Nhằm nâng cao chất lượng hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của cấp xã đảm bảo đúng pháp luật (về thẩm quyền, nội dung, hình thức) và có tính khả thi, mang lại hiệu quả thiết thực, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước ở địa phương. Ngày 07/4/2009 UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 1174/QĐ-UBND.NC ban hành đề án: Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xây dựng văn bản quy phạm pháp luật cấp xã trên địa bàn tỉnh từ năm 2007 đến năm 2010. Trong đó xác định các nội dung sau:
Về mục tiêu cụ thể: Nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Bảo đảm 90% - 100% văn bản quy phạm pháp luật của cấp xã được ban hành hợp hiến, hợp pháp và thống nhất với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành; 100% văn bản được ban hành đúng về mặt thể thức và kỹ thuật trình bày. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tham gia vào hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật (90% lãnh đạo HĐND, UBND cấp xã nắm vững quy định về ban hành văn bản QPPL; 90% - 95% cán bộ, công chức cấp xã nắm vững quy trình, nghiệp vụ soạn thảo văn bản QPPL, sử dụng thạo tin học văn phòng, khai thác Internet). Bảo đảm cung cấp đầy đủ thông tin, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ hoạt động xây dựng, ban hành văn bản.
Về những giải pháp cụ thể:
1. Tăng cường sự chỉ đạo, quan tâm của lãnh đạo các cấp, các ngành đối với hoạt động xây dựng, ban hành văn bản QPPL: chú trọng hoạt động xây dựng các cơ chế, chính sách, thể chế hoá đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước cấp trên phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội địa phương; lấy kết quả hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật làm tiêu chí đánh giá thi đua hàng năm.
2. Đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã:
Để tạo tính chủ động cho HĐND, UBND cấp xã trong việc xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách, các ngành, các cấp phải nghiên cứu đề xuất phân cấp cho HĐND, UBND cấp xã trong một số lĩnh vực gắn với quản lý ở cơ sở.
3. Quán triệt thực hiện Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND, Nghị định số 91/2006/NĐ-CP và Thông tư số 55/2005/TTLT-BNV-VPCP.
Tiếp tục tổ chức thực hiện nghiêm túc việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật cấp xã theo đúng quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND, Nghị định số 91/2006/NĐ-CP và Thông tư số 55/2005/TTLT-BNV-VPCP. Sửa đổi, bổ sung Quy chế xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của HĐND - UBND cấp xã, trong đó quy định việc tham gia góp ý của Ban tư pháp hoặc chuyên trách tư pháp - hộ tịch vào dự thảo văn bản QPPL trước khi trình ký ban hành hoặc xem xét thông qua là bắt buộc.) Hàng năm, UBND cấp xã dự kiến chương trình, kế hoạch xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của HĐND - UBND trên cơ sở chủ trương, chính sách và pháp luật nhà nước cấp trên, yêu cầu quản lý nhà nước trên các lĩnh vực và nhu cầu thực tiễn ở địa phương.
4. Nâng cao ý thức trách nhiệm và năng lực của đội ngũ cán bộ cấp xã.
Xác định và quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu chủ trì soạn thảo, cán bộ trực tiếp soạn thảo trong từng giai đoạn xây dựng văn bản. Bố trí ổn định cán bộ chuyên trách làm công tác tư pháp - hộ tịch nhằm chuyên sâu về chuyên môn nghiệp vụ, không giao kiêm nhiệm thêm nhiệm vụ khác. Hàng năm, tổ chức các đợt tập huấn cho Lãnh đạo HĐND, UBND cấp xã về công tác ban hành văn bản QPPL; về phương pháp và kỹ năng quản lý, điều hành nhằm nâng cao năng lực việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, xây dựng nhà nước pháp quyền.
Bồi dưỡng, đào tạo ngắn hạn nghiệp vụ cho công chức cấp xã: Bồi dưỡng chuyên sâu công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát và hệ thống hoá văn bản quy phạm pháp luật; đào tạo ngắn hạn nghiệp vụ tin học văn phòng, khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu luật và Internet; tạo điều kiện cho cán bộ, công chức cấp xã được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, nghiệp vụ chuyên môn, quản lý nhà nước, chính trị; tiếp tục thực hiện chính sách thu hút sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng về công tác tại các xã, phường, thị trấn.
5. Tăng cường hỗ trợ vật chất, phương tiện, cơ sở dữ liệu phục vụ cho hoạt động xây dựng văn bản.
Thực hiện việc lập dự toán và bố trí kinh phí xây dựng văn bản quy phạm pháp luật hàng năm trong dự toán kinh phí chung của ngân sách xã. Tiếp tục cấp miễn phí Công báo tỉnh cho HĐND, UBND và Ban tư pháp của các xã, phường, thị trấn. Trang bị máy vi tính cho Ban tư pháp các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
6. Tăng cường hoạt động kiểm tra, rà soát, xử lý nghiêm những sai sót trong hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Thực hiện nghiêm túc việc tự kiểm tra, rà soát và xử lý văn bản theo định kỳ 6 tháng một lần và khi tình hình kinh tế - xã hội thay đổi; khi cơ quan nhà nước cấp trên ban hành văn bản mới hoặc có yêu cầu, kiến nghị của tổ chức, cá nhân về văn bản có dấu hiệu trái pháp luật. Tăng cường kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền một cách thường xuyên, có hiệu quả theo đúng quy định của Nghị định số 135/2003/NĐ-CP của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL.
Xác định rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm đối với cá nhân, tổ chức tham mưu, ban hành văn bản trái pháp luật. Thường xuyên thực hiện việc rà soát, kiểm tra các hương ước, quy ước ở cơ sở để đề xuất, yêu cầu xử lý đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật.
Về tiến độ thực hiện đề án
Năm 2007: Xây dựng, ban hành quy chế Ban hành văn bản QPPL của HĐND - UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh. Rà soát, ổn định công tác cán bộ tư pháp - hộ tịch xã, phường, thị trấn. Tập huấn về công tác xây dựng, kiểm tra văn bản cho lãnh đạo HĐND, UBND cấp xã (01 lần).
Năm 2008: Tiếp tục rà soát, ổn định công tác cán bộ tư pháp - hộ tịch xã, phường, thị trấn. Tập huấn cho cán bộ, công chức cấp xã 19 huyện, thành, thị về công tác xây dựng, kiểm tra văn bản (02 lần). Đào tạo ngắn hạn cho cán bộ, công chức cấp xã 19 huyện, thành, thị về nghiệp vụ tin học văn phòng, khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu luật và Internet (02 lần). Trang bị máy vi tính cho Ban tư pháp các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
Năm 2009: Tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức cấp xã 19 huyện, thành, thị về công tác xây dựng, kiểm tra văn bản (02 lần).Tập huấn về công tác xây dựng, kiểm tra văn bản cho lãnh đạo HĐND, UBND cấp xã (02 lần).
Năm 2010: Tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức cấp xã 19 huyện, thành, thị về công tác xây dựng, kiểm tra văn bản (02 lần). Đào tạo ngắn hạn cho cán bộ, công chức cấp xã 19 huyện, thành, thị về nghiệp vụ tin học văn phòng, khai thác sử dụng cơ sở dữ liệu luật và internet (02 lần), tổng kết đề án.
Nguyễn Quế Anh – STP Nghệ An