Sau hơn mười năm thực hiện Pháp lệnh tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tiền Giang, công tác hoà giải ở cơ sở đã được các ngành, các cấp quan tâm. Tất cả các ấp, khu phố đã thành lập, củng cố, kiện toàn tổ hoà giải và đi vào hoạt động ổn định.
Nhiều mâu thuẫn, xích mích nhỏ trong nhân dân đã được các tổ hoà giải, tổ viên tổ hoà giải giải quyết kịp thời, tỷ lệ hoà giải thành cao đã góp phần quan trọng trong việc giữ gìn đoàn kết trong nội bộ nhân dân, phòng ngừa và hạn chế vi phạm pháp luật, hạn chế đơn thư khiếu nại vượt cấp, giảm bớt các vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan Nhà nước, phát huy dân chủ ở cơ sở, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội trong cộng đồng dân cư.
Tuy nhiên, vẫn còn một số địa phương chưa quan tâm đúng mức đến vị trí, vai trò quan trọng của công tác hoà giải, một số tổ hoà giải hoạt động còn mang tính hình thức. Trong hoà giải chưa kiên trì vận động, thuyết phục thấu lý, đạt tình, việc tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng hoà giải cho các hoà giải viên chưa thường xuyên.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động hoà giải ở cơ sở trong thời gian tới, Ngày 03/11/2008, Uỷ ban nhân dân tỉnh Tiền Giang ban hành Chỉ thị số 25/2008/CT-UBND về tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác hoà giải ở cơ sở. Uỷ ban nhân dân tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành, địa phương trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình thực hiện tốt các nội dung sau:
1. Tiếp tục thực hiện Pháp lệnh tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở và Quyết định 21/1999/QĐ-UB ngày 07/9/1999 của Uỷ ban nhân dân tỉnh ban hành quy chế tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở. Củng cố, kiện toàn tổ hoà giải đúng thành phần, đảm bảo mỗi ấp, khu phố tối thiểu có một tổ hoà giải.
2. Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật các cấp quán triệt ý nghĩa, vai trò quan trọng của công tác hoà giải, nội dung Pháp lệnh tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở và các văn bản pháp luật có liên quan.
3. Đề nghị Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân tỉnh, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh, Hội Người cao tuổi, Hội Luật gia có sự phối hợp chặt chẽ trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện cho thành viên, hội viên tham gia vào hoạt động hoà giải; tích cực giúp đỡ, tạo điều kiện về nhân lực và tinh thần đối với công tác hoà giải ở cơ sở. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho đoàn viên, hội viên của mình bằng nhiều hình thức thích hợp gắn với triển khai thực hiện đầy đủ các quy định trong Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn. Gắn công tác hoà giải với việc nâng cao chất lượng các phong trào: Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá; phong trào xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá; phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, trật tự an toàn xã hội...
4. Đề nghị báo Ấp Bắc, Đài Phát thanh- Truyền hình đẩy mạnh công tác tuyên truyền về công tác hoà giải ở cơ sở trên các phương tiện thông tin, đại chúng. Thường xuyên đưa tin về kết quả hoạt động hoà giải ở cơ sở, giới thiệu những gương điển hình và kết quả hoạt động trong công tác hoà giải ở cơ sở.
5. Sở Tư pháp có trách nhiệm:
- Phối hợp với các sở, ngành, Uỷ Ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể, Uỷ ban nhân dân cấp huyện chỉ đạo, hướng dẫn về tổ chức và hoạt động hoà giải trong phạm vi mình phụ trách;
- Thường xuyên phối hợp với Uỷ ban nhân dân cấp huyện hướng dẫn, tập huấn kỹ năng hoà giải và kiến thức pháp luật để nâng cao nghiệp vụ cho các hoà giải viên;
- Tổ chức các hội thi, trao đổi kinh nghiệm giữa các hoà giải viên, có kế hoạch cung cấp tài liệu đầy đủ cho các tổ hoà giải;
- Biên soạn các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, tuyên truyền pháp luật phục vụ cho công tác hoà giải ở cơ sở.
