Thực hiện Chỉ thị số 32/CT-TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân” và Kế hoạch số 52/KH-TW của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) của tỉnh Bắc Giang năm vừa qua đã đạt được nhiều thành công mới.
Yếu tố tác động trực tiếp tạo ra những thành công trong công tác PBGDPL trong năm qua là sự tập trung chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền các cấp, sự phối hợp ngày càng chặt chẽ của các ngành, đoàn thể trong hệ thống chính trị. Các ngành có nhiệm vụ tổ chức thực hiện việc tuyên truyền phổ biến các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực được giao quản lý, phụ trách. Đồng thời cùng với các đơn vị khác đưa nhiều nội dung phong phú vào chương trình phổ biến sao cho toàn diện về mọi mặt. Các phương tiện thông tin đại chúng, việc tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, liên tục và đạt hiệu quả, như năm qua, Báo Bắc Giang đã đăng tải 1.584 tin, bài, ảnh nội dung PBGDPL trên các chuyên mục “Pháp luật với đời sống”, “Chính sách mới, quyết định mới”, “Tìm hiểu pháp luật”, “Câu chuyện pháp luật”, phối hợp với Sở Tư pháp thực hiện 05 trang chuyên đề công tác tư pháp, 24 trang chuyên đề về an toàn giao thông, 12 trang chuyên đề về phòng, chống ma tuý, 05 trang chuyên đề về chống buôn bán phụ nữ, trẻ em. Công an tỉnh đã xây dựng các Chương trình phòng chống tội phạm ma tuý, buôn bán phụ nữ, trẻ em, đảm bảo an ninh trật tự….; Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng chuyên trang phổ biến các chính sách, chủ trương mới về phát triển giáo dục và đào tạo. Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ đã tuyên truyền phổ biến pháp luật và giới thiệu văn bản mới trên bản tin thông báo nội bộ cho đối tượng là cán bộ, Đảng viên tại các kì sinh hoạt chi bộ hàng tháng… Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, các huyện, thành phố và hệ thống đài truyền thanh cơ sở đã phát 48 chương trình giới thiệu “Chính sách mới, quyết định mới” và 22 chuyên mục “Tìm hiểu pháp luật”, trong các chương trình thời sự hàng ngày, phát “Bản tin an toàn giao thông” với thời lượng 5 phút. Trên sóng Truyền hình tỉnh phát 200 tin, bài về PBGDPL trong các chương trình thời sự và 24 chuyên mục “Pháp luật với đời sống”…
Song song với việc tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, hình thức tuyên truyền qua Hội nghị, các lớp tập huấn cũng được tổ chức thường xuyên. Năm 2008, Sở Tư pháp đã tổ chức được 24 Hội nghị, lớp tập huấn với hàng nghìn lượt người tham gia như: Hội nghị tuyên truyền Luật Hôn nhân gia đình, Luật Phòng chống ma tuý, Luật Trợ giúp pháp lý, Luật Đất đai, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng chống bạo lực gia đình… Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh tổ chức 29 Hội nghị tập huấn và tuyên truyền pháp luật cho 1.600 bí thư, trưởng thôn, trưởng, phó ban công tác Mặt trận và các đoàn thể thôn, bản, tổ trưởng tổ hoà giải cơ sở, các đại biểu là tín đồ phật giáo, công giáo, các chức sắc, chức việc của các tôn giáo và toàn thể cán bộ làm công tác Mặt trận các cấp; Ban Dân tộc tỉnh đã tổ chức 07 lớp tập huấn theo Chương trình 135 giai đoạn 2 về kỹ năng trợ giúp pháp lý cho 500 thành viên câu lạc bộ trợ giúp pháp lý. Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức 33 Hội nghị tập huấn, hướng dẫn sử dụng phần mềm Netoffice và khai thác các văn bản quy phạm pháp luật trên mạng. Trường Chính trị tỉnh thực hiện PBGDPL thông qua 23 lớp đào tạo và 26 lớp bồi dưỡng cho trên 5.200 học viên; Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức trên 30 buổi PBGDPL tuyên truyền Luật Khiếu nại tố cáo và Luật Đất đai cho cán bộ và chiến sĩ, làm công tác dân vận. Hội Cựu chiến binh tỉnh tổ chức 17 hội nghị PBGDPL và toạ đàm về các lĩnh vực pháp luật cho hội viên; các cấp công đoàn đã tổ chức được 126 Hội nghị tuyên truyền pháp luật, 1.763 buổi học tập Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng cho trên 184.000 lượt cán bộ, đoàn viên. Hội Phụ nữ các cấp tổ chức cho chị em 5.300 cuộc tuyên truyền về pháp luật liên quan tới Đất đai, Hôn nhân gia đình, phòng chống mại dâm, buôn bán phụ nữ và trẻ em… 550 cán bộ nông dân cấp xã cũng được tham gia 11 lớp tập huấn kiến thức pháp luật do Hội Nông dân tỉnh tổ chức.
