Tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

17/04/2026
Tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
Ngày 16/4, tại Đồng Tháp, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm đề xuất những sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017.
Tại Tọa đàm, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước nhấn mạnh, quyền được Nhà nước bồi thường là quyền hiến định, được ghi nhận xuyên suốt trong các bản Hiến pháp từ năm 1959 đến nay. Thể chế hóa các quy định của Hiến pháp, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (Luật TNBTCNN) năm 2009, Luật TNBTCNN năm 2017 được ban hành có ý nghĩa quan trọng khẳng định chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong việc thực hiện các mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý khả thi để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Thực tiễn thi hành cho thấy, Luật TNBTCNN năm 2017 đã từng bước đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao trách nhiệm công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức. Việc tổ chức phục hồi danh dự đối với người bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra, việc xác minh thiệt hại, thương lượng với người có yêu cầu bồi thường và việc chi trả tiền bồi thường cho người bị thiệt hại cơ bản được thực hiện kịp thời hơn.
Ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước phát biểu tại Toạ đàm.

Bên cạnh đó, việc xem xét trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ gây thiệt hại đã được thực hiện nghiêm túc hơn; vai trò, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước được phát huy triệt để, toàn diện hơn, qua đó, bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp cho người bị thiệt hại, xử lý nghiêm khắc trách nhiệm của cá nhân người thi hành công vụ gây thiệt hại làm phát sinh TNBTCNN.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình thi hành Luật TNBTCNN cũng bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc. Một số quy định của Luật không còn phù hợp với thực tiễn, nhất là trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo chỉ đạo của Trung ương.

Toàn cảnh Toạ đàm.
 
Đồng thời, trước những yêu cầu mới về việc thể chế hoá quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại Quy định số 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cũng đặt ra yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Tại Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 ngày 26/9/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Chương trình lập pháp năm 2026, đã đưa Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN vào chương trình lập pháp năm 2026, dự kiến trình Quốc hội khoá XVI xem xét, thông qua Luật tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Qua đó, ông Nguyễn Ngọc Vũ đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, thẳng thắn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để góp phần hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Các đại biểu chia sẻ những kinh nghiệm hay trong tổ chức triển khai thi hành Luật tại cơ quan, địa phương mình.

Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận, đánh giá những hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn thi hành, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm hay trong tổ chức triển khai thi hành Luật tại cơ quan, địa phương mình. Các đại biểu đề xuất các nội dung cần phải sửa đổi, bổ sung trong Luật TNBTCNN và các văn bản hướng dẫn thi hành để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, trong đó tập trung vào các quy định về: phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; thiệt hại được bồi thường; trình tự, thủ tục giải giải quyết yêu cầu bồi thường; kinh phí bồi thường, cơ quan giải quyết bồi thường; trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ và quản lý nhà nước về công tác bồi thường...
PV