- Hàng năm tiến hành sơ kết, định kỳ tổng kết và báo cáo Uỷ ban nhân dân tỉnh và Bộ Tư pháp về công tác hoà giải ở cơ sở; tổ chức thi đua, khen thưởng công tác hoà giải ở địa phương.
6. Sở Tài chính phối hợp với Sở Tư pháp hướng dẫn mức chi cụ thể cho các hoạt động hoà giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật.
7. Uỷ ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm:
- Tiếp tục quán triệt quan điểm của Đảng, pháp luật của nhà nước về công tác hoà giải cơ sở và các văn bản pháp luật có liên quan nhằm nâng cao nhận thức của các Cấp uỷ đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị, xã hội ở địa phương về công tác hoà giải ở cơ sở;
- Chỉ đạo Phòng Tư pháp phân công cán bộ trực tiếp theo dõi hoạt động của công tác hoà giải ở cơ sở, theo dõi nắm bắt trình độ, năng lực thực tiễn, quá trình hoạt động của tổ hoà giải, tổ viên và tổ trưởng tổ hoà giải, đề xuất với UBND cùng cấp giải quyết những khó khăn, vướng mắc về tổ chức và cơ chế hoạt động của tổ hoà giải.
- Chỉ đạo Uỷ ban nhân dân cấp xã:
+ Tiến hành rà soát đội ngũ hoà giải viên trên địa bàn mình phụ trách, kiện toàn tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động hoà giải ở địa phương theo hướng mỗi ấp, khu phố đều có tối thiểu một tổ hoà giải, tiêu chuẩn và thành phần hoà giải viên, trình tự, thủ tục đúng quy định tại Quyết định số 21/1999/QĐ.UB, bảo đảm có sự tham gia của hội viên hội nông dân vào công tác hoà giải ở cơ sở;
+ Thường xuyên kiểm tra hoạt động công tác hoà giải ở cơ sở, kịp thời chỉ đạo thay đổi những hoà giải viên không đủ tiêu chuẩn, không hoạt động hoặc hoạt động không hiệu quả. Tiếp tục kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Tư pháp xã, phường, thị trấn;
+ Hàng năm cần bố trí trong dự toán chi cân đối từ nguồn ngân sách địa phương để hỗ trợ cho hoạt động hoà giải như: chi mua giấy viết, thù lao cho hoà giải viên… để khuyến khích, động viên các hoà giải viên;
+ Hàng năm báo cáo kết quả về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở về Uỷ ban nhân dân cấp huyện.
- Tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ, bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức pháp luật cho các hoà giải viên;
- Hàng năm tiến hành sơ kết, định kỳ tổng kết công tác hoà giải ở địa phương và báo cáo kết quả về Uỷ ban nhân dân tỉnh và Sở Tư pháp; tổ chức thi đua, khen thưởng công tác hoà giải của Tổ hoà giải ở địa phương.
8. Uỷ ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:
- Thường xuyên rà soát đội ngũ hoà giải viên trên địa bàn mình phụ trách, kiện toàn tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động hoà giải ở địa phương theo đúng tiêu chuẩn và thành phần quy định;
- Thường xuyên kiểm tra hoạt động công tác hoà giải ở cơ sở, kịp thời hướng dẫn, uốn nắn các sai sót đảm bảo hoạt động hoà giải cơ sở đạt hiệu quả cao;
- Hàng năm, cần bố trí trong dự toán chi cân đối từ nguồn ngân sách địa phương để hỗ trợ cho các hoạt động hoà giải ở cơ sở.
Uỷ ban nhân dân tỉnh cũng giao Sở Tư pháp phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh theo dõi việc triển khai thực hiện Chỉ thị này.
Thanh Thuỷ