Phiên họp Hội đồng các vấn đề chung và chính sách (CGAP) của Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế (HCCH) năm 2026 được tổ chức tại La Hay, Hà Lan từ ngày 03/3 đến ngày 06/3/2026 với sự tham gia của 560 đại biểu (322 đại biểu tham dự trực tiếp và 238 đại biểu tham gia trực tuyến) đại diện cho 80 quốc gia thành viên HCCH, 12 quốc gia chưa phải thành viên HCCH, 07 tổ chức liên chính phủ và 12 tổ chức phi chính phủ quốc tế và các thành viên của Ban thư ký thường trực (PB).
Thực hiện quyền và nghĩa vụ của cơ quan quốc gia của Việt Nam, Bộ Tư pháp đã tổ chức Đoàn Việt Nam tham gia Phiên họp, gồm đại diện Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, do bà Phạm Hồ Hương, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, Bộ Tư pháp làm Trưởng đoàn.
Qua 04 ngày làm việc nghiêm túc, tập trung, CGAP và đại diện các quốc gia thành viên đã tổng kết những hoạt động, kết quả đạt được trong năm 2025 thông qua báo cáo của PB, các Nhóm công tác và thống nhất các hoạt động cần tiếp tục triển khai trong năm 2026 để báo cáo CGAP trong Phiên họp năm 2027.
%20(custom).jpg)
Toàn cảnh phiên họp
Một số nội dung chính của Phiên họp như sau:
Công tác lập pháp
CGAP hoan nghênh Báo cáo cuối cùng của Nhóm công tác về việc xây dựng Công ước công nhận các phán quyết liên quan đến quan hệ pháp lý giữa cha mẹ và con; đồng thời ghi nhận các báo cáo về việc nghiên cứu thẩm quyền tài phán trong tố tụng dân sự, thương mại xuyên quốc gia trong quá trình xây dựng dự thảo Công ước về các thủ tục song song (trùng tố) và các vụ việc có liên quan. CGAP cũng ghi nhận tiến triển của Nhóm chuyên gia trong việc hoàn thiện văn bản Hướng dẫn giải thích và nghiên cứu các vấn đề về thẩm quyền tài phán, luật áp dụng phát sinh từ việc sử dụng và chuyển giao xuyên biên giới tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành.
Bên cạnh đó, CGAP ghi nhận việc Nhóm chuyên gia về thị trường carbon đã hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu khả năng đưa quy định về luật áp dụng vào Dự thảo Nguyên tắc của UNIDROIT về Tín chỉ carbon được xác minh (Verified Carbon Credits). CGAP giao PB tiếp tục theo dõi các diễn biến của nền kinh tế số để xác định các vấn đề tư pháp quốc tế cần nghiên cứu trong tương lai; đồng thời hoan nghênh sự hợp tác giữa PB với Ban Thư ký UNCITRAL về luật áp dụng trong thủ tục phá sản và ghi nhận các công việc liên quan đến giao thoa giữa quyền sở hữu trí tuệ và tư pháp quốc tế, bao gồm hợp tác với Cục Quốc tế của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO).
Các đề xuất mới
Tại Phiên họp năm nay, CGAP nhận được 2 đề xuất mới đến từ Vương quốc Anh và Canada. Kết luận tại Phiên họp, CGAP hoan nghênh đề xuất của Vương quốc Anh về đề nghị thành lập một Nhóm công tác chuyên trách nghiên cứu khả năng xây dựng một Công ước về công nhận và cho thi hành xuyên biên giới lệnh bảo vệ dân sự (REPO) và quyết định thành lập một Nhóm công tác theo đề xuất này.
Đối với đề xuất của Canada, CGAP hoan nghênh đề xuất của Canada về việc sử dụng một mẫu đề xuất dự án chuẩn, không mang tính ràng buộc, cho các đề xuất dự án mới, đồng thời ghi nhận rằng mẫu này nhằm hỗ trợ các quốc gia và tổ chức chuẩn bị các đề xuất rõ ràng và có cấu trúc để xem xét đưa vào chương trình công tác của các tổ chức pháp lý quốc tế như HCCH, UNCITRAL và UNIDROIT.