Hoạt động tuyên truyền PBGDPL trong học sinh, sinh viên, thanh niên - lứa tuổi đầy nhiệt huyết nhưng cũng dễ bị cái xấu tấn công được quan tâm. Sở Giáo dục và Đào tạo hết sức quan tâm đến công tác tuyên truyền pháp luật trong trường học. Để phục vụ nhiệm vụ này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã ứng dụng công nghệ thông tin trong việc xây dựng giáo án các môn học chính khoá cũng như ngoại khoá có nội dung liên quan đến pháp luật. Các tranh ảnh, khẩu hiệu tuyên truyền được lồng ghép trong các bài giảng, nhất là các môn đạo đức ở Tiểu học, giáo dục công dân ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông… Năm 2008, Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh tổ chức Hội thi Hoà giải viên giỏi, quy tụ hoà giải viên toàn tỉnh tham gia. Hội thi không chỉ là cơ hội giao lưu, gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm hoà giải giữa các hoà giải viên trong tỉnh mà còn tạo điều kiện cho đội ngũ này nâng cao kiến thức, kỹ năng pháp luật. Đi đôi với việc tổ chức Hội thi, Sở Tư pháp đã tham mưu cho Hội đồng PBPHCTPBGDPL tỉnh tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở. Hiện nay toàn tỉnh có 2.563 tổ hoà giải với 16.472 thành viên. Các tổ hoà giải đã góp phần quan trọng vào việc hoà giải những vụ việc, tranh chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư. Năm 2008, các tổ hoà giải trong toàn tỉnh tiếp nhận 1.918 vụ việc, trong đó hoà giải thành là 1.629 vụ, đạt 84%, đặc biệt là ở huyện Yên Thế (84%) và huyện Lục Ngạn (93%)… Cùng với việc tham mưu cho Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh tổ chức các hoạt động PBGDPL, Sở Tư pháp tỉnh Bắc Giang đã thực hiện việc rà soát, lên danh mục sách pháp luật cần trang bị. Theo đó cấp phát mới 52 đầu sách cho mỗi Tủ sách pháp luật xã, phường, thị trấn, đồng thời duy trì việc luân chuyển sách pháp luật từ Tủ sách pháp luật ở UBND các xã, thị trấn đến điểm Bưu điện văn hoá xã. Cho đến nay, 10/10 huyện, thành phố trong tỉnh đã thực hiện tốt việc này tạo điều kiện cho nhân dân ở địa phương mình tra cứu, tìm hiểu pháp luật. Song song với việc xây dựng và quản lý Tủ sách pháp luật, Sở đã biên soạn và phát hành 1.212 cuốn tài liệu nghiệp vụ tư pháp cơ sở, 35 bộ đĩa bao gồm các tình huống pháp luật thường gặp hàng ngày cho các huyện, thành phố; biên soạn và phát hành 10 số Bản tin Tư pháp. Bên cạnh Tủ sách pháp luật do Sở Tư pháp xây dựng theo Quyết định 1067/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Hội Nông dân cũng cung cấp 54 tủ sách Nhà nông, giúp đỡ bà con tìm hiểu về kĩ thuật nhà nông và chính sách của Nhà nước đối với hoạt động nông nghiệp.
Công tác trợ giúp pháp lý cũng góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền pháp luật. Để tăng cường chất lượng, hiệu quả của công tác này, Sở Tư pháp đã phối hợp với Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh triển khai thực hiện chương trình phối hợp PBGDPL với 85 đợt trợ giúp lưu động; thụ lý, giải quyết 1.190 việc, trong đó tại trụ sở có 451 việc, lưu động có 739 việc; tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, bào chữa cho 76 đối tượng chính sách. Toàn tỉnh đã thành lập 76 CLB Trợ giúp pháp lý với hơn 1.000 hội viên, 176 CLB Tuổi trẻ phòng chống tội phạm với hơn 5.000 hội viên, 2.000 hội viên tham gia CLB Tuổi trẻ với pháp luật của các cơ sở Đoàn, 65 CLB Nông dân với pháp luật. Các CLB này đã thực hiện việc in, phát tờ rơi, phối hợp với lực lượng công an và các tổ chức khác trong công tác tuyên truyền pháp luật, giúp cảm hoá các đối tượng, phát hiện nhiều tệ nạn xã hội để cung cấp cho cơ quan chức năng có biện pháp ngăn chặn kịp thời. Bên cạnh đó, các cấp Đoàn cũng biên tập và in ấn 15.000 tờ gấp, 8.000 Bản tin Thanh niên, Công an tỉnh có 04 đặc san về an toàn giao thông…
Hội đồng PHCTPBGDPL cấp huyện thực hiện sự chỉ đạo của Hội đồng cấp tỉnh đã xây dựng những kế hoạch tuyên truyền phù hợp. Các huyện duy trì chuyên mục pháp luật với đời sống trên sóng đài phát thanh như Hiệp Hoà, Lạng Giang, Lục Nam với thời lượng là 2-3 buổi mỗi ngày và 10-25 phút/mỗi buổi. Hầu hết các huyện đã tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ hoà giải viên cơ sở làm tốt là thành phố Bắc Giang, Lạng Giang, Tân Yên…
Pháp luật điều chỉnh mọi hoạt động trong xã hội, chính vì vậy mà mọi người dân cần được biết về pháp luật. Đó cũng chính là nhiệm vụ của công tác tuyên truyền pháp luật và vai trò của việc đưa pháp luật vào đời sống. Và điều này rất cần sự hợp sức, chung tay của cả hệ thống chính trị./.
Hoàng Giang - Sở Tư pháp Bắc Giang