoàn thể trong tỉnh cũng đã thành lập thêm các câu lạc bộ nông dân với pháp luật, tuổi trẻ phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội… nâng tổng số toàn tỉnh lên hàng trăm câu lạc bộ. Các buổi sinh hoạt của các câu lạc bộ đã góp phần tuyên truyền pháp luật có hiệu quả.
3- Tồn tại
- Công tác phối hợp giữa các ngành thành viên Hội đồng chưa đồng bộ, tính chủ động còn hạn chế đặc biệt là cấp xã.
- Công tác tuyên truyền còn thiếu chiều sâu, hình thức tuyên truyền còn hạn chế chưa phân loại được đối tượng cụ thể để lựa chọn nội dung cho phù hợp.
- Tài liệu tuyên truyền còn thiếu về số lượng, nghèo nàn về nội dung
- Công tác tuyên truyền PBGDPL cho người lao động trong doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp ngoài quốc doanh còn hạn chế
4- Nguyên nhân
- Nhận thức của một số ít cán bộ cấp uỷ, chính quyền địa phương, một số ngành còn hạn chế chưa thấy rõ được vai trò, tác dụng của công tác tuyên truyền PBGDPL là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị tư tưởng và phát huy dân chủ ở cơ sở vì vậy chưa thật sự quan tâm đến chỉ đạo công tác PBGDPL.
- Năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác PBGDPL còn thiếu về kinh nghiệm và hạn chế về chuyên môn.
- Việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật chưa nghiêm làm ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác PBGDPL
- Vẫn còn một số huyện chưa xây dựng kinh phí riêng trong mục lục ngân sách để chi cho hoạt động PBGDPL.
5 - Kiến nghị
- Đề nghị các cấp uỷ, Hội đồng nhân dân, UBND các huyện, thị, thành phố đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động tuyên truyền pháp luật đến với nhân dân, người lao động bằng nhiều hình thức khác nhau; Tăng cường công tác lãnh đạo, kiểm tra, đôn đốc thúc đẩy công tác phổ biến pháp luật tại địa phương.
- Các ngành, các cấp quan tâm đầu tư bảo đảm kinh phí cho hoạt động PBGDPL. Kinh phí cho hoạt động này phải được ghi vào mục lục ngân sách ở địa phương theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
6- Phương hướng
- Tiếp tục thực hiện các đề án tuyên truyền pháp luật của Trung ương và của tỉnh nhằm đảm bảo hiệu quả tiếp cận pháp luật của nhân dân trong toàn tỉnh.
- Tiếp tục chỉ đạo các cấp, các ngành triển khai các văn bản pháp luật bằng nhiều hình thức khác nhau đến cán bộ và nhân dân. Phân loại đối tượng tiếp thu, địa bàn tuyên truyền, tập trung xây dựng hình thức tuyên truyền phù hợp với nhân dân như tuyên truyền thông qua hệ thống loa truyền thanh, thông qua hoạt động hoà giải, tư vấn, trợ giúp pháp lý...
- Củng cố hệ thống các Tổ hoà giải ở cơ sở, xây dựng đội ngũ hoà giải viên có kinh nghiệm, uy tín, có kiến thức pháp luật trong cộng đồng dân cư.
- Kiện toàn, củng cố và tập huấn nghiệp vụ chuyên môn, kiến thức pháp luật cho đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp huyện và cấp xã: Rà soát lại đội ngũ cán bộ tư pháp để phân loại và sử dụng hợp lý cán bộ; thường xuyên xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, nghiệp vụ công tác.
- Tăng cường sự phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh để đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền pháp luật chuyên ngành đến các đối tượng cụ thể.
- Xây dựng đề án : Tuyên truyền pháp luật trong doanh nghiệp