Hoạt động hỗ trợ sau khi gia nhập Công ước
CGAP giao PB tiếp tục chuẩn bị Cuộc họp lần thứ sáu của Ủy ban đặc biệt về rà soát việc thực thi Công ước nuôi con nuôi năm 1993; đồng thời ghi nhận các cập nhật về các hoạt động trong khuôn khổ Công ước bắt cóc trẻ em năm 1980 và Công ước bảo vệ trẻ em năm 1996, bao gồm báo cáo về Diễn đàn lần thứ hai về bạo lực gia đình và việc áp dụng Điều 13(1)(b) của Công ước năm 1980. CGAP cũng ghi nhận báo cáo và bản ghi nhớ của cuộc họp lần thứ bảy của Nhóm chuyên gia về chuyển tiền cấp dưỡng quốc tế (ITMFEG), đồng thời đề nghị PB xây dựng bảng câu hỏi để khảo sát các mô hình hoạt động của Cơ quan Trung ương trong lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, CGAP ghi nhận các cải tiến của hệ thống iSupport; hoan nghênh việc tổ chức các cuộc họp trực tuyến về thực thi các Công ước và việc xuất bản ấn bản thứ năm của Sổ tay thực tiễn về Công ước tống đạt năm 1965 và Công ước thu thập chứng cứ năm 1970. CGAP cũng phê duyệt một số tài liệu và biểu mẫu liên quan, khuyến khích việc dịch và phổ biến Sổ tay Apostille, ghi nhận các hoạt động của PB liên quan đến Công ước chứng khoán năm 2006, Công ước tín thác năm 1985, việc công bố hồ sơ quốc gia điện tử, cũng như các hoạt động hỗ trợ sau khi gia nhập Công ước. Đồng thời, CGAP hoan nghênh các nghiên cứu của PB về khả năng tiếp cận thông tin của HCCH, báo cáo của các Văn phòng khu vực và sự hợp tác giữa HCCH, UNCITRAL và UNIDROIT.
Công ước La Hay năm 1961 về miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công của nước ngoài (Công ước Apostille)
Năm 2025 đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong tiến trình hội nhập pháp lý quốc tế của Việt Nam, khi Việt Nam đã chính thức nộp văn kiện gia nhập Công ước Apostille vào ngày 31 tháng 12 năm 2025. Theo quy định của Công ước, Công ước sẽ có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 11 tháng 9 năm 2026. Việc gia nhập Công ước thể hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy lưu thông văn bản công xuyên biên giới, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp số hóa trong thời gian tới.
Liên quan đến nội dung này, tại Phiên họp ông Phạm Hoàng Tùng, Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao đã có bài phát biểu đề nghị các quốc gia ủng hộ Việt Nam gia nhập Công ước Apostille. Bên cạnh đó, đại diện Bộ Ngoại giao cũng tích cực trao đổi song phương với đại diện một số quốc gia để đề nghị việc ủng hộ sự gia nhập của Việt Nam.
Ông Phạm Hoàng Tùng, Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao phát biểu tại Phiên họp
Về các nội dung khác
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Phiên họp năm nay là bầu Chủ tịch mới của CGAP. Thông qua hình thức bỏ phiếu kín, CGAP đã bầu bà Yael Weiner (đến từ Israel) làm Chủ tịch mới của CGAP với nhiệm kỳ 3 năm. CGAP cũng bày tỏ sự cảm ơn tới Thẩm phán Marcelo De Nardi (Brazil) - Chủ tịch đương nhiệm vì những đóng góp và sự cống hiến của ông cho HCCH trong suốt nhiệm kỳ của mình.
Đồng thời, CGAP đã chứng kiến việc Cộng hòa Guatemala nộp văn kiện chấp nhận Quy chế của HCCH và hoan nghênh Guatemala trở thành Thành viên thứ 93 của HCCH.
Tại Phiên họp, Đoàn công tác đã tích cực, nghiêm túc tham gia các nội dung thảo luận, nghiên cứu và ghi nhận các ý kiến của các đại biểu nhằm tiếp tục thực hiện đầy đủ trách nhiệm của Việt Nam với tư cách là Thành viên của HCCH. Bên cạnh việc tham dự họp, đại diện Bộ Tư pháp cũng đã có trao đổi song phương với đại diện một số nước gồm Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc…, để trao đổi về việc thực hiện các công ước về tương trợ tư pháp cũng như khả năng hợp tác trong thời gian tới.
Đoàn công tác của Việt Nam tham dự Phiên họp.
Trong thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục nâng cao hiệu quả thực thi các công ước của HCCH mà Việt Nam là thành viên, Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu khả năng gia nhập thêm một số công ước khác của HCCH, qua đó góp phần tăng cường hợp tác pháp lý quốc tế và thúc đẩy hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tư pháp./.
Phòng Tư pháp quốc tế và tương trợ tư pháp về dân sự
Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế