Thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở, đến nay trên địa bàn thành phố Nam Định có 498 tổ hoà giải được thành lập ở hầu hết các tổ dân phố, miền dân cư và các thôn, xóm với 2.390 thành viên là những người có uy tín trong cộng đồng dân cư, nhiệt tình với công việc, trong đó có 437 là tổ trưởng tổ dân phố, 498 thành viên mặt trận tổ quốc, 498 thành viên hội liên hiệp phụ nữ, 376 là cựu chiến binh, 280 thanh niên, các thành phần khác là 301. Từ tháng 4/1999 đến tháng 12/2007, các tổ hoà giải đã thụ lý 6.824 vụ việc tập trung chủ yếu trong các lĩnh vực đất đai, hôn nhân – gia đình, dân sự…, trong đó đã giải quyết thành công 5.297 việc đạt 78%.
Công tác hoà giải ở thành phố Nam Định đã và đang trở thành phong trào tốt, có tác dụng tích cực ở nhiều xã, phường. Rất nhiều vụ việc phức tạp, giá trị lớn đã được giải quyết thông qua con đường hoà giải cơ sở.
Vụ giải quyết tranh chấp tiêu thoát nước sinh hoạt giữa hộ gia đình ông N và ông H tại tổ dân phố 19 phường Vỵ Xuyên. Ông H có một cái ao nhỏ liền kề nhà ông N, vì thế gia đình ông N thường thải nước sinh hoạt sang ao nhà ông H. Sau khi ông H lấp ao, gia đình ông N vẫn đục tường cho nước thải sang khu vực nhà ông H, dẫn đến xích mích, va chạm giữa hai gia đình. Hoà giải viên cơ sở bằng tình cảm xóm giềng, dùng lý lẽ pháp luật giải thích nhưng ông N vẫn chưa hiểu ra. Cuối cùng tổ hoà giải đã vận động các hộ dân cùng gia đình ông N đóng tiền, bỏ công sức đã cải tạo ngõ, xây dựng đường cống thoát nước chung. Sáng kiến của tổ hoà giải đã nhận được sự ủng hộ cả về vật chất lẫn tinh thần từ phía chính quyền. Sau đợt ấy tình làng nghĩa lại càng keo sơn hơn.
Tại tổ 21, phường Phan Đình Phùng có gia đình anh K và chị S. Hai vợ chồng sống chung với mẹ anh K. Sau 6 tháng chung sống, chị S kiên quyết đòi ly hôn anh K. Được tin, tổ hoà giải cơ sở chủ động xuống tìm gặp và đã biết được nguyên do. Chuyện là, chỉ vì anh K thương mẹ quá, sợ mẹ thiếu thốn, giấu vợ đưa tiền cho mẹ; chỉ S biết chuyện, góp ý cho chồng; không hiểu vợ, anh K đã tát chị S và xúc phạm bố mẹ chị S. Mâu thuẫn kéo dài, không chịu nổi, chị S đòi ly hôn. Tổ hoà giải đã gặp riêng từng người, phân tích lý lẽ thiệt hơn cho cả hai vợ chồng, khuyên nhủ chị S rằng vợ chồng phải có nghĩa vụ yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, về phía anh K, hành động của anh là không nên, anh có thể đưa tiền cho chị S biếu mẹ, như thế vừa thương mẹ lại thể hiện thuận vợ thuận chồng. Hiểu ra, cả hai vợ chồng cảm ơn tổ hoà giải. Giờ thì cậu con trai của họ vừa mới chào đời là món quà tặng cho những hoà giải viên cơ sở tổ 21, phường Phan Đình Phùng.
Có thể nói sau 10 năm thực hiện Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở, công tác hoà giải ở thành phố Nam Định đã đạt được hiệu quả cao, góp phần giải quyết được nhiều mâu thuẫn xích mích, vi phạm pháp luật nhỏ và các tranh chấp trong cộng đồng dân cư, góp phần quan trọng vào việc giải quyết các vụ việc tranh chấp, phòng ngừa và hạn chế vi phạm pháp luật, giữ vững trật tự, an toàn xã hội trong cộng đồng dân cư./.
Trần Hồng Nhung