Năm 2008 là năm đầu tiên của giai đoạn II Chương trình 212. Trên cơ sở kế hoạch triển khai giai đoạn II (2008-2010) và kế hoạch công tác năm 2008 của Ban chỉ đạo 212 tỉnh, Ban điều hành Đề án IV tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 08/KH- BĐH triển khai Đề án IV Chương trình 212 giai đoạn II (2008-2010).
Tiến hành sơ kết chỉ đạo điểm giai đoạn I tại hai xã Hiên Vân (Tiên Du) và Văn Môn (Yên Phong). Qua sơ kết đã đánh giá kết quả thực hiện điểm, từ đó rút ra những kinh nghiệm, bài học trong thực hiện Đề án, xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể giai đoạn 2008 -2010.
Trong quá trình tổ chức thực hiện Đề án, Ban điều hành thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn các ngành thành viên, Ban điều hành các Đề án, các huyện, thị xã, thành phố, các đơn vị làm điểm thực hiện có kết quả nội dung Chương trình, kịp thời biểu dương những đơn vị làm tốt, phê bình nhắc nhở các tập thể, cá nhân thực hiện chưa tốt. Kịp thời giải đáp những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Ban Điều hành Đề án đã chỉ đạo các huyện, thành phố, các ngành thành viên Ban Điều hành Đề án xây dựng và triển khai kế hoạch thực hiện Đề án trong giai đoạn II phù hợp với điều kiện địa phương, đơn vị và chức trách nhiệm vụ được giao.
Sở Tư pháp - Cơ quan thường trực Ban Điều hành Đề án đã tổ chức một cuộc tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ tư pháp - hộ tịch xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh. Tại 2 xã được chọn làm điểm: Hiên Vân (Tiên Du) và Văn Môn (Yên Phong) đã tổ chức được 13 cuộc tập huấn các văn bản pháp luật mới, kỹ năng tuyên truyền phổ biến pháp luật và kỹ năng hoà giải ở cơ sở, với tổng số trên 400 người dự. Qua tập huấn, đã bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng tuyên truyền PBGDPL cơ bản cho cán bộ tư pháp cơ sở, các hoà giải viên và tuyên truyền viên pháp luật. Đồng thời, tại các điểm trên đã thực hiện tốt hoạt động tuyên truyền qua đài truyền thanh, cấp phát tờ gấp phổ biến các văn bản pháp luật cho nhân dân, hoà giải ở cơ sở đạt tỷ lệ hoà giải thành cao (72%).
Sở đã biên soạn và phát hành 45 nghìn tờ gấp pháp luật về an toàn giao thông và đăng ký quản lý hộ tịch; cấp phát hàng chục ngàn tờ gấp về phòng chống ma tuý, an toàn giao thông của Ban điều hành Đề án IV Trung ương.
Công tác tuyên truyền pháp luật thông qua các ấn phẩm như: Bản tin Tư pháp Bắc Ninh, Tài liệu phát thanh dành cho đài truyền thanh cơ sở tiếp tục được đẩy mạnh. Các văn bản pháp luật mới, nghiệp vụ tuyên truyền phổ biến pháp luật được chú trọng giới thiệu và hướng dẫn trong các ấn phẩm trên. Trong năm đã giới thiệu 50 văn bản pháp luật, 15 bài viết về tuyên truyền pháp luật. Việc giới thiệu văn bản mới trên báo Bắc Ninh được duy trì thường xuyên, góp phần phổ biến pháp luật tới cán bộ và nhân dân.
Hoạt động tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý cũng được tiến hành tích cực, chủ động, có hiệu quả. Trong năm, đã tổ chức 150 cuộc trợ giúp pháp lý, với gần 4000 lượt người dự, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân.
Trong công tác thi hành án dân sự, tăng cường kết hợp tuyên truyền phổ biến pháp luật cho người dân (người được thi hành án, người phải thi hành án và những người liên quan).
