Xác định rõ vai trò và tầm quan trọng của công tác phổ biến giáo dục pháp luật, trong những năm qua, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Nghệ An rất quan tâm đến công tác PBGDPL, đặc biệt là việc đẩy mạnh và tăng cường công tác PBGDPL cho cán bộ và đồng bào dân tộc. Vì vậy, ngày 13/01/2005, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 07/2005/QĐ-UBND.NC ngày 13/1/2005 về tăng cường công tác PBGDPL trên địa bàn tỉnh. Để triển khai thực hiện UBND tỉnh xây dựng kế hoạch thực hiện hàng năm. Đến nay việc triển khai thực hiện đề án đã bước sang năm thứ tư và ghi được những kết qủa đáng ghi nhận.
Nguồn kinh phí được cấp thực hiện đề án miền núi hàng năm cấp tỉnh được cấp gần 200.000.000; Cấp huyện với tổng kinh phí được cấp là 1.500.000.000 đồng, 11/11 huyện, thị xã miền núi có kế hoạch triển khai thực hiện phù hợp với thực tiễn địa phương. Hình thức tuyên truyền thực hiện các nội dung đề án các ngày càng phong phú và có hiệu quả hơn. Qua các hình thức tuyên truyền, đặc biệt là hình thức trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật lưu động và tuyên truyền miệng, thông qua hoạt động đông hoà giải cơ sở ; qua các cuộc thi tìm hiểu pháp luật cán bộ, đồng bào dân tộc đã được tiếp cận với các văn bản pháp luật, được giải đáp các văn bản về pháp luật có liên quan và được hướng dẫn các thủ tục pháp lý để bảo đảm quyền lợi cho người dân (qua gần 3 năm thực hiện đã tổ chức được gần 600 cuộc tập huấn, trong đó có hàng trăm cuộc tập huấn về tận thôn bản; thành lập được 50 câu lạc bộ pháp luật, 85 CLB trợ giúp pháp lý, tổ chức hàng trăm cuộc trợ giúp pháp lý lưư động, tuyên truyền gần 500 đợt trên sóng phát thanh truyền hình và mạng lưới loa truyền thanh, in hàng chục ngàn tờ rơi tờ gấp và hơn 10 ngàn cuốn sổ tay phổ biến pháp luật, hàng ngàn cuốn tập san Pháp luật và đời sống cấp phát cho cơ sở, tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu pháp luật như tìm hiểu luật phòng chống ma tuý, luật cư trú, luật khiếu nại tố cáo, luật bình đẳng giới, luật phòng chống bạo lực trong gia đình thu hút hàng ngàn lượt người tham gia…).
Năm 2009, để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền PBGDPL cho đồng bào miền núi, ngày 19/2/2009, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 505/QĐ-UBND về việc ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện đề án "Tăng cường công tác PBGDPL cho cán bộ, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi" trên địa bàn tỉnh Nghệ An năm 2009. Theo đó năm 2009 nội dung cần tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của đồng bào dân tộc và miền núi. Kế hoạch đã đề ra các hình thức, biện pháp thiết thực, cụ thể nhằm đẩy mạnh công tác PBGDPL và phân công cụ thể trách nhiệm của các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở bám sát nội dung để xây dựng chương trình triển khai cụ thể ở ngành mình, cấp mình trong đó xác định một số giải pháp cần tập trung như:
- Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền đối với việc thực hiện đề án trong đó cần phát huy vai trò của chủ tịch UBND cấp xã trong việc thực hiện các nội dung của đề án; Nâng cao vai trò phối hợp giữa các ngành, thành lập các tổ tuyên truyền phổ biến pháp luật giữa ngành có liên quan, phát huy vai trò báo cáo viên, tuyên truyền viên của các ngành để phổ biến các văn bản pháp luật cho cán bộ và nhân dân;
- Đa dạng hóa và lựa chọn các hình thức PBGDPL phù hợp với từng địa bàn, đối tượng. Tăng cường việc mở các lớp phổ biến các nội dung pháp luật có liên quan đền người dân miền núi về tận thôn bản, lồng ghép việc chiếu phim lưu động, các băng hình, các tiểu phẩm có nội dung tuyên truyền pháp luật sinh động hấp dẫn về tận thôn, bản vùng sâu, vùng xa. Phối hợp với Trung tâm TGPL, các chi nhánh và tổ TGPL để tư vấn pháp luật lưu động, giáp đáp các thắc mắc, cung cấp các thông tin và dịch vụ pháp lý cho người dân miền núi. Tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác hòa giải, cần phát huy vai trò của Già làng, Trưởng bản, Trưởng dòng họ để lồng ghép hoạt động hòa giải với việc phổ biến pháp luật cho người dân. Về công tác xây dựng, quản lý, khai thác Tủ sách pháp luật: Cần rà soát đánh giá tổng kết và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng hiệu quả TSPL. Lựa chọn những văn bản pháp luật cần thiết liên quan đến quyền và lợi ích thiết thực của nhân dân để biên soạn thành các túi sách dưới dạng hỏi đáp, tư vấn pháp luật, xử lý tình huống để luân chuyển đến trung tâm học tập cộng đồng, bưu điện văn hóa xã, thư viện, về thôn, xóm, bản. Về tuyên truyền qua phương tiện thông tin đại chúng và mạng lưới truyền thanh cơ sở: Phối hợp với Đài phát thanh truyền hình, phòng Văn hóa in sao các băng, đĩa có nội dung tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, các văn bản pháp luật mới phát về tận cơ sở. Phối hợp với văn hóa xã biên soạn các mục hỏi đáp pháp luật, các tình huống dưới dạng tiểu phẩm, lựa chọn thời điểm phù hợp để tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở.
- Xây dựng, rà soát và kiện toàn lực lượng làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật như đội ngũ cán bộ tư pháp, báo cáo viên, tuyên truyền viên, hòa giải viên. Xây dựng nhóm nòng cốt ở cộng đồng dân cư như già làng, Trưởng bản, các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc. Tập huấn nghiệp vụ PBGDPL và tiếng dân tộc cho đội ngũ này.
- Tăng cường công tác kiểm tra chỉ đạo việc tổ chức thực hiện công tác kiểm tra chỉ đạo cơ sở theo đinh kỳ qua đó đề ra những kiến nghị, giải pháp tích cực trong thời gian tới.Thực hiện tốt công tác sơ, tổng kết, để đánh giá hiệu quả hoạt động và khen thưởng động viên kịp thời những tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ../
Nguyễn Quế Anh - Sở Tư pháp Nghệ An