Hiện nay, người được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý rộng hơn so với Quyết định số 734/QĐ-TTg. Do vậy, số người thuộc diện được trợ giúp pháp lý tại Nghệ An tăng lên trên 40 vạn, nâng tổng số người thuộc diện được trợ giúp pháp lý lên khoảng 1,2 triệu người. Xác định rõ vai trò và tầm quan trọng của công tác trợ giúp pháp lý (TGPL) nên trong thời gian qua tỉnh rất quan tâm đến công tác TGPL, đặc biệt là từ khi UBND tỉnh ban hành Đề án tăng cường và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2010.
Để tổ chức thực hiện tốt công tác TGPL trên địa bàn, thời gian qua, trung tâm TGPL tỉnh đã tổ chức thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ như: thực hiện đồng bộ các hình thức trợ giúp pháp lý, đẩy mạnh hoạt động tư vấn pháp luật đi đôi với việc nâng cao chất lượng tư vấn pháp luật. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật về TGPL trên các phương tiện thông tin đại chúng, in 23.800 tờ gấp phát về tận cơ sở. Tổ chức các đợt tập huấn nâng cao năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ cộng tác viên; thành viên Câu lạc bộ TGPL với số lượng học viên: 312 người. Tăng cường các đợt trợ giúp pháp lý lưu động, thành lập thêm nhiều câu lạc bộ (74 CLB), tỷ lệ % người thuộc diện được trợ giúp pháp lý tham gia sinh hoạt Câu lạc bộ là 80%. Tham mưu thành lập Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng tỉnh đã làm lễ ra mắt và chính thức đi vào hoạt đông.
Với nhiều hình thức hoạt động nên trong năm 2008, Trung tâm TGPL đã ghi được nhiều kết qủa đáng ghi nhận, đã tổ chức trợ giúp pháp lý được 5909 vụ việc cho 5979 người thuộc các đối tượng là người nghèo, người có công với cách mạng, người dân tộc thiểu số, người chưa thành niên, phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình, phụ nữ bị buôn bán,người tàn tật, người già không nơi nương tựa; Tổ chức lưu động 46 đợt (23 đợt thuộc nguồn dự án) tại 136 xã, thôn, bản. Số vụ việc giải quyết trong các đợt trợ giúp pháp lý lưu động: 1.817. Thông qua các hoạt động TGPL đã giúp người được trợ giúp pháp lý bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật; góp phần vào việc phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo vệ công lý, bảo đảm công bằng xã hội, phòng ngừa, hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật.
Phát huy những kết quả đạt được trong năm 2008, năm 2009, để tiếp tục triển khai có hiệu quả công tác trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh, trên cơ sở chương trình công tác của Cục TGPL Bộ Tư pháp Kế hoạch TGPL của UBND tỉnh, Sở Tư pháp tiếp tục chỉ đạo Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thực hiện đồng bộ các hình thức TGPL, đẩy mạnh hoạt động tư vấn pháp luật đi đôi với việc nâng cao chất lượng tư vấn pháp luật để giảm bớt việc khiếu nại, tố cáo không có cơ sở do thiếu hiểu biết về pháp luật trong cộng đồng dân cư. Tăng cường hoạt động xác minh kiến nghị đối với vụ việc yêu cầu trợ giúp pháp lý đúng chính sách, pháp luật. Đẩy mạnh các hoạt động phối hợp với cơ quan tiến hành tố tụng để tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng. Lồng ghép tốt hơn công tác tuyên truyền phổ biến và giáo dục pháp luật với trợ giúp pháp lý để góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho nhân dân. Tiếp tục chỉ đạo các Chi nhánh TGPL phối hợp với Phòng Tư pháp và UBND các xã, thị trấn có Câu lạc bộ thuộc Chương trình 135 hoạt động hiệu quả. Đổi mới phương pháp, thời gian, địa điểm phù hợp của hình thức trợ giúp pháp lý lưu động để nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động này. Phối hợp tốt hơn giữa chính quyền cơ sở với tổ chức trợ giúp pháp lý để tổ chức lưu động về tận thôn bản, cụm thôn bản, ưu tiên vùng sâu, vùng xa và những địa phương đang phát sinh nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo. Sử dụng nguồn kinh phí tiết kiệm, có hiệu quả để phục vụ tốt hơn nhu cầu trợ giúp pháp lý. Phát triển để có 450 Cộng tác viên trong năm 2009. Đi đôi với việc phát triển, cần tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ, quy tắc nghề nghiệp, kỹ năng cho Cộng tác viên, thành lập thêm Chi nhánh trợ giúp pháp lý. Tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi pháp luật về trợ giúp pháp lý để nhân dân biết. Về công tác tổ chức bộ máy thực hiện việc tuyển dụng số biên chế được giao của năm 2009 đảm bảo chất lượng. Xúc tiến thành lập điểm, tổ cộng tác viên ở một số huyện, thành, thị, trước hết là vùng xa Trung tâm, Chi nhánh. Tranh thủ sự quan tâm của cấp uỷ, chính quyền các cấp và sự phối hợp của các ngành liên quan để thực hiện tốt công tác trợ giúp pháp lý, phải xác định trợ giúp pháp lý là trách nhiệm của toàn xã hội. Quan tâm bố trí đủ kinh phí, cơ sở vật chất. Phấn đấu năm 2009 thực hiện trợ giúp pháp lý đạt tỉ lệ 75% vụ việc tư vấn, 25% vụ việc bào chữa, đại diện so với số người có nhu cầu thuộc diện được trợ giúp pháp lý trên địa bàn toàn tỉnh./.
Nguyễn Quế Anh – Sở Tư pháp Nghệ An