Làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác hàm, cấp ngoại giao

Việc xây dựng dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về Hàm, cấp ngoại giao nhằm đáp ứng yêu cầu về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo chỉ đạo của các cấp thẩm quyền và quy định của Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau khi văn bản hiện hành về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực này (Nghị định số 134/2025/NĐ-CP) hết hiệu lực. 

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về Hàm, cấp ngoại giao được bố cục gồm 02 điều. Nội dung cơ bản của dự thảo Pháp lệnh là: sửa đổi, bổ sung Điều 17, theo đó phân cấp thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thành lập Hội đồng tư vấn về hàm, cấp ngoại giao và quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy và quy chế làm việc của Hội đồng tư vấn về hàm, cấp ngoại giao.

Sửa đổi, bổ sung Điều 25, theo đó phân cấp thẩm quyền của Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao quy định Mẫu giấy chứng nhận và thủ tục cấp giấy chứng nhận về hàm, cấp ngoại giao.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết, Hội đồng thẩm định thống nhất về sự cần thiết ban hành Pháp lệnh nhằm kịp thời xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, đồng thời bảo đảm không tạo ra khoảng trống pháp lý khi các quy định hiện hành hết hiệu lực.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị Bộ Ngoại giao tiếp tục rà soát toàn diện hệ thống pháp luật có liên quan, đặc biệt là các quy định mới được ban hành, trong đó có Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, để kịp thời xử lý những nội dung chưa thống nhất, thiếu đồng bộ. Đối với những vướng mắc thực sự trong thực tiễn, cơ quan soạn thảo cần cân nhắc sửa đổi ngay trong lần xây dựng dự thảo Pháp lệnh này.

Hội đồng thẩm định cơ bản thống nhất với mục tiêu, quan điểm và phạm vi điều chỉnh của dự án; đồng thời đánh giá dự thảo bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng. Tuy nhiên, Thứ trưởng