Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh vừa thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình trình Quốc hội về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều; có các nhóm chính sách lớn tập trung vào một số nội dung bao gồm về vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Thủ đô; về thẩm quyền và về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô. Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã bổ sung một số cơ chế vượt trội hơn, thuận lợi hơn để nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai cũng như bảo vệ và từng bước cải thiện môi trường của TP.
Theo đó, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) hiện kế thừa nhiều quy định đang phát huy tác dụng tại Luật hiện hành; đồng thời bổ sung nhiều nội dung để kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong việc thực hiện các dự án mang tính trọng điểm, đột phá để phát triển Thủ đô; bảo vệ và từng bước cải thiện môi trường của TP…
Cụ thể, về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô, dự thảo Luật quy định giao thẩm quyền cho TP trong việc quản lý, cấp phép; ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn trong các lĩnh vực để áp dụng tại TP cao hơn hoặc chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia; lựa chọn công nhận, áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn tiên tiến, hiện đại của nước ngoài; được ban hành định mức, chế độ chi ngân sách, định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá, giá dịch vụ áp dụng cho Thủ đô khác với quy định hoặc chưa có trong quy định của Trung ương.
Đồng thời, ban hành cơ chế, chính sách, biện pháp lập, quản lý, thực hiện quy hoạch; TP được chủ động trong xây dựng cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển đô thị xanh, thông minh, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị.
TP được quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp đặc thù về bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, áp dụng biện pháp hành chính cấp bách phù hợp với vị trí, vai trò của Thủ đô.
Điển hình, quy định tại Điều 14 dự thảo Luật về Bảo đảm trật tự, an toàn Thủ đô, trao cho HĐND TP Hà Nội thẩm quyền chủ động quyết định các vấn đề về tổ chức bộ máy, biện pháp quản lý, chức danh và thẩm quyền xử lý VPHC, cũng như chính sách đầu tư nguồn lực để bảo đảm quản lý nhà nước tập trung, thống nhất và hiệu quả trong các lĩnh vực có tính chất bức thiết, tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân Thủ đô như an toàn thực phẩm và trật tự đô thị, bao gồm trật tự xây dựng, quản lý rác thải, lấn chiếm vỉa hè lòng đường, quảng cáo.
Việc cho phép HĐND TP quy định cụ thể về mô hình tổ chức, phân công thẩm quyền và cơ chế đầu tư nguồn lực sẽ tạo điều kiện thiết lập một hệ thống quản lý chuyên trách, đủ mạnh, phù hợp với đặc thù đô thị đặc biệt, bảo đảm phản ứng nhanh, xử lý nghiêm vi phạm và nâng cao tính răn đe.
Điểm g khoản 5 Điều 14 quy định HĐND TP quy định về việc ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn TP trong trường hợp cần thiết đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình xây dựng vi phạm trong lĩnh vực môi trường mà không thực hiện yêu cầu về việc dừng hành vi vi phạm, quyết định của cơ quan có thẩm quyền về đình chỉ hoạt động hoặc biện pháp khắc phục hậu quả.
Theo Cơ quan chủ trì soạn thảo, quy định được bổ sung mới này là một trong những biện pháp nhằm giải quyết “điểm nghẽn” ô nhiễm môi trường tại Thủ đô, tạo cơ sở pháp lý để TP áp dụng biện pháp này với các cơ sở sản xuất, kinh doanh và công trình xây dựng có hành vi vi phạm pháp luật về môi trường nhưng không chấp hành yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Qua đó, bảo đảm tính răn đe và hiệu lực trong công tác bảo vệ môi trường…
Những quy định nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập tồn tại trong thực tiễn, giải quyết triệt để các “điểm nghẽn” về nông nghiệp và môi trường của Thủ đô, xác lập và bảo đảm một thể chế phát triển đặc thù, vượt trội, phù hợp với yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt, ổn định lâu dài, đủ thẩm quyền và năng lực giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô và Vùng Thủ đô.
Qua đó, bảo đảm cho Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh tiên phong của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Minh Ngọc