Kết quả khả quan
Trên cơ sở các quyết định của UBND Thành phố, Sở Tư pháp TP.HCM đã cấp Giấy đăng ký hoạt động cho 5 Văn phòng để các Văn phòng xây dựng bộ máy, nhân sự đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 15 Nghị định số 61/2009/NĐ-CP. Bao gồm, Trưởng Văn phòng là TPL, TPL làm việc theo hợp đồng, thư ký nghiệp vụ TPL, nhân viên kế toán, nhân viên lưu trữ, thủ quỹ… Đến nay, tổng số TPL đang hành nghề tại các Văn phòng là 14 người, tổng số thư ký nghiệp vụ TGPL là 47 người và các nhân viên khác là 18 người. Các Văn phòng TPL cũng đã tổ chức cho đội ngũ TPL và thư ký nghiệp vụ tham dự các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ một cách nghiêm túc và đầy đủ.
Thống kê mới nhất cho biết, các Văn phòng đã tống đạt 7.462 văn bản theo yêu cầu của Tòa án hoặc Cơ quan thi hành án dân sự; lập và đăng ký tại Sở Tư pháp TP.HCM 1.491 vi bằng; thực hiện 59 vụ việc xác minh điều kiện thi hành án theo yêu cầu của đương sự; thụ lý 26 vụ để trực tiếp tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án theo yêu cầu của đương sự, trong đó đã kết thúc thi hành án 9 vụ.
Với các mảng công việc trên, tổng doanh thu của cả 5 Văn phòng đạt hơn 3,48 tỷ đồng và được đánh giá là khả quan. Có điều, doanh thu từ khi các Văn phòng TPL đi vào hoạt động đến nay vẫn chủ yếu ở việc lập vi bằng (chiếm 83,49% tổng doanh thu), 3 mảng công việc còn lại chỉ chiếm 15,51%.
Chưa nhận được sự tích cực từ các cơ quan tư pháp
Tuy nhiên, do chế định TPL còn quá mới nên quá trình triển khai thí điểm không tránh khỏi những vướng mắc nhất định. Đã vậy, quy định pháp luật trong một số lĩnh vực chưa thống nhất với chế định pháp luật về TPL đã gây ra khó khăn rất lớn cho TPL trong việc xác minh điều kiên thi hành án và tổ chức thi hành án. Chẳng hạn, pháp luật về quản lý thuế, nhà đất, hoạt động tín dụng, đăng ký tài sản… chỉ quy định việc cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên một số cơ quan, tổ chức đã từ chối cung cấp thông tin cho TPL. Các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm thì e ngại trong việc cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho TPL khiến các Văn phòng TPL chưa thực hiện được việc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.
Không những thế, một số cơ quan thi hành án dân sự và TAND quận chưa tích cực trong việc chuyển giao các văn bản, giấy tờ cần tống đạt cho TPL thực hiện. Bên cạnh đó, thủ tục giao nhận văn bản và thanh quyết toán chi phí chưa thống nhất, còn rườm rà. Một số cơ quan nhà nước, nhất là UBND và Công an xã, phường, thị trấn chưa thực sự thiện chí trong phối hợp, hỗ trợ cho hoạt động của TPL. Về phần các Văn phòng, một số TPL và thư ký nghiệp vụ chưa thật vững chuyên môn, nghiệp vụ nên còn lúng túng khi tác nghiệp.
Vì vậy, để nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của TPL trong thời gian tới, Sở Tư pháp TP.HCM đề xuất UBND Thành phố chỉ đạo UBND các cấp và các cơ quan liên quan trên địa bàn phối hợp, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để TPL thực hiện công việc của mình. Sở cũng kiến nghị Bộ Tư pháp và TANDTC chỉ đạo các cơ quan thi hành án dân sự và Tòa án tại TP.HCM chuyển giao văn bản tống đạt cho TPL thực hiện cũng như có văn bản quy định rõ quy trình và thủ tục trong giao nhận văn bản, trong thanh quyết toán chi phí. Đối với các Văn phòng, Sở yêu cầu có kế hoạch bổ sung nhân sự phù hợp nhằm gánh vác khối lượng công việc được dự báo sẽ tăng lên nhiều so với hiện tại và tiếp tục tham dự các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn.
Cẩm Vân