Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) là một trong những công tác quan trọng của cơ quan Tư pháp và đòi hỏi thiết thực của đời sống xã hội. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác PBGDPL, Sở Tư pháp - Thường trực Hội đồng phối hợp Công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PHCTPBGDPL) đã tập trung thực hiện hoạt động này trong việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác PBGDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và nhân dân; Nghị quyết số 61/2007/NQ-CP ngày 07/12/2007 của Chính phủ về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW; Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 13/3/2008 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật; Quyết định 212/2004/QĐ-TTg ngày 16/12/2004 của Thủ tướng Chính phủ; Quyết định số 28/2006/QĐ-TTg ngày 28/01/2006 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các đề án chi tiết thuộc chương trình hành động quốc gia PBGDPL và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2010 và Kế hoạch số 15/KH-UBND ngày 17/7/2006 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc thực hiện đề án phát huy vai trò của cơ quan và cán bộ tư pháp trong công tác PBGDPL và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân xã, phường, thị trấn từ đây đến năm 2010.
Với vai trò là cơ quan thường trực của Hội đồng PHCTPBGDPL, hàng năm Sở Tư pháp đều tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng kế hoạch PBGDPL, theo dõi, đôn đốc thực hiện, kiểm tra, đánh giá kết quả. Ngoài việc chủ động triển khai các văn bản do Trung ương và địa phương ban hành, Sở Tư pháp còn phối hợp với các ngành, đoàn thể bằng nhiều hình thức phong phú như tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề, tổ chức các hội thi… để đưa pháp luật đến với người dân, không chỉ người dân thành thị mà cả những người dân ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng giao thông đi lại khó khăn.
Hiện nay Hội đồng PHCTPBGDPL tỉnh có 21 đồng chí, được cơ cấu toàn diện ở các Sở, Ban ngành và đoàn thể tỉnh. Các thành viên Hội đồng luôn nhận thức được vai trò của mình trong công tác PBGDPL, do đó đã chỉ đạo sâu sát công tác tuyên truyền trong nội bộ và đến người dân.
Đội ngũ Báo cáo viên cấp tỉnh, cấp huyện và tuyên truyền viên pháp luật cấp xã luôn phát huy tốt vai trò của mình trong công tác tuyên truyền, PBGDPL. Hiện tại có 133 Báo cáo viên cấp tỉnh, 107 Báo cáo viên cấp huyện và 580 Tuyên truyền viên cấp xã. Do được thường xuyên tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ và kiến thức pháp luật, đội ngũ này đã góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền pháp luật sâu rộng trong nhân dân, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng vi phạm pháp luật ở địa phương.
Tuyên truyền trực tiếp bằng miệng là một trong những hình thức tuyên truyền được đánh giá mang lại hiệu quả cao. Trong 5 năm qua, Sở Tư pháp đã tổ chức trên 25 buổi tuyên truyền giới thiệu các văn bản pháp luật mới cho cán bộ chủ chốt của tỉnh và huyện. Hàng năm, Sở Tư pháp đều tổ chức tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tư pháp ở xã, phường, thị trấn; tập huấn về kỹ năng hoà giải cho các thành viên các Tổ hoà giải ở các ấp, khu vực. Ngoài ra, việc tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng cũng rất được chú trọng, trong 5 năm qua, Sở Tư pháp đã phát hành nhiều băng Cassette tuyên truyền pháp luật; biên soạn hàng chục nghìn tờ bướm luật, hàng nghìn quyển sách Pháp luật cho mọi nhà và định kỳ hàng tháng in ấn 2.000 bản tin tư pháp phân phát đến tận tay người dân; biên soạn, in ấn và cung cấp quyển hệ thống những văn bản quy phạm pháp luật do UBND tỉnh ban hành và bổ sung đầu sách mới cho Tủ sách pháp luật ở các xã, phường, thị trấn và ấp, khu vực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi họ có nhu cầu tìm hiểu. Bên cạnh đó, Sở Tư pháp thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật như: thi hoà giải viên giỏi, Hội thi cán bộ Tư pháp - Hộ tịch giỏi, thi tìm hiểu Luật Giao thông đường bộ, Thi tìm hiểu Luật Bảo vệ môi trường... Đồng thời hưởng ứng các cuộc thi do các ngành trong tỉnh và trung ương tổ chức.
Tuyên truyền thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý cũng mang lại hiệu quả cao. Thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý cho người dân nói chung và người nghèo, đối tượng chính sách nói riêng bằng nhiều hình thức khác nhau như: tư vấn pháp luật, đại diện bào chữa, giải đáp pháp luật... đã góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin pháp luật, giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật trong đời sống xã hội. Trong 5 năm qua, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đã tiến hành trợ giúp pháp lý hàng nghìn vụ việc về dân sự, hôn nhân gia đình, hình sự... đặc biệt trong năm 2008, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước thực hiện việc trợ giúp pháp lý với tổng số 1.452 vụ việc, với tổng số người được trợ giúp là 1.483 người. Ngoài ra, Trung tâm còn tổ chức nhiều lợp tập huấn về nghiệp vụ cho lực lượng cộng tác viên trợ giúp pháp lý.
Tuyên truyền pháp luật thông qua công tác hoà giải ở cơ sở: hoà giải ở cơ sở là động lực góp phần giúp nhân dân ý thức pháp luật, tin tưởng vào pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Trong 5 năm qua, công tác hoà giải ở cơ sở luôn được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo, số vụ hoà giải thành càng tăng, các hoà giải viên ngày càng được nâng cao về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và tạo được niềm tin cho người dân.
Về công tác xây dựng Tủ sách pháp luật: đến nay, 100% xã, phường, thị trấn đều có tủ sách pháp luật và công tác khai thác tủ sách pháp luật ở các đơn vị này đều mang lại hiệu quả cao. Ở mỗi cơ quan, đơn vị cấp tỉnh đều có tủ sách pháp luật. Số đầu sách ở mỗi tủ sách có từ 25 đến 200 đầu sách. Việc bổ sung đầu sách phường xuyên được các đơn vị quan tâm thực hiện, qua đó đã kịp thời đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu của cán bộ và người dân.
Với những kết quả đạt được trong 5 năm qua (2004-2008), bước sang năm 2009, hy vọng ngành Tư pháp tỉnh Hậu Giang sẽ gặt hái được nhiều thành tích hơn trong công tác PBGDPL cho cán bộ và nhân dân trong tỉnh.
Phòng Văn bản - Tuyên truyền, STP tỉnh Hậu Giang