Tỉnh ta vừa tổ chức đánh giá tổng kết 10 năm triển khai và thực hiện Pháp lệnh tổ chức và hoạt động hoà giải cơ sở. Qua đánh giá cho thấy hoà giải cơ sở có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần tích cực trong việc củng cố khối đoàn kết khối đại đoàn kết toàn dân, thắt chặt tình làng nghĩa xóm, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội trong cộng đồng dân cư, đồng thời thông qua hoạt động hoà giải nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho người dân cơ sở.
Đến nay, tỉnh ta đã xây dựng 1.168 Tổ hoà giải ở 1.113 làng, thôn, khu phố, cụm dân cư, dòng họ, đầm vạn, hội nghề.. với 7.969 hoà giải viên. Qua 10 năm thực hiện, các tổ hoà giải trong toàn tỉnh đã tiếp nhận khoản 55.436 vụ việc; đã tiến hành hoà giải thành 47.055 vụ việc, đạt tỷ lệ 84,88% ; chuyển 8.033 vụ việc hoà giải không thành lên cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật, chiếm tỷ lệ 15,12%, số vụ việc còn lại đang tiếp tục tiến hành hoà giải. Nhiều địa phương như Phù Mỹ, Phù Cát, Vĩnh Thạnh, An Lão...có số vụ việc hoà giải thành đạt tỷ 87% trở lên.
Tuy nhiên, bên cạnh có một số ít nơi đã thực hiện chế độ bồi dưỡng cho hoà giải viên, nhưng vẫn có nhiều UBND cấp xã lâu nay chưa quan tâm bồi dưỡng cho hoà giải viên khi tham gia hoà giải theo đúng quy định của pháp luật. Hiện nay, trên cơ sở Thông tư số 63/2005/TT-BTC ngày 05/8/2005 của Bộ Tài chính, UBND tỉnh Bình Định ban hành Quyết định số 14/2006/QĐ-UBND ngày 08/2/2006, và giữa Sở Tài chính và Sở Tư pháp có hướng dẫn số 142/HDLS-STC-STP về lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí đảm bảo công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh theo Quyết định số 14/2006/QĐ-UBND, trong đó chi thù lao cho hoà giải viên từ 50.000-100.000 đồng/vụ, nhưng đến nay ở nhiều địa phương trong tỉnh chưa thực hiện. Điều này, ảnh hướng hoạt động hoà giải ở cơ sở.
Mong rằng, trong thời gian tới, các hoà giải viên cơ sở được hưởng chế độ bồi dưỡng khi tham gia hoà giải theo đúng quy định của pháp luật, phần nào bù đắp và động viên họ làm cái việc “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”.
Nguyễn Huỳnh Huyện