Sau một thời gian triển khai thực hiện Quyết định số 80/QĐ-UBND ngày 14/01/2008 UBND tỉnh Ninh Thuận về việc phê duyệt Đề án tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện tổ chức trợ giúp pháp lý tỉnh Ninh Thuận, việc bổ sung tổ chức bộ máy, biên chế cho Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận là cần thiết nhằm củng cố tổ chức, tiến hành thành lập các Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tại các vùng sâu, vùng xa để thực hiện trợ giúp pháp lý cho người dân theo quy định của pháp luật trợ giúp pháp lý. Ngày 19/3/2009, STP tỉnh Ninh Thuận đã xây dựng Đề án số 280/ĐA-STP về việc bổ sung tổ chức biên chế, tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận trình UBND tỉnh.
1. Sự cần thiết phải bổ sung về tổ chức bộ máy, biên chế của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận
Việc xây dựng Đề án bổ sung tổ chức biên chế, tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận là cần thiết, bởi những yếu tố chính sau:
Thứ nhất, hoạt động trợ giúp pháp lý đã từng bước xác lập vai trò là cầu nối pháp luật giữa nhân dân và Nhà nước, hoạt động trợ giúp pháp lý trong nhiều lĩnh vực pháp luật đã giúp cho chính quyền các cấp và nhân dân thực hiện đúng những quy định của pháp luật trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội.
Thứ hai, thực hiện Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 và các văn bản pháp luật về trợ giúp pháp lý, yêu cầu về tăng cường tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội phải giữ vững an ninh quốc phòng và bảo đảm các quyền cơ bản của công dân trong việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí ngày càng phải được kiện toàn và hoàn thiện.
Thứ ba, theo nội dung Thông tư liên tịch số 08/2008/TTLT-BTP-BNV ngày 07/11/2008 của Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và biên chế của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, việc bổ sung tổ chức biên chế, tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện các tổ chức trợ giúp pháp lý là thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước, tạo điều kiện phục vụ tốt hơn cho các đối tượng chính sách, từng bước xã hội hoá hoạt động trợ giúp pháp lý nhằm góp phần hoàn thiện việc xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.
Thứ tư, việc yêu cầu bổ sung biên chế, củng cố, hoàn thiện và kiện toàn tổ chức trợ giúp pháp lý nói chung và Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận nói riêng là rất cần thiết để phục vụ hiệu quả, thiết thực hơn cho đời sống của người dân tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội kém phát triển, vùng đồng bằng dân tộc thiểu số và các vùng biển.
2. Nội dung cơ bản của Đề án bổ sung tổ chức biên chế, tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
Về tổ chức bộ máy: Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận có Giám đốc, 02 Phó Giám đốc, 04 Phòng chức năng và các Chi nhánh thuộc Trung tâm.
Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ và phạm vi hoạt động, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận phải thành lập đủ các phòng nhằm bảo đảm hoạt động, phục vụ có hiệu quả các đối tượng được trợ giúp pháp lý, cụ thể:
Phòng Hành chính - Tổng hợp: được thành lập để thực hiện nhiệm vụ hành chính, tổng hợp, thực hiện chế độ báo cáo, thống kê, văn thư, lưu trữ, thi đua khen thưởng, quản lý tài sản, tài chính và các hoạt động chung khác phục vụ hoạt động của Trung tâm. Phòng Hành chính - Tổng hợp có Trưởng phòng, 01 Phó Trưởng phòng, 01 Kế toán, 01 văn thư - thủ quỹ. 03 Phòng chuyên môn, nghiệp vụ được tổ chức theo các lĩnh vực pháp luật: Phòng Hình sự - Hành chính, Phòng Dân sự - Đất đai và Phòng Lao động - Xã hội, chủ yếu thực hiện các hình thức trợ giúp pháp lý (tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng…). Mỗi phòng chuyên môn, nghiệp vụ trên có Trưởng phòng, không quá 02 Phó Trưởng phòng, tối thiểu 02 Trợ giúp viên pháp lý và 01 chuyên viên pháp lý.
Xuất phát từ yêu cầu thực tế tại địa phương, từ nay đến năm 2015, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận sẽ có 03 Chi nhánh trợ giúp pháp lý sau:
Chi nhánh số 1: thực hiện trợ giúp pháp lý tại huyện Ninh Sơn, Bác Ái.
Chi nhánh số 2: thực hiện trợ giúp pháp lý tại huyện Ninh Hải, Thuận Bắc.
Chi nhánh số 3: thực hiện trợ giúp pháp lý tại huyện Ninh Phước, Thuận Nam.
Mỗi Chi nhánh trợ giúp pháp lý có Trưởng Chi nhánh, tối thiểu 01 Trợ giúp viên pháp lý và 01 chuyên viên pháp lý.
Về biên chế của Trung tâm: Tổng biên chế cần có của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận là 22 người (lãnh đạo Trung tâm: 03 biên chế; lãnh đạo các phòng: 08 biên chế; Trợ giúp viên pháp lý: 06 biên chế; chuyên viên pháp lý: 03 biên chế; Kế toán: 01 biên chế và văn thư kiêm thủ quỹ: 01 biên chế).
Để phù hợp với yêu cầu bổ sung tổ chức biên chế, tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện tổ chức trợ giúp pháp lý, việc thực hiện Đề án trên cần triển khai từng bước theo các giai đoạn sau:
Giai đoạn 1 (2009-2012): Bổ sung cho Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận thêm 07 biên chế (hiện nay đang có 10 biên chế); thành lập 02 phòng trực thuộc Trung tâm (Phòng Hành chính - Tổng hợp với 04 biên chế và Phòng Nghiệp vụ với 10 biên chế, chia thành 03 tổ Hình sự - Hành chính, Dân sự - Đất đai và Lao động - Xã hội); thành lập Chi nhánh số 1: Ninh Sơn, Bác Ái, với 03 biên chế.
Giai đoạn 2 (2013-2015): Bổ sung cho Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận thêm 05 biên chế (đủ 22 biên chế cần có); thành lập 03 Phòng Nghiệp vụ (Hình sự - Hành chính, Dân sự - Đất đai và Lao động - Xã hội) với biên chế mỗi phòng tối thiểu 05 người; thành lập Chi nhánh số 2 và số 3, với mỗi Chi nhánh tối thiểu 03 biên chế.
Để Đề án số 280/ĐA-STP về việc bổ sung tổ chức biên chế, tiếp tục củng cố, kiện toàn và hoàn thiện Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Thuận đi vào thực tiễn, Sở Tư pháp cũng đã đề nghị Sở Nội vụ xem xét, trình Uỷ ban nhân dân tỉnh sớm phê duyệt để triển khai thực hiện, bảo đảm hoạt động trợ giúp pháp lý được thực hiện đúng nội dung của Luật Trợ giúp pháp lý và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Tuấn Minh