Ngày 29/1, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đã chủ trì Hội đồng thẩm định Hồ sơ dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).
Theo báo cáo tại cuộc họp, Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL năm 2012 đã quy định tương đối đầy đủ về việc hợp nhất VBQPPL do các cơ quan nhà nước ở Trung ương ban hành, bao gồm: chủ thể, thẩm quyền, nội dung, hình thức văn bản hợp nhất; phương thức, kỹ thuật hợp nhất văn bản; quản lý nhà nước về hợp nhất văn bản... Các quy định về hợp nhất VBQPPL tại Luật Ban hành VBQPPL và Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc triển khai công tác này tại các Bộ, ngành ở Trung ương thời gian qua.
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị cũng yêu cầu việc thực hiện thường xuyên hoạt động hợp nhất VBQPPL. Thời gian vừa qua, hệ thống VBQPPL thường xuyên được sửa đổi, bổ sung để kịp thời tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm vận hành hiệu quả chính quyền 03 cấp.
Trong bối cảnh đó, Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập như: Pháp lệnh chưa quy định việc hợp nhất VBQPPL của chính quyền địa phương, chưa quy định rõ về giá trị pháp lý của văn bản hợp nhất trong áp dụng và thi hành pháp luật, nhất là giá trị viện dẫn; chưa bao quát hết các hình thức văn bản chứa đựng những quy định cần được hợp nhất; chưa quy định việc đăng tải văn bản hợp nhất trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, một số kỹ thuật hợp nhất văn bản tại Phụ lục hướng dẫn chưa bảo đảm thuận tiện trong việc thực hiện hợp nhất cũng như khai thác, sử dụng văn bản hợp nhất…
Do đó, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác hợp nhất văn bản, bảo đảm tính minh bạch, dễ tiếp cận, dễ áp dụng của hệ thống VBQPPL, đáp ứng các yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 66-NQ/TW.
Dự thảo Pháp lệnh gồm 02 điều, sửa đổi, bổ sung 10 điều của Pháp lệnh Hợp nhất VBQPPL.
Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận về một số vấn đề trọng tâm của dự thảo. Cụ thể, các ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung một số quy định về hiệu lực của văn bản hợp nhất; quy định về trường hợp văn bản hợp nhất hết hiệu lực; quy định về chuyển tiếp văn bản hợp nhất; nghiên cứu, xem xét lại quy định về việc gửi dự thảo văn bản hợp nhất đến Văn phòng Quốc hội kể từ ngày văn bản sửa đổi, bổ sung được thông qua…
Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu để tránh phát sinh thủ tục hành chính, lãng phí nguồn lực trong công tác hợp nhất văn bản; đồng thời làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan ký xác nhận văn bản hợp nhất, cũng như xác định rõ việc sử dụng văn bản hợp nhất, không để hình thành thêm một quy trình hành chính độc lập.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh kết luận cuộc họp.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh khẳng định dự thảo Pháp lệnh cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Đối với việc mở rộng thẩm quyền hợp nhất văn bản của chính quyền địa phương, theo Thứ trưởng, mặc dù khối lượng văn bản cần hợp nhất rất lớn, song nếu địa phương có điều kiện và sẵn sàng triển khai thì việc cho phép thực hiện theo hướng linh hoạt sẽ có lợi cho người dân, doanh nghiệp và các cơ quan trong quá trình áp dụng pháp luật.
Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu làm rõ và nâng cao giá trị pháp lý của văn bản hợp nhất, gắn với một quy trình kiểm soát chặt chẽ về kỹ thuật và nội dung. Đồng thời cho rằng, thách thức lớn nhất khi văn bản hợp nhất thành văn bản được viện dẫn, sử dụng chính thức là bảo đảm độ chính xác tuyệt đối, có cơ chế rà soát nhiều vòng.
Thứ trưởng thống nhất lựa chọn phương án giữ thẩm quyền ký xác thực văn bản hợp nhất cho cơ quan chủ trì soạn thảo. Bởi theo Thứ trưởng, cơ quan chủ trì soạn thảo là chủ thể nắm chắc nhất tinh thần, kỹ thuật và bối cảnh của VBQPPL, do đó phù hợp hơn để thực hiện hợp nhất và chịu trách nhiệm đến cùng về độ chính xác.
Ngoài ra, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cũng cho ý kiến về việc ký xác thực văn bản hợp nhất; đăng tải văn bản hợp nhất…
Thanh Trà