Sau hơn 10 năm thành lập, kể từ khi chính thức ra đời trên cơ sở Quyết định số 734/TTg ngày 06/9/1997của Thủ tướng chính phủ ; Trung tâm TGPL tỉnh Ninh Bình đã có những đóng góp không nhỏ trong việc tư vấn, tuyên truyền, phổ biến nâng cao kiến thức pháp luật và khả năng tự giải quyết các tranh chấp, các mâu thuẫn, kiến nghị thi hành pháp luật, hoà giải, giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được TGPL giảm được những khiếu kiện không cần thiết góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở địa phương.
Nét mới trong hoạt động TGPL của Trung tâm năm 2008 được thể hiện rõ nhất là công tác tổ chức cán bộ và xây dụng lực lượng . Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ , đối tượng phục vụ, hơn nữa TGPL là hoạt động của nhà nước mang tính nhân văn là hoạt động đặc thù cần khả năng giao tiếp, trong công tác phải thường xuyên phối hợp với các cấp các ngành. Vì vậy Trung tâm luôn quan tâm đến công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện đạo đức lối sống, trình độ, kỹ năng nghề nghiệp cho cán bộ chuyên viên. Trong năm lãnh đạo Trung tâm và các cán bộ, chuyên viên đều tận tâm với công việc, đoàn kết nhất trí luôn sẻ chia những khó khăn với nhau trong cuộc sống đời thường và công việc. Có đến với Trung tâm TGPL Ninh Bình mới thấy được nỗ lực cố gắng của cán bộ chuyên viên của Trung tâm. Do thay đổi về mặt tổ chức, đầu năm chỉ có 04 đồng chí cuối năm mới được bổ sung 03 đồng chí cán bộ có trình độ cử nhân luật. Biên chế tổ chức là vậy nhưng khối lượng công việc thì thật không ít chút nào, chỉ kể đầu việc phải làm và những đợt đi cơ sở cũng đủ thấy được những vất vả khó khăn của họ. Cán bộ nam thì còn thuận lợi, cán bộ nữ còn phải lo nhiều công việc, họ còn bổn phận làm vợ làm mẹ trong gia đình nhưng thường phải đi từ rất sớm để đến với vùng sâu, vùng xa đi sớm về muộn, sinh hoạt nghỉ ngơi thì tuỳ cơ ứng biến, họ đi liên tục cả tuần có khi cả ngày nghỉ nên không có thời gian để gặp cả người thân trong gia đình. Đây là sự nỗ lực vươn lên chính mình của cán bộ Trung tâm trong mặt trận “giảm nghèo” về tri thức và kiến và thức pháp luật
Trong năm 2008 Trung tâm đã tổ chức tốt các chuyến đi TGPL lưu động , tổ chức được 78 buổi TGPL tại các xã, phường, thị trấn (Vượt hơn 2 lần so với kế hoạch đầu năm và kết quả của năm 2007) đã tư vấn cho 1.271 trường hợp với 1.393 yêu cầu trên các lĩnh vực đất đai : 539,chính sách xã hội : 539, dân sự : 111, hôn nhân và gia đình : 69, hình sự :12, hành chính :79 ,lĩnh vực khác : 44 . Không chỉ quan tâm đến số lần đi trợ giúp lưu động, năm 2008 trung tâm đã làm tốt công tác khảo sát nhu cầu TGPL tại cơ sở ; công tác tuyên truyền, công tác chuẩn bị cũng đã được quan tâm đúng mức ,chính sự chuẩn bị chu đáo đã đem lại thành công cho các buổi TGLĐ. Trong các buổi TGLĐ số lượt người tham gia khá cao, không chỉ tư vấn pháp luật riêng cho từng cá nhân mà Trung tâm còn phối hợp lồng ghép tuyên truyền pháp luật tại hội trường để được nhiều người biết và trao đổi học tập nhau về pháp luật tạo không khí thoải mái, vui vẻ ,tự tin và đoàn kết. Thông qua các buổi Trợ giúp lưu động còn tạo ra những “sản phẩm” rất đáng quí đó là Trung tâm đã thực hiện hoà giải thành được nhiều vụ việc phức tạp kéo dài mà các địa phương nhiều năm chưa giải quyết được (hoà giải thành được 07vụ việc phức tạp) Đoàn TGLĐ đi đến địa phương thôn bản nào cũng luôn tạo ra những dấu ấn không phai mờ về sự nhiệt tình về sự tận tuy với người nghèo, sự cảm thông chia sẻ và vì chất lượng công việc Chính chất lượng tư vấn, chất lượng và hiệu quả công việc đã tạo nên uy tín cho Trung tâm và tạo nên nhiệt huyết tham gia của các thành viên và chính quyền cơ sở. “Mưa dầm thấm lâu” cứ như thế pháp luật đến được với người dân ngày càng nhiều, ngày càng tốt hơn. Qua báo cáo và phản ánh của các địa phương mà Trung tâm đã thực hiện TGLĐ , tình hình chính trị địa phương có nhiều chuyển biến tích cực, các vụ khiếu kiện giảm hẳn ,tình làng nghĩa xóm được đầm ấm hơn, người dân và chính quyền ở cơ sở từ nay có địa chỉ tin cậy, chỗ dựa về tinh thần và kiến thức pháp luật đó là Trung tâm TGPL nhà nước Tỉnh Ninh Bình
Kết quả TGPLLĐ năm 2008 ở Ninh Bình thật sự có ý nghĩa cả về mặt số liệu và cả về phương diện khoa học pháp lý ,TGPLLĐ là phương thức tốt nhất , kịp thời nhất và dễ gần với người dân nhất ,cung cấp dịch vụ pháp lý tốt nhất cho người được TGPL. Nó cũng phản ánh một cách sinh động nhất đường lối gần dân hiểu dân, giúp dân của Đảng, Nhà nước ta
Công tác tổ chức và triển khai hoạt động của câu lạc bộ trợ giúp pháp lý (CLB) cũng được Trung tâm quan tâm đúng mức. CLB là loại hình sinh hoạt cộng đồng, là nơi những người dân đến với nhau để được chia sẻ, học hỏi nhau về kiến thức pháp luật, khả năng giải quyết những vướng mắc, những tranh chấp nhỏ trong nội bộ một cách kịp thời và đỡ tốn kém nhất ,CLB cũng là nơi thuận lợi nhất để truyền tải nhanh các chủ trương đường lối của Đảng chính sách pháp luật của nhà nước đến với người dân .Thấy được vị trí ý nghĩa của CLB như vậy nên Trung tâm đã có kế hoạch bồi dưỡng ban chủ nhiệm CLB về kỹ năng tổ chức các buổi sinh hoạt với nội dung phong phú gắn với nhiệm vụ chính trị của địa phương và nội dung chủ đề hoạt động của các tổ chức, đoàn thể. Thường xuyên uốn nắn giúp đỡ các CLB tổ chức sinh hoạt đều đặn có hiệu quả thiết thực đồng thời đề ra các giải pháp xây dựng và hoàn thiện các CLB theo đúng tinh thần điều lệ mẫu của CLB do Bộ Tư pháp ban hành .
