Những ngày giữa tháng 4/2026, một trong những vấn đề người dân và chính quyền TP HCM, đô thị “đầu tàu kinh tế” đóng góp hơn 23% GDP và hơn 30% tổng thu ngân sách quốc gia, quan tâm nhất, là nội dung và tiến độ dự thảo Luật Đô thị đặc biệt (ĐTĐB).
Trước đó, dù đã được Quốc hội trao một số quyền thông qua một số nghị quyết đặc thù, sự phát triển của TP HCM vẫn chưa thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng. Bộ Chính trị đã đồng ý cho phép TP HCM xây dựng Luật ĐTĐB, tương tự Luật Thủ đô của Hà Nội, làm nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.
Ngay sau khi Bộ Chính trị cho chủ trương, Thành ủy TP đã nhanh chóng lập Ban Chỉ đạo triển khai nghiên cứu, đề xuất xây dựng dự án Luật ĐTĐB. Một số cơ quan được giao nhiệm vụ nghiên cứu, hoàn thiện tờ trình báo cáo đề cương chi tiết với cấu trúc khoảng 10 chương và 50 điều, tích hợp đồng bộ với việc tổng kết Nghị quyết 31 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP đến 2030, tầm nhìn 2045.
Theo thông tin mới nhất, dự thảo Luật dự kiến sẽ hoàn tất vào tháng 4; sau đó tổ chức các hội thảo lấy ý kiến chuyên gia trong tháng 5, 6; dự kiến thẩm định vào tháng 7; Chính phủ ban hành nghị quyết trình Quốc hội vào tháng 8; Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến vào tháng 9/2026. Dự án Luật dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Hai vào cuối năm nay.
Dư luận kỳ vọng Luật ĐTĐB sẽ đánh dấu một dấu mốc lịch sử, chuyển đổi căn bản từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị một siêu đô thị hiện đại; tạo cơ sở pháp lý toàn diện, mở ra cơ chế ở mức độ cao nhất nhằm giải phóng toàn bộ nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển của TP HCM. Nhìn ở góc độ cả nước, dự Luật này còn mang lại lợi ích cho các địa phương, giúp TP HCM một lần nữa đi tiên phong trong thực hiện một số chính sách mới, để đúc kết các mô hình hiệu quả có thể áp dụng trên quy mô cả nước.
Tại một hội nghị tổ chức mới đây, lãnh đạo UBND TP nhấn mạnh dự Luật này sẽ đánh dấu sự dịch chuyển từ việc xin cơ chế sang cơ chế được trao quyền và chịu trách nhiệm; trực tiếp giải quyết các vướng mắc kéo dài nhiều năm (như quản lý không gian ngầm, sử dụng tài sản công, phát triển đường sắt đô thị...) thay vì tiếp tục xử lý bằng các cơ chế thí điểm. Khi các cơ chế đã được luật hóa, với nhiều vấn đề, TP sẽ có thể rút ngắn thời gian ra quyết định, nắm bắt nhanh chóng các thời điểm chính xác, tất cả nhằm mục đích phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.
Với những tầm vóc, sự quan trọng, sự liên quan thiết thực như nêu trên, chúng ta cũng kỳ vọng khi dự Luật được công bố lấy ý kiến Nhân dân, sẽ thu hút được nhiều góp ý chính xác, ý tưởng đột phá, phản biện thẳng thắn, giúp TP HCM hoàn thiện được một đạo luật có những nội dung khả thi, sức sống lâu bền, tầm nhìn dài hạn.
Bùi Chánh Yên