Theo yêu cầu của Bộ Tư pháp, Bình Định vừa tổ chức đánh giá nhu cầu hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Theo đó, nhiều doanh nghiệp ở Bình Định đang cần hỗ trợ pháp lý từ nhiều phía, nhất là từ phía nhà nước.
Hiện nay trên địa bàn tỉnh Bình Định có gần 2.805 doanh nghiệp. Trong đó: có 695 doanh nghiệp hoạt động sản xuất công nghiệp; 432 doanh nghiệp hoạt động xây dựng; 1.091 doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực thương mại; 587 doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh các lĩnh vực khác. Ngoài ra, có trên 300 HTX và Liên hiệp HTX và khoảng 50.000 hộ kinh doanh; trên 200 chi nhánh, văn phòng đại diện của các doanh nghiệp trong và ngoài nước đóng tại Bình Định. Bình Định đã thu hút các dự án ODA tiếp tục đầu tư tăng, Bình Định hiện triển khai 6 dự án do Chính phủ Bỉ viện trợ không hoàn lại, tổng vốn trên 5 triệu Euro. Đến nay, Bình Định đã điều chỉnh phương án sắp xếp, đổi mới các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh; chuyển 4 doanh nghiệp (03 công ty lâm nghiệp và công ty Cấp thoát nước) thành Công ty TNHH một thành viên (100% vốn nhà nước). Thành lập Ban chỉ đạo cổ phần hoá cho 03 doanh nghiệp là Công ty In Bình Định, Cảng Thị Nại, Công ty TNHH thực phẩm - xuất nhập khẩu Lam sơn. Các doanh nghiệp tỉnh Bình Định đã và đang đẩy mạnh hợp tác với nước bạn Lào, như dự án như: Công ty TNHH Công Nông nghiệp (Bidina) đang triển khai trồng thêm 1.200 ha cao su, vốn dự kiến thực hiện 75 tỷ đồng; Công ty Cao su hữu nghị Lào Việt hoàn tất khai hoang 800 ha chuẩn bị triển khai trồng cao su, mì, bắp, vốn dự kiến thực hiện 25 tỷ đồng; Công ty TNHH Tân Đức Duy đã được tỉnh Attapư đồng ý chủ trương cho thuê 1.000 ha đất trồng cao su; Công ty Cổ phần xây lắp điện Tuy Phước đã thi công xong phần móng và dựng cột điện cho dự án Đường dây truyền tải điện tại Attapư...
Việc đầu tư vào các Khu công nghiệp Bình Định và Khu kinh tế Nhơn Hội của các doanh nghiệp trong và ngoài nước vẫn đang tiếp tục phát triển. Bình Định hiện có 2 KCN của tỉnh đang hoạt động là Phú Tài và Long Mỹ giai đoạn 1 với 127 dự án đăng ký đầu tư (Phú Tài 107, Long Mỹ 20), trong đó có 97 doanh nghiệp đã đi vào hoạt động (chưa tính các doanh nghiệp đầu tư kết cấu hạ tầng) gồm 03 doanh nghiệp FDI, 13 công ty cổ phần, 58 công ty TNHH, 13 DNTN, 10 DNNN và các loại hình khác với các nhóm ngành nghề chủ yếu là Chế biến lâm sản xuất khẩu (41DN), chế biến đá granite (16DN), sản xuất vật liệu xây dựng (04DN), sản xuất bao bì (07DN) và các ngành nghề khác như bia, ván ép, chiết nạp ga...(29DN).
Trong thời gian qua, do yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và đảm bảo hoạt động kinh doanh đúng pháp luật, các doanh nghiệp Bình Định tự mình đã cập nhật, sử dụng các cơ sở dữ liệu về văn bản quy phạm pháp luật trên trang thông tin điện tử, các tài liệu giới thiệu, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật do UBND tỉnh, các Bộ ngành có liên quan biên soạn. Đồng thời, nhằm nâng cao kiến thức pháp luật cho các doanh nghiệp trên địa bàn, UBND tỉnh chỉ đạo Hội đồng phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp và các cơ quan chuyên môn của tỉnh phối hợp với các tổ chức đại diện của doanh nghiệp xây dựng kế hoạch và tổ chức tập huấn, phổ biến tài liệu các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành và thiết thực đối với doanh nghiệp, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp tại địa phương. Như phổ biến Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Bộ Luật dân sự, Bộ Luật lao động, Luật kinh doanh bất động sản, Luật Khoáng sản, Luật Bảo vệ và phát triển môi trường, Luật đất đai, pháp luật thuế...
Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, việc hiểu biết pháp luật về sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp là điều kiện cần thiết nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Từ những khó khăn của các doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận pháp luật, để đảm bảo cho doanh nghiệp được hoạt động theo khuôn khổ của pháp luật đòi hỏi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần ban hành thứ tự ưu tiên tổ chức các hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp như: Xây dựng, duy trì, cập nhật cơ sở dữ liệu về văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp để đăng tải trên trang thông tin điện tử chính thức của UBND tỉnh tỉnh. Về phía các doanh nghiệp được tiếp cận, sử dụng miễn phí thông tin đăng tải trên trang thông tin điện tử của tỉnh. Tổ chức biên soạn tài liệu giới thiệu, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Phối hợp với các tổ chức đại diện của doanh nghiệp xây dựng kế hoạch và tổ chức phổ biến tài liệu giới thiệu các văn bản quy phạm pháp luật cho doanh nghiệp tại địa phương. Phối hợp với các tổ chức đại diện của doanh nghiệp xây dựng kế hoạch và tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp tại địa phương. Doanh nghiệp có quyền yêu cầu các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh giải đáp pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực do mình quản lý có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Việc giải đáp pháp luật được thực hiện thông qua các hình thức sau đây: Giải đáp bằng văn bản; Giải đáp thông qua mạng điện tử; Giải đáp trực tiếp hoặc thông qua điện thoại; Các hình thức khác theo quy định của pháp luật. Tiếp nhận kiến nghị của doanh nghiệp và hoàn thiện pháp luật; Xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp; tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp thực thi pháp luật phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.
Hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp được thực hiện đối với mọi doanh nghiệp, không phân biệt hình thức sở hữu, hình thức tổ chức, quy mô kinh doanh và lĩnh vực hoạt động; hoạt động hỗ trợ pháp lý được thực hiện bằng các hình thức phù hợp. Các chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp được xây dựng căn cứ vào từng ngành, từng lĩnh vực lĩnh vực và nhu cầu của từng đối tượng được hỗ trợ. Các đối tượng được hỗ trợ pháp lý gồm doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân kinh doanh; Người quản lý doanh nghiệp; Người làm công tác pháp chế cho doanh nghiệp; Tổ chức đại diện cho doanh nghiệp; Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp; các Trung tâm tư vấn pháp lý thuộc các tổ chức đại diện cho doanh nghiệp.
Theo Quyết định số 37 /2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 12/ 03/2008, đến năm 2012 có 95% người sử dụng lao động được tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật liên quan tới hoạt động của doanh nghiệp; 70% người lao động được tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân và người lao động. 95% - 100% văn bản pháp luật liên quan trực tiếp đến người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài ở Việt Nam được tuyên truyền bằng các hình thức phù hợp.
Để đạt mục tiêu trên, UBND tỉnh Bình Định đề xuất những nội dung sau:
- Để đảm bảo thống nhất trong việc cung cấp và hỗ trợ pháp lý cho các doanh nghiệp, đề nghị Bộ Tư pháp tham mưu Chính phủ cho thành lập Trung tâm hỗ trợ và cung cấp thông tin pháp lý cho doanh nghiệp trực thuộc Sở Tư pháp, nhằm giúp cho UBND tỉnh kịp thời nắm bắt nhu cầu, những vướng mắc của doanh nghiệp, đề xuất phương án giúp cho các doanh nghiệp phát triển và hội nhập có hiệu quả.
- Bộ Tư pháp cần tổ chức tập huấn chuyên sâu về tổ chức, quy trình, kỹ năng trong việc hỗ trợ pháp lý cho các doanh nghiệp, đồng thời, có văn bản, kế hoạch hướng dẫn thực hiện cụ thể, nhằm giúp cho địa phương triển khai và thực hiện có hiệu quả chương trình hỗ trợ pháp lý cho các doanh nghiệp
- Tổ chức xây dựng, duy trì, cập nhật kịp thời các cơ sở dữ liệu về văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản chỉ đạo của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi ngành, lĩnh vực có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp để đăng tải trên trang thông tin điện tử chính thức của các Bộ. Từ đó doanh nghiệp được tiếp cận, sử dụng miễn phí thông tin đăng tải trên trang thông tin điện tử.
- Các Bộ trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý của mình soạn thảo các tài liệu giới thiệu, phổ biến các văn bản pháp luật có liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Mở các lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức pháp luật và hướng dẫn kỹ năng nghiệp vụ theo định kỳ cho những người quản lý, làm công tác pháp chế của các doanh nghiệp, đặc biệt là ở các Khu công nghiệp và Khu kinh tế Nhơn Hội, đồng thời thành lập ra những Ban pháp chế làm công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp.
- Trên thực tế các doanh nghiệp vừa và nhỏ Bình Định gặp rất nhiều khó khăn trong tiếp cận các quy định của pháp luật cũng như với dịch vụ tư vấn pháp luật. Vì thế, để doanh nghiệp vừa và nhỏ đứng vững và hội nhập, các Bộ, ngành cần xây dựng các chương trình hỗ trợ pháp lý trong từng lĩnh cụ thể mà mình quản lý và thông qua Sở Tư pháp của tỉnh để tổ chức tuyên truyền, phổ biến các chương trình này đến được với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong đó, tuỳ thuộc vào từng giai đoạn cụ thể, chương trình hỗ trợ pháp lý tập trung giải quyết các vấn đề ưu tiên như thông tin pháp lý; phổ biến, bồi dưỡng kiến thức pháp luật kinh doanh; kỹ năng, nghiệp vụ pháp chế doanh nghiệp; tư vấn pháp luật cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ...
Nguyễn Huỳnh Huyện