I- THÔNG TIN NỔI BẬT
Báo VietnamPlus có bài Tỉnh Quảng Bình đứng đầu về chất lượng dịch vụ công. Bài báo phản ánh: Ngày 14/5/2013, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam phối hợp với Trung tâm bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học (Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), Trung tâm Nghiên cứu phát triển và Hỗ trợ cộng đồng thuộc (Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam) công bố Chỉ số hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh (PAPI) năm 2012.
Theo kết quả đánh giá năm nay, Quảng Bình vươn lên đứng đầu trong số 63 tỉnh, thành về hiệu quả quản trị và hành chính công, với mức điểm tổng hợp PAPI đạt 40,6 điểm; tiếp sau là Thái Bình, Bình Định, Đà Nẵng, Hà Nam, Nam Định. Chỉ số PAPI thấp nhất rơi vào các tỉnh Đắk Lắk, Lai Châu, Bạc Liêu, Kiên Giang và Khánh Hòa.
Cụ thể, Quảng Bình được hầu hết người dân đánh giá cao và được đặt vào nhóm các tỉnh có điểm cao nhất ở hầu hết các lĩnh vực như sự tham gia người dân ở cấp cơ sở, công khai-minh bạch, trách nhiệm giải trình với người dân và thủ tục hành chính công. Mặc dù đứng vị trí quán quân, nhưng về lĩnh vực kiểm soát tham nhũng thì Quảng Bình vẫn còn hạn chế và ở nhóm đạt điểm số trung bình. Trong khi đó, hai thành phố lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đứng trong nhóm các tỉnh, thành phố đạt điểm trung bình tại bảng chỉ số tổng hợp. Tuy nhiên, Hà Nội đã đạt vào nhóm điểm cao nhất trong lĩnh vực công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình với người dân, song lại nằm trong nhóm điểm thấp nhất về kiểm soát tham nhũng. Ngược lại, Hồ Chí Minh vào nhóm điểm cao nhất thuộc lĩnh vực kiểm soát tham nhũng, cung ứng dịch vụ công đồng thời lại nằm trong nhóm điểm thấp nhất về hai lĩnh vực trách nhiệm giải trình với người dân và tham gia của người dân ở cấp cơ sở.
Được biết, PAPI đang là công cụ đo lường chất lượng dịch vụ công lớn nhất từ trước đến nay ở Việt Nam. Kết quả khảo sát năm nay được đo lường từ kinh nghiệm thực tiễn của người dân, thể hiện trong ý kiến đánh giá của 14.000 người dân ở mọi tầng lớp trên phạm vi toàn quốc. PAPI 2012 khảo sát, nghiên cứu 6 lĩnh vực cơ bản, bao gồm tham gia của người dân ở cấp cơ sở, công khai minh bạch, trách nhiệm giải trình với người dân, kiểm soát tham nhũng trong khu vực công, thủ tục hành chính công và cung ứng dịch vụ công.
Nhìn ở góc độ tích cực, người dân đánh giá năm 2012 chất lượng quản trị và dịch vụ công có một chút cải thiện so với năm 2011. Đấu hiệu sáng được ghi nhận ở bốn lĩnh vực kiểm soát tham nhũng, công khai-minh bạch, cung ứng dịch vụ công và trách nhiệm giải trình với người dân. Tuy nhiên kết quả khảo sát quản trị năm nay chỉ ra, đa phần người dân đồng tình với nhận định phải hối lộ mới xin được việc trong khu vực nhà nước, tỷ lệ tăng từ 29% (năm 2011) lên 44% (năm 2012). Bên cạnh đó, việc hối lộ trong chăm sóc y tế và xin được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng tăng với tỷ lệ tương đương từ 31% lên 42% và 21% lên 32%.
Báo cáo PAPI 2012 cũng cho biết, người dân mong muốn trách nhiệm giải trình và kiểm soát tham nhũng cần đẩy mạnh cũng như dịch vụ hành chính và dịch vụ công được cải thiện hơn.
Trong lĩnh vực đất đai, chỉ số PAPI vẫn chưa tiến triển nhiều so với hai năm trước, cứ 10 người được hỏi thì 8 người trả lời không biết đến kế hoạch sử dụng đất đại ở địa bàn xã, phường, thị trấn của mình. Việc xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn tồn tại nhiều vấn đề và có số điểm thấp nhất trong bốn loại thủ tục hành chính được đo lường.
Báo cáo PAPI 2012 cũng nêu ra những yếu tố ảnh hưởng tới mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ và thủ tục hành chính. Mức độ hài lòng của người dân về đánh giá công chức “không thạo việc” đã giảm xuống 65% khi họ làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Những người đã từng bị công chức đối xử thiếu tôn trọng, mức độ hài lòng với dịch vụ hành chính giảm 62% so với mức độ hài lòng của những người được đối xử tôn trọng hơn.
