Vừa qua, Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (Hội đồng ) tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức hội nghị đánh giá kết quả 6 tháng hoạt động phối hợp về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới.
Triển khai thi hành Thông tư liên tịch số 10/2007/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Toà án nhân dân tối cao về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng, Sở Tư pháp đã chủ động phối hợp với các ngành liên quan tham mưu cho UBND tỉnh quyết định thành lập Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng của tỉnh. Hội đồng có thành phần tham gia là lãnh đạo Sở Tư pháp, Công an tỉnh, Sở Tài chính, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh và Toà án nhân dân tỉnh do đồng chí Giám đốc Sở Tư pháp làm Chủ tịch Hội đồng. Hội đồng đã thành lập Tổ thư ký giúp việc để theo dõi và tổng hợp báo cáo những vấn đề cụ thể được Hội đồng triển khai.
Ngay sau khi được thành lập, Hội đồng họp thống nhất xây dựng quy chế hoạt động quy định nhiệm vụ, trách nhiệm của từng thành viên và chế độ làm việc của Hội đồng. Tổ chức hội nghị triển khai quán triệt Thông tư liên tịch số 10/2007/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC và các văn bản của tỉnh đến các cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Toà án nhân dân và Phòng Tư pháp các huyện, thị xã, thành phố, các cộng tác viên trợ giúp pháp lý trong toàn tỉnh. Qua đó giúp cho các cơ quan tư pháp, các cơ quan phối hợp các cấp nắm và hiểu rõ những nội dung công việc cần và phải làm để thực hiện có hiệu quả công tác phối hợp về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng.
Tuy mới đi vào hoạt động trong thời gian ngắn, nhưng Hội đồng đã thực hiện đạt kết quả nhiều nội dung công việc đã đề ra:
Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đã thụ lý 07 đối tượng được trợ giúp pháp lý phải ra toà để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, trong đó có 02 người là vị thành niên, 02 người nghèo và 02 người có công với cách mạng. Sau khi nhận được đơn đề nghị được trợ giúp pháp lý của các đối tượng, Trung tâm đã cử Luật sư là Cộng tác viên TGPL của Trung tâm tham gia tố tụng. Trong quá trình Luật sư tham gia tố tụng đảm bảo trình tự, thủ tục tố tụng và các điều kiện khác của TGPL. Các đối tượng được TGPL sau khi có luật sư tham gia bảo vệ đều nhận thức được việc xét xử của Toà án là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật do vậy đã tạo được lòng tin đối với người được TGPL khi có nhu cầu đến với Trung tâm.
Bên cạnh đó, công tác giới thiệu về chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm, các đối tượng được TGPL tiếp tục được thực hiện có hiệu quả bằng việc bổ sung trang bị bảng quảng cáo đặt tại nhà tạm giam, tạm giữ, nơi tiếp dân của cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Toà án nơi trước đây chưa đặt bảng. Các nội dung sửa đổi được kịp thời bổ sung thay thế giúp cho người được trợ giúp pháp lý biết và dễ tiếp cận với TGPL khi bản thân họ có vụ việc liên quan cần được bảo vệ.
Có thể nói tuy mới đi vào hoạt động nhưng với sự nỗ lực vận động thực hiện của cơ quan thường trực, Trung tâm TGPL và các thành viên, hoạt động TGPL trong hoạt động tố tụng trên địa bàn tỉnh đã đạt được kết quả khả quan bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng được TGPL góp phần phổ biến, giáo dục và nâng cao nhận thức pháp luật cho nhiều đối tượng trên địa bàn. Song bên cạnh đó, hoạt động của Hội đồng thời gian qua cũng còn bộc lộ một số hạn chế như: Số lượng người được TGPL được bảo vệ trong hoạt động tố tụng chưa nhiều và vẫn chủ yếu là do họ tự tìm đến Trung tâm để được trợ giúp hoặc thông qua luật sư là cộng tác viên. Chưa có trường hợp nào do cơ quan Công an, Viện Kiểm sát nhân dân, Toà án nhân dân và những người tiến hành tố tụng như điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, thư ký giới thiệu trong quá trình tiến hành tố tụng phát hiện ra họ là thuộc đối tượng được TGPL theo quy định của Thông tư.
Trong năm 2009, phát huy những kết quả bước đầu đã đạt được, Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng tỉnh tiếp tục thực hiện có kết quả Thông tư liên tịch số 10/2007/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC tập trung vào các nhiệm vụ chủ yếu là:
- Đẩy mạnh hoạt động của Hội đồng, Trung tâm TGPL cung cấp thông tin bảng quảng cáo về quyền và nghĩa vụ người được TGPL đảm bảo nội dung, hình thức đáp ứng thông tin đầy đủ đến nơi tiếp công dân của Viện Kiểm sát và Toà án cấp huyện, nơi tạm giam, tạm giữ của Công an tỉnh.
- Tăng số người được TGPL, giúp đỡ có hiệu quả đảm bảo công bằng, đúng pháp luật. Các cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Toà án chỉ đạo điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, thư ký trong quá trình điều tra, truy tố và chuẩn bị xét xử mà phát hiện bị can, bị cáo, đương sự, người có quyền, lợi ích liên quan là đối tượng được TGPL thì giới thiệu cho họ về Trung tâm TGPL hoặc giải thích cho họ về quyền và những thông tin về TGPL theo đúng Quy chế làm việc của Hội đồng và Thông tư.
- Thực hiện đầy đủ chế độ thông tin, báo cáo, lập kế hoạch kinh phí hoạt động trình cơ quan thẩm quyền thẩm định, xét duyệt thực hiện.
Hy vọng, với những biện pháp đồng bộ được thực hiện trong thời gian tới, hoạt động của Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng của tỉnh ngày càng đạt được nhiều kết quả, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng./.
Nguyễn Văn Đại - Sở Tư pháp Bắc Ninh