Để góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, ngày 23/02/2009 Lãnh đạo Sở Tư pháp Quảng Ngãi tham gia Hội thảo góp ý kiến vào Dự thảo Luật dân quân Tự vệ do Cơ quan thường trực Ban soạn thảo - Bộ Quốc phòng và Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đồng chủ trì tổ chức tại Quảng Ngãi.
Tại hội thảo, Lãnh đạo Sở Tư pháp đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến vào dự thảo về sự cần thiết; vai trò, vị trí của Dân quân tự vệ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa; các nội dung thiếu, mâu thuẫn, chồng chéo; kỹ thuật lập pháp và tính khả thi của dự thảo Luật sau khi được ban hành. Trong đó tập trung một số nội dung lớn như:
Về Tên gọi của Luật và các cụm từ “Dân quân Tự vệ” trong toàn dự thảo, cần nghiên cứu để dự thảo được rõ ràng thể hiện được hai nội dung cụ thể. Vì Dân quân và Tự vệ là hai đối tượng khác nhau, Dân quân được tổ chức ở xã, phường, thị trấn; Tự vệ được tổ chức ở cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội và về độ tuổi phục vụ, thời hạn phục vụ, hệ thống tổ chức chế độ, chính sách của Dân quân và tự vệ khi được điều động làm nhiệm vụ cũng có sự khác biệt nhau.
Đối với phạm vi điều chỉnh, cần bổ sung nội dung quy định về nhiệm vụ và mối quan hệ của thôn, đội vào phạm vi điều chỉnh để thống nhất với các điều khác trong dự thảo. Theo đó, thì các chế độ chính sách đối với đối tượng này cũng cần được quy định rõ.
Vấn đề tổ chức lực lượng Tự vệ trong doanh nghiệp, cần nghiên cứu về điều kiện thành lập tổ chức lực lượng Tự vệ khi Doanh nghiệp có tổ chức chính trị để thống nhất với khoản 2 Điều 1 của Dự thảo. Vì theo điều này đã quy định rõ lực lượng Tự vệ được tổ chức ở tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị; mặt khác cũng phải cần tính đến việc các tổ chức kinh tế trong nước, ngoài nước, nhà nước hoặc tư nhân có hoạt động, sản xuất kinh doanh trên lãnh thổ nước Việt Nam thì đều phải chấp hành quy định pháp luật của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam về dân quân tự vệ.
Về nội dung quy định Ban Chỉ huy quân sự cơ quan, tổ chức là tổ chức kiêm nhiệm hay chuyên trách cũng phải được cân nhắc và tính kỹ để quy định rõ ràng nhằm đảm bảo thính khả thi trong thực tế đến các vấn đề thực thi về nhiệm vụ, biên chế, bổ nhiệm, chế độ chính sách đối với đối tượng này.
Đối với quy định về quỹ quốc phòng, an ninh cần phải xem xét lại để dự thảo nội dung quy định có tính kế thừa, phù hợp với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành và phù hợp với thực tiễn hiện nay. Bởi vì theo Chỉ thị số 24 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ tăng cường chấn chỉnh việc thực hiện các quy định của pháp luật về phí, lệ phí, chính sách huy động và sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân thì hiện nay đã miễn thu phí an ninh, trật tự đối với các tổ chức, cá nhân và đối với các khoản huy động đóng góp tự nguyện để xây dựng cơ sở hạ tầng, huy động đóng góp mang tính chất xã hội, từ thiện phải thực hiện theo đúng nguyên tắc tự nguyện. Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp không được ra văn bản bắt buộc đóng góp, không được giao chỉ tiêu huy động cho cấp dưới, không gắn việc huy động đóng góp với việc cung cấp các dịch vụ công mà người dân được hưởng.
Một vấn đề đặc biệt quan tâm đó là tính khả thi của Luật sau khi được ban hành. Muốn vậy, cơ quan có chức năng, thẩm quyền cần tăng cường kiểm tra, đánh giá, giám sát việc thực thi các nội dung của Luật để có chỉ đạo kịp thời; phải tính đến cơ cấu tổ chức bộ máy của Dân quan, tự vệ một cách tinh gọn để đạt hiệu quả tốt nhất; đồng thời phải chú trọng đến cơ sở vật chất, chế độ chính sách cho đối tượng này hoạt động có hiệu quả; đặc biệt cần khắc phục tình trạng thực hiện một cách hình thức đối với lực lượng tự vệ trong các cơ quan, tổ chức như thời gian vừa qua./.
Hữu Duy