Công tác tập huấn nghiệp vụ cũng được Trung tâm chú trọng Trung tâm đã cử cán bộ tham gia 03 đợt tập huấn dài ngày và nhiều hội thảo khoa học, nhiều chuyên đề pháp luật. Phối hợp với các phòng ban chuyên môn thuộc sở tổ chức được 8 lớp tập huấn cho các đối tượng là CTV, cán bộ chủ chốt của xã, phường, thị trấn và cán bộ tư pháp các cấp qua tập huấn đã kịp thời trang bị những kiến thức pháp luật những văn bản mới nhất của Bộ tư pháp và Cục TGPL từ đó giúp cho cán bộ TGPL được nâng cao trình độ năng lực kỹ năng nghề nghiệp, CTV và người thực hiện TGPL có kiến thức để tự tin làm những công việc “không thu phí” mà chất lượng không kém các dịch vụ pháp lý có thu tiền
Năm 2008, trung tâm cũng đã làm tốt công tác khảo sát xã hội học về TGPL tại các huyện, thành phố, thị xã , tại các vùng miền, các nhóm đối tượng khác nhau cho thấy tỉ lệ người dân biết về TGPL còn thấp (khảo sát 2000 đối tượng thì chỉ có 37% biết hoặc có biết nhưng không rõ về TGPL để làm gì).Từ kết quả trên cho thấy công tác TGPL ở t tỉnh Ninh Bình còn nhiều việc phải làm. Nhưng chỉ có sự cố gắng của Trung tâm là chưa đủ mà còn phải có sự tham gia tích cực của toàn xã hội, của các cấp chính quyền, của từng người dân và đặc biệt có sự đầu tư của nhà nước về con người về cơ sở vật chất và phương tiện làm việc.
Người Việt Nam có truyền thống yêu nước thương nòi, tương thân tương ái, đền ơn đáp nghĩa, lá lành đùm lá rách, kính già yếu trẻ nhường nhịn giúp đỡ nhau .Ngày nay đất nước đang trên đà đổi mới với bao vận hội nhưng cũng không ít những thách thức, nhiệm vụ xoá đói giảm nghèo đang được Đảng, Nhà nước và người dân quan tâm. Đã có bao nhiêu tấm gương bao nhiêu việc làm đầy ý nghĩa với người nghèo, mọi người giờ đây giúp đỡ người nghèo như là bổn phận trách nhiệm và là lẽ sống. Giúp người nghèo về vật chất thật đáng quí, nhưng giúp người dân “xoá đói nghèo” về tri thức về kiến thức pháp luật cũng rất đỗi tự hào.
Bước sang năm 2009, Trung tâm còn nhiều việc phải làm mới đáp ứng được yêu cầu và đòi hỏi của người dân. Nhưng trước hết phải phát huy những kết quả đạt được của những năm trước tập trung triển khai tốt thông tư số 02/2008/TTLT-BTP-TƯHCCBVN ngày 09/6/2008 về việc phối hợp công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật và TGPL giữa hội CCB với cơ quan Tư pháp, thông tư 05/2008/TT-BTP ngày 23/9/2008 hướng dẫn nghiệp vụ TGPL, thông tư 81/2008/TT-LT-BTC-BTP hướng dẫn việc lập, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm hoạt động của cơ quan TGPL nhà nước do Bộ Tài chính và Bộ tư pháp ban hành, Thông tư 07/2008/TT-BTP hướng dẫn TGPL trong chương trình phát triển kinh tế xã hội các xã đặc biệt khó khăn và các văn bản quan trọng khác, làm tốt hơn nữa công tác TGPLLĐ, công tác tranh tụng bào chữa tại toà, công tác tư vấn pháp luật công tác hoà giải, nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động CLBTGPL ở các địa phương.
Những người làm TGPL Ninh Bình đang thầm lặng, miệt mài, nỗ lực và sáng tạo với tất cả ước nguyện làm những gì tốt đẹp nhất cho người được TGPL. Để Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Ninh Bình sẽ mãi mãi là chỗ dựa đáng tin cậy về pháp luật của người nghèo và các đối tượng chính sách xã hội.
Trần Xuân Tiền - Trung tâm TGPL tỉnh Ninh Bình