II- THÔNG TIN LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC TƯ PHÁP
1. Báo Pháp luật Việt Nam có bài Ủy ban thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc miễn thi hành án. Bài báo phản ánh: Chiều qua (14/5), cũng trong chương trình phiên họp thứ 18, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc miễn thi hành án đối với một số khoản thu nộp ngân sách nhà nước không có điều kiện thi hành.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên cho biết, đến nay nhiều việc thi hành khoản thu nộp ngân sách nhà nước các cơ quan Thi hành án dân sự đã ra quyết định thi hành án trước ngày 01/7/2009 còn tồn đọng do không có điều kiện thi hành khoảng 48 nghìn việc tương ứng với số tiền khoảng 700 tỷ đồng (trong số này, Chính phủ đề nghị miễn thi hành án khoảng 46 nghìn việc, với số tiền khoảng 339 tỷ đồng). Đây là số việc không thuộc phạm vi những việc được miễn thi hành án dân sự theo Nghị quyết số 24/2008/QH12 ngày 14/11/2008 và cũng không đủ điều kiện xét miễn thi hành án theo quy định tại Điều 61 Luật Thi hành án dân sự năm 2008.
Đối với số việc, tiền tồn đọng nêu trên, mặc dù cơ quan Thi hành án dân sự đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan áp dụng mọi biện pháp cần thiết, để thi hành nhưng vẫn không có kết quả do người phải thi hành án không có tài sản để thi hành án. Do đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội ra Nghị quyết để giải quyết lượng án này.
Trước băn khoăn của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng về một số vấn đề như đối tượng đề nghị miễn, quy trình, thủ tục miễn, có đảm bảo sự công bằng không.... Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường nói rõ hơn: “Đây là những việc tồn đọng từ trước khi Luật thi hành án dân sự có hiệu lực (trước đây Quốc hội cũng đã có Nghị quyết 24 miễn những việc có giá trị 500 ngàn trở xuống, nhưng chưa tính đến những việc này -PV). Nếu Quốc hội ra Nghị quyết sẽ giải quyết 1 lần tồn đọng đó, còn những việc phát sinh sau khi Luật THADS có hiệu lực thì vẫn theo luật mà làm”. Những vấn đề cụ thể về thủ tục, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cho biết sẽ có Thông tư liên tịch hướng dẫn.
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu ủng hộ đề xuất của Chính phủ, vì theo Phó Chủ tịch, những vụ việc này đã tồn đọng rất lâu, dù rất cố gắng nhưng không thể thi hành, gây tốn kém cho ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, khi thẩm tra vấn đề nêu trên, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho biết, vẫn còn hai loại ý kiến khác nhau. Tại phiên thảo luận, cũng còn những ý kiến không đồng tình mà cho rằng lâu dài nên để sửa Luật THADS. Trước những băn khoăn của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu khi kết luận về vấn đề này đã yêu cầu trước mắt việc miễn giảm vẫn được thực hiện theo Điều 61 Luật THADS. Còn việc miễn các khoản thu cho ngân sách nhà nước như nêu trên sẽ được tính đến khi sửa Luật THADS vào năm 2014.
2. Trang Vov.vn có bài Sắp có cơ chế kiểm soát việc ban hành Thông tư của các Bộ. Bài báo đưa tin: Dự thảo “Đề án thí điểm cơ chế kiểm soát hoạt động xây dựng và ban hành Thông tư của các bộ, ngành trong một số lĩnh vực” vừa được hoàn thiện để lấy ý kiến trước khi trình Thủ tướng Chính phủ vào tháng 6 tới. Đây cũng là nội dung Hội thảo góp ý cho Đề án này được Bộ Tư pháp tổ chức tại Vĩnh Phúc trong hai ngày vừa qua, với sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học và đại diện một số bộ, ngành.
Gần 100 ý kiến của các nhà nghiên cứu khẳng định, việc hướng dẫn thi hành pháp luật bằng thông tư là cần thiết trong thời điểm hiện nay. Phó Viện trưởng Viện khoa học pháp lý Bộ Tư pháp, TS Nguyễn Văn Cương cho biết: Riêng năm 2012, các Bộ, ngành đã ban hành gần 500 thông tư, nhưng so với yêu cầu thực tế vẫn chưa đủ, dẫn đến tình trạng “nợ đọng” thông tư kéo dài. Trong số hàng nghìn thông tư đang có hiệu lực, không ít văn bản có nội dung thiếu khả thi, sai về hình thức, chồng chéo, thậm chí ban hành không đúng thẩm quyền.
Bên cạnh nguyên nhân thiếu cơ chế kiểm soát dự thảo thông tư, theo TS Nguyễn Văn Cương, vấn đề năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế các Bộ, ngành cũng cần được quan tâm: “Chất lượng Thông tư không phải tất cả đều có vấn đề, nhưng có những thông tư như thế, chắc chắn phải xem xét, rà soát lại quy trình xây dựng pháp luật và điều kiện bảo đảm. Ngoài ra, dù thế nào đi chăng nữa thì năng lực, trình độ cán bộ của chúng ta cũng vẫn phải nâng cao hơn nữa”.
Để nâng cao chất lượng thông tư của các Bộ, ngành, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp xây dựng “Đề án thí điểm cơ chế kiểm soát hoạt động xây dựng và ban hành thông tư trong một số lĩnh vực”.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thúy Hiền, mục tiêu của Đề án này nhằm kiểm soát, đánh giá tính khả thi, tính hợp pháp và loại bỏ sự chồng chéo của thông tư trước khi ban hành: “Chúng tôi thấy là cần bổ sung một số những giải pháp mới để ngay từ khi xây dựng kế hoạch phải xác định rõ có cần thiết phải có văn bản hướng dẫn thi hành hay không. Trong quá trình xây dựng thông tư, thông tư liên tịch phải có cơ chế để đánh giá được, kiểm soát được để cho hệ thống pháp luật của chúng ta hoàn thiện, đồng bộ, thống nhất”.