Công an tỉnh: Trong chương trình, kế hoạch công tác năm 2008 của Công an tỉnh đã chỉ đạo các phòng chức năng và Công an các huyện, thành phố tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực phổ biến giáo dục pháp luật, năng lực tham mưu giúp chính quyền trong thi hành nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Công an xã; phát huy tác dụng tuyên truyền pháp luật trong thi hành án hình sự ở địa phương. Công an tỉnh và Công an các huyện, thị xã, thành phố đã tổ chức thực hiện nghiêm túc kế hoạch này.
Công an tỉnh đã mở lớp tập huấn cho các đồng chí Phó Trưởng Công an xã, thị trấn và các đồng chí Trưởng Công an xã không thuộc diện bồi dưỡng chương trình trung cấp nghiệp vụ công an, gồm 96 đồng chí. Trong chương trình tập huấn đã lồng ghép nghiệp vụ tuyên truyền giáo dục pháp luật cho nhân dân. Công an các huyện đã tổ chức tập huấn cho trên 700 công an viên.
Thực hiện chương trình PBGDPL của Bộ Công an, đã trang bị cuốn "Sổ tay pháp luật dành cho Công an xã" tập 1, chuyên đề Thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính của Công an xã cho Công an 115 xã, thị trấn trong tỉnh. Tổ chức kiểm tra việc Công an xã tổ chức thực hiện Nghị quyết 32/2007/NĐ-CP về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn và ùn tắc giao thông. Qua kiểm tra điểm ở 18 xã, thị trấn tại 8 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh cho thấy về cơ bản, việc tuần tra kiểm soát giữ gìn trật tự an toàn giao thông, trật tự công cộng được các địa phương tổ chức thực hiện tốt theo quy định của Bộ Công an và hướng dẫn của Công an tỉnh.
Toà án nhân dân tỉnh: Với chức năng là cơ quan xét xử, TAND tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an, Viện kiểm sát trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử các loại tội phạm, nhất là các vụ án tham nhũng, gây rối trật tự công cộng, các vụ khiếu kiện đông người, tội phạm nguy hiểm. Xác định các vụ án điển hình và được dư luận quần chúng quan tâm để điều tra, truy tố và xét xử nhanh chóng, công khai với những mức hình phạt nghiêm minh. Trong năm 2008, TAND các cấp trong tỉnh đã thụ lý và giải quyết được 1863/1933 vụ án, không có vụ án nào bị xử oan, không bỏ lọt tội phạm, tạo được niềm tin vững chắc của nhân dân vào công lý. Đối với những vụ án tranh chấp dân sự, cán bộ ngành luôn luôn kiên trì giải thích, vận động, hoà giải để những người tham gia tranh chấp tự hoà giải để giữ gìn tình cảm láng giềng, đồng thời nâng cao hiểu biết pháp luật.
Để thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phương cũng như thực hiện chương trình hành động PBGDPL qua các hoạt động tư pháp, Toà án hai cấp đã đưa 48 vụ án về địa phương nơi xảy ra vụ án để xét xử lưu động. Thông qua các phiên toà đã góp phần nâng cao ý thức pháp luật, tinh thần đấu tranh phòng chống tội phạm trong quần chúng nhân dân, đồng thời giáo dục, răn đe đối với những phần tử xấu, hạn chế một phần đáng kể tội phạm tương tự xảy ra trên địa bàn. Các phiên toà lưu động được cấp uỷ Đảng, chính quyền và nhân dân địa phương đồng tình ủng hộ.
Cùng với việc thực hiện tốt Đề án IV, trong năm qua toàn ngành TAND tỉnh còn kết hợp đồng bộ với việc thực hiện các chương trình khác của UBND tỉnh như: chương trình phòng chống tội phạm 138, chương trình phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ trẻ em 130, tham gia giáo dục, tuyên truyền PBPL, giảng bài về phòng chống các loại tội xâm hại trẻ em, tội phạm vị thành niên.
