Thực hiện Quyết định số 07/2006/QĐ-TTg ngày 10/01/2006 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi giai đoạn 2006 - 2010, trong 6 tháng đầu năm 2011, Sở Tư pháp tỉnh Tiền Giang đã chỉ đạo Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đẩy mạnh hoạt động TGPL miễn phí cho người nghèo, người có công với cách mạng, người già cô đơn, trẻ em không nơi nương tựa… theo quy định của Luật TGPL và đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận.
Về công tác TGPL lưu động: Hàng năm, Sở Tư pháp tỉnh cũng phê duyệt Kế hoạch TGPL lưu động gửi cho các đơn vị có liên quan như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh thành phố, Uỷ ban nhân dân các quận, huyện và Uỷ ban nhân dân các xã. Trên cơ sở đó, Trung tâm TGPL chủ động phối hợp với các đơn vị triển khai và tổ chức thực hiện các đợt TGPL lưu động cho người dân, trong đó ưu tiên đối với các xã vùng sâu, vùng xa, các xã người dân có nhu cầu TGPL nhiều. Trong 6 tháng đầu năm Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Tiền Giang đã tiến hành và thực hiện được 36 đợt TGPL lưu động tại các xã thuộc các huyện nghèo trên toàn tỉnh, trong đó có 14 đợt thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo. Nội dung của các đợt TGPL lưu động tập trung chủ yếu vào các vấn đề cơ bản như: Luật TGPL, Luật Đất đai, Luật Hình sự sửa đổi bổ sung, Luật Cư trú, các quy định pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở, Luật Bảo vệ chăm sóc và bảo vệ trẻ em… với 354 lượt người tham dự phổ biến các quy định pháp luật nêu trên. Nhìn chung các đợt TGPL lưu động đạt hiệu quả, bảo đảm đúng quy định pháp luật, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc pháp luật của người dân.
Trong 06 tháng vừa qua, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Tiền Giang đã thực hiện tư vấn được 56 vụ việc, trong đó có 17 vụ dân sự, 08 vụ việc hôn nhân và gia đình, 08 vụ việc đất đai, 08 vụ việc hành chính, 15 vụ việc thuộc lĩnh vực khác. Số người nghèo tham dự và số người được TGPL là 410 người. Nhìn chung, qua các đợt TGPL đều đạt kết quả giúp cho người dân nhất là người nghèo tại các xã nghèo và vùng bãi ngang ven biển hiểu biết những kiến thức cơ bản về pháp luật, từ đó có ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật tốt hơn nhằm giúp cho họ biết cách ứng xử để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chính mình.
Cũng thông qua các đợt TGPL, Trung tâm đã phát hành được 6000 tài liệu tuyên truyền pháp luật như các loại tờ gấp pháp luật có nội dung về Luật TGPL, các quy định pháp luật về xử lý hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, vay vốn Ngân hàng chính sách, bình đẳng giới, phòng chống HIV và 1000 quyển tài liệu gồm: Hỏi đáp pháp luật về Nghị định 34 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và Nghị định 11 của Chính phủ quy định về quản lý và bảo vệ và kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ…. Nhìn chung các đợt TGPL đều được sự quan tâm phối hợp của Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn, các tổ chức chính trị như Đoàn thanh niên, Bộ chỉ huy bộ đội biên phòng, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh.
Về việc thành lập và tổ chức sinh hoạt Câu lạc bộ TGPL: Hiện nay trên toàn tỉnh có 26 Câu lạc bộ TGPL được phân bố tại các xã, phường, thị trấn với 223 thành viên tham gia sinh hoạt. Tổ chức và hoạt động của các Câu lạc bộ này được duy trì tương đối đồng đều. Định kỳ hàng tháng, các câu lạc bộ TGPL tổ chức sinh hoạt pháp luật theo chuyên đề hoặc giải đáp vướng mắc pháp luật của hội viên qua Cộng tác viên TGPL hoặc trợ giúp viên pháp lý. Nhìn chung hoạt động sinh hoạt Câu lạc bộ đều được thuận lợi, tại các buổi sinh hoạt tại Câu lạc bộ ngoài các thành viên còn có người dân sự tham gia sinh hoạt với tổng số 4620 người dân tại cơ sở. Thông qua các buổi sinh hoạt, các thành viên Câu lạc bộ được tư vấn pháp luật trực tiếp, giúp họ tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật trong cộng đồng dân cư.
Nội dung các loại tờ gấp đi sâu vào các vấn đề như: pháp luật về TGPL, các quy định về xử lý hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, vay vốn Ngân hàng chính sách, bình đẳng giới, phòng chống bệnh HIV. Đối tượng được cung cấp là người nghèo và đối tượng chính sách, tổ chức dân tự quản, khu phố và tổ hòa giải. Cung cấp 20 bảng thông báo TGPL miễn phí cho trại tạm giam Công an Tiền Giang và Tân Phú Đông.
Về việc cung cấp thông tin pháp lý: Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Tiền Giang đã phát hành 6000 tờ gấp với các nội dung về các quy định của Luật TGPL, các quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, vay vốn Ngân hàng chính sách, bình đẳng giới, phòng chống bệnh HIV. Ngoài ra, Trung tâm còn phát 1000 quyển tài liệu gồm hỏi đáp pháp luật về Nghị định 34 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và Nghị định 11 của Chính phủ quy định về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; Phối hợp với Đài phát thanh huyện và xã phát thanh chuyên mục TGPL, Trung tâm thường xuyên gửi các tin, bài về hoạt động TGPL đăng trên trang thông tin của Cục TGPL.
Nhìn chung, công tác TGPL trên địa bàn tỉnh Tiền Giang trong 6 tháng đầu năm qua đã đạt được những kết quả nhất định, đã kịp thời giải quyết các yêu cầu của người dân, giúp cho người dân tiếp cận dịch vụ pháp lý miến phí của Đảng và Nhà nước ta, góp phần nâng cao ý thức pháp luật trong nhân dân, được cấp uỷ, chính quyền các đoàn thể, các cấp ở địa phương, nhân dân ghi nhận và đánh giá cao. Có được kết quả rất đáng ghi nhận trên là do hệ thống các văn bản về TGPL đã được Nhà nước ban hành tương đối đồng bộ đã tạo hành lang pháp lý cho người làm công tác TGPL, nâng cao vị thế, vai trò của các tổ chức TGPL trong đời sống xã hội. Bên cạnh đó, trong thời gian qua công tác TGPL trên địa bàn tỉnh luôn được sự quan tâm, tạo điều kiện, chỉ đạo sâu sát và kịp thời của lãnh đạo tỉnh, các ngành, các địa phương và nhận được sự hỗ trợ từ Trung ương (tăng cường cơ sở vật chất, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ, hỗ trợ tài chính) đã giúp cho công tác TGPL của tỉnh đạt hiệu quả; Đội ngũ cán bộ, viên chức của Trung tâm có tâm huyết, có năng lực trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức vững vàng; Ngày càng có nhiều luật gia có tâm huyết, nhiệt tình, năng lực và kinh nghiệm công tác tham gia làm Cộng tác viên TGPL.
Tuy nhiên, công tác TGPL trong thời gian qua của Trung tâm TGPL tỉnh Tiền Giang cũng gặp không ít khó khăn như: Nhu cầu được TGPL của người dân nói chung và của các đối tượng TGPL nói riêng ngày càng tăng nhưng lực lượng làm công tác này còn mỏng nên khó bảo đảm về thời gian thực hiện TGPL theo quy định và có ảnh hưởng nhất định tới chất lượng TGPL; Kinh nghiệm tham gia tố tụng của Trợ giúp viên còn hạn chế, do đó hiệu quả TGPL ở hình thức TGPL này chưa cao…
Để công tác TGPL trong Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo thật sự phát huy hiệu quả, tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được và khắc phục những khó khăn hạn chế trong thời gian qua, Trung tâm TGPL tỉnh Tiền Giang đưa ra một số phương hướng hoạt động cụ thể trong 6 tháng cuối năm như: Tiếp tục thực hiện Luật TGPL, Nghị định số 07/2007/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật TGPL; Tiếp tục thực hiện TGPL thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo; Kiện toàn đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý, cộng tác viên TGPL và các tổ chức tham gia thực hiện TGPL; Tập trung mở rộng mạng lưới cộng tác viên tại cơ sở. Chú trọng cộng tác viên tại các Câu lạc bộ TGPL; Tiếp tục theo dõi và hướng dẫn hoạt động của 26 Câu lạc bộ TGPL trong đó có 10 xã vùng bãi ngang ven biển và 16 xã có tỉ lệ hộ nghèo 25% trở lên; Tiếp tục thực hiện kế hoạch TGPL giữa Sở Tư pháp và bộ đội biên phòng cho các xã tại các vùng bãi ngang ven biển.
Thực hiện TGPL tại các địa bàn xã, thị trấn có dự án tiến hành bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng thuộc đối tượng là các hộ nghèo. Tiếp tục thông tin tuyên truyền về TGPL; tiếp tục thực hiện TGPL lưu động tại các vùng sâu, vùng xa, tiếp tục thực hiện tư vấn, đại diện, bào chữa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được TGPL trước Tòa…
Minh Loan - Cục Trợ giúp pháp lý