Hôm nay, 15/1/2009, Sở Tư pháp Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai công tác tư pháp năm 2009. Nhìn lại công việc của năm cũ cũng là cơ hội để Hà Nội chỉ ra những khó khăn và tìm giải pháp tháo gỡ để công tác tư pháp ngày càng khẳng định vị thế của mình.
Kiện toàn từ TP đến xã, phường
Năm 2008 là năm đánh dấu một sự kiện quan trọng của Hà Nội, đó là việc mở rộng địa giới hành chính theo Nghị quyết của Quốc hội. Ngổn ngang công việc nhưng vấn đề được ngành Tư pháp quan tâm hàng đầu là ổn định về tổ chức để đảm bảo tiến độ công việc, nhất là những việc hàng ngày liên quan đến dân. Đồng thời, cũng tạo tâm lý ổn định cho cán bộ viên chức trong ngành khi phải di chuyển về địa điểm làm việc mới (TP Hà Đông). Ngay sau khi thực hiện việc hợp nhất với Sở Tư pháp Hà Tây, đội ngũ cán bộ lãnh đạo Sở đã được Thành phố củng cố, kiện toàn với 1 Giám đốc Sở, 3 phó Giám đốc Sở. Trước yêu cầu tăng cường công tác quản lý nhà nước trên địa bàn Thủ đô Hà Nội mới có diện tích rộng gấp 3 lần so với trước đây, dân số đông gấp 2 lần, nhiệm vụ công tác được giao ngày càng tăng cả về khối lượng công việc và tính phức tạp, yêu cầu quản lý nhà nước bằng pháp luật ngày càng cấp thiết, Sở đã xây dựng đề án về kiện toàn bộ máy hoạt động trình Bộ Tư pháp và UBND Thành phố Hà nội và đã được chấp thuận. Theo đó, Sở có 10 phòng chuyên môn, nghiệp vụ và các đơn vị trực thuộc Sở gồm: 09 phòng Công chứng, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước và Trung tâm bán đấu giá tài sản. THADS TP cũng được củng cố, kiện toàn về tổ chức ; các Ban Tư pháp xã, phường, thị trấn đều có cán bộ tư pháp - hộ tịch có trình độ trung cấp luật trở lên, có nơi đã có 02 cán bộ Tư pháp - Hộ tịch cấp xã, tạm thời đáp ứng được yêu cầu công tác.
Sở Tư pháp Hà Nội còn phối hợp với Học Viện Tư pháp tổ chức mở lớp đào tạo cán bộ ngành; duy trì 03 lớp Cử nhân hành chính và đẩy mạnh việc phân cấp cho các trưởng phòng chuyên môn, nghiệp vụ, Chánh Văn phòng Sở tạo sự chủ động trong giải quyết công việc của ngành.
Hoàn thành công tác chuyên môn.
Năm 2008 công tác tư pháp ở Hà Nội có nhiều chuyển biến mới. Nổi bật trong công tác văn bản quy phạm pháp luật. Sở đã thẩm định xong 129 văn bản QPPL do các Sở, ngành soạn thảo gửi lấy ý kiến; đã tham mưu giúp UBND Thành phố xây dựng Kế hoạch và triển khai rà soát toàn bộ văn bản QPPL của thành phố Hà Nội để tiến hành hợp nhất hệ thống văn bản QPPL của Hà Nội và Hà Tây (cũ); tham gia giải quyết các vấn đề bức xúc của thành phố như tranh chấp tại chợ Hàng Da, chợ Mơ, Bệnh viện Hoè Nhai…tham gia các đoàn công tác liên ngành khác của thành phố liên quan đến xây dựng cơ chế chính sách, xử lý đất và nhà công. Sở Tư pháp Hà Tây (cũ) đã hoàn thiện việc rà soát, hệ thống hoá Văn bản QPPL của HĐND và UBND tỉnh Hà Tây năm 2007 phát hành tới cơ quan các cấp trên địa bàn Hà Tây (cũ). Các quận, huyện, thành phố cũng đã thực hiện tốt công tác rà soát văn bản QPPL của HĐND và UBND. Công tác kiểm tra văn bản cũng được chú trọng, triển khai thực hiện thường xuyên.
Cùng với việc kiện toàn tổ chức cho khối cơ quan THA TP, nhờ sự phối hợp tốt với cơ sở năm 2008, tỷ lệ thi hành án về việc đã vượt chỉ tiêu đầu năm của Bộ Tư pháp. Toàn thành phố đã thi hành xong 20.327 việc/37.827 việc có điều kiện thi hành, đạt 82% và thu 437.252.682.000đ/716.859.845.000đ số tiền và giá trị hiện vật có điều kiện thi hành, đạt tỷ lệ 61%; Số án tồn đọng giảm 908.840.468.000đ đạt 12,4%.
Công tác phổ biến giáo dục pháp luật cũng đã có chiều sâu hơn với việc kiện toàn Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật từ TP đến cơ sở. Nhiều cuộc thi đã được tổ chức. Các CLB phổ biến pháp luật được duy trì và nhân rộng. Các tổ hoà giải ở cơ sở được cấp uỷ và chính quyền quan tâm kiện toàn, củng cố. Nhiều xã, phường, thị trấn đã thực hiện chế độ đãi ngộ về vật chất để động viên khích lệ những người làm công tác hoà giải. Một số quận, huyện, tỷ lệ hoà giải thành đã lên tới hơn 90%.
Với nhiều cải tiến trong thể thức tiếp và xử lý các công việc của dân nhằm tạo môi trường thân thiện hơn giữa cơ quan nhà nước với công dân. Trong năm, bộ phận tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hành chính của Sở đã tiếp nhận và giải quyết: Đăng ký kết hôn 374 trường hợp; đăng ký khai sinh 386 trường hợp; đăng ký khai tử 03 trường hợp; 148 trường hợp cho con nuôi; đăng ký nhận cha, mẹ, con cho 42 trường hợp và ghi chú hộ tịch cho 43 trường hợp; xác nhận Quốc tịch Việt Nam cho 22 trường hợp;Ghi chú hộ tịch 145 trường hợp; giải quyết cấp phiếu lý lịch tư pháp cho 10.266 trường hợp. Trong năm, toàn thành phố cũng đã đăng ký khai sinh cho 63.564 trường hợp; đăng ký khai tử 12.874 trường hợp; thay đổi, cải chính hộ tịch 1.781 trường hợp; nhận cha, mẹ, con 255 trường hợp; ghi vào sổ các thay đổi khác 98 trường hợp.
Chứng thực theo Nghị định 79/CP là nhiệm vụ mới nên đã được toàn ngành quan tâm triển khai thực hiện. Sở Tư pháp đã chú trọng đến việc tổ chức tập huấn nghiệp vụ về chứng thực cho các quận, huyện, đồng thời tổ chức các đợt kiểm tra với sự tham gia của các công chứng viên thành phố để giải quyết những vướng mắc về nghiệp vụ cho cơ sở. Hoạt động kiểm tra cũng được tiến hành trên nhiều lĩnh vực khác, đặc biệt trong các lĩnh vực được coi là khá “nhạy cảm” như hoạt động luật sư, công chứng, bán đấu giá tài sản…
Là năm đầu hợp nhất với Hà Tây, huyện Mê Linh và một số xã của Lương Sơn, Hoà Bình nhưng nhiều người dân ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa vẫn được các cán bộ của Trung tâm Trợ giúp pháp lý về tận nơi tư vấn pháp luật miễn phí với 42 đợt đi lưu động. Ngoài ra Trung tâm còn cử Trợ giúp viên pháp lý và các Cộng tác viên là Luật sư tham gia báo chữa hoặc bảo vệ quyền lợi miễn phí cho 473 vụ án, 561 đối tượng.
Năm 2009 được dự báo là năm có nhiều khó khăn với nền kinh tế cả nước nói chung, thủ đô nói riêng. Đặc biệt năm 2009 này cả chính quyền và nhân dân toàn TP. đang rốt ráo chuẩn bị cho đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Cùng chung khí thế đó, ngành Tư pháp phải nỗ lực nhiều hơn để góp phần đưa những mục tiêu kinh tế, xã hội của thủ đô thành hiện thực.
Thu Hằng