Đài PT-TH tỉnh thường xuyên đưa tin bài phản ánh tình hình thực thi pháp luật trong tỉnh, phối hợp cùng Sở Tư pháp tổ chức các chương trình phổ biến pháp luật. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật gắn với phản ánh công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tư vấn pháp luật nhằm hạn chế tình trạng khiếu nại, tố cáo kéo dài, đông người, phòng ngừa vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội. Trong đó tuyên truyền sâu rộng các văn bản pháp luật mới ban hành và có quan hệ mật thiết với đời sống nhân dân nhất là các quy định pháp luật về dân sự, đất đai, khiếu nại, tố cáo, các quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở… Mỗi tuần Đài xây dựng một chương trình chuyên đề Nhà nước và pháp luật trên cả hai sóng phát thanh và truyền hình, thời lượng 30 phút. Tăng thời lượng, nâng cao chất lượng các chuyên mục về tuyên truyền, PBGDPL trên cả 2 sóng phát thanh và truyền hình. Tuyên truyền về hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, công tác xét xử lưu động các vụ án điểm về hình sự, công tác thi hành án dân sự; việc sinh hoạt, tìm hiểu pháp luật của các tổ chức, đoàn thể, câu lạc bộ, hội nghề nghiệp và các tầng lớp nhân dân. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền các hoạt động trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật, tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho các hoà giải viên ở cơ sở, hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường và trong các cộng đồng dân cư. Giới thiệu gương người tốt việc tốt trong thực thi pháp luật, phản ánh kịp thời tình hình vi phạm pháp luật và công tác xử lý vi phạm, đặc biệt với đối tượng thanh thiếu niên, từ đó giáo dục và ngăn ngừa vi phạm pháp luật.
Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ thường xuyên cử người viết tin bài cho Bản tin Tư pháp phản ánh tình hình trật tự xã hội, tình hình thi hành pháp luật trong tỉnh. Ký kết kế hoạch liên ngành với Sở Tư pháp về phối hợp công tác PBGDPL.
Có thể thấy, việc triển khai Đề án tại các ngành trong tỉnh, các đơn vị được chọn làm điểm chỉ đạo đã diễn ra toàn diện và đồng bộ, đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Nhận thức của các cấp uỷ, chính quyền, các ngành và nhân dân cũng như các hoạt động thực hiện Chương trình đã có bước chuyển căn bản. Các ngành, các cấp đã chủ động, tích cực xây dựng kế hoạch triển khai giai đoạn II của Đề án và bước đầu thực thi một cách đồng bộ, với nhiều biện pháp có hiệu quả. Việc chỉ đạo điểm đạt kết quả tốt, làm cơ sở cho việc rút kinh nghiệm và nhân rộng mô hình ra toàn tỉnh. Trong việc thực hiện nhiệm vụ thường xuyên của mỗi ngành, mỗi đơn vị đã chú ý kết hợp, lồng ghép việc thực hiện Đề án với công tác chuyên môn. Nhiều đơn vị đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật đạt kết quả tốt.
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế như: Việc nhân rộng các mô hình điểm ra diện rộng trong toàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn. Chế độ báo cáo thực hiện chưa kịp thời, còn có đơn vị không báo cáo hoặc báo cáo không đầy đủ. Kinh phí dành cho việc triển khai Đề án còn nhiều khó khăn...
Năm 2009, Ban điều hành đề án tập trung chỉ đạo thực hiện các nội dung:
- Tiếp tục chỉ đạo và hướng dẫn việc triển khai Đề án đạt hiệu quả trong toàn tỉnh.
- Chỉ đạo sự phối hợp hiệu quả giữa các ngành thành viên Ban điều hành Đề án và các huyện, thị xã, thành phố.
- Tăng cường biên soạn và cấp tài liệu, tổ chức tập huấn nghiệp vụ PBGDPL cho đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền, PBGDPL ở cơ sở.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật trên báo Bắc Ninh, Đài PT-TH tỉnh và hệ thống đài truyền thanh cơ sở. Công tác kiểm tra hoạt động PBGDPL thực hiện Đề án.
- Tăng cường việc tổ chức các phiên toà lưu động để tuyên truyền, PBGDPL.
- Chỉ đạo Hội đồng PHCTPBGDPL các huyện, thị xã, thành phố, các xã, phường, thị trấn, đẩy mạnh hoạt động, thực hiện có hiệu quả các kế hoạch tuyên truyền pháp luật trong năm./.
Nguyễn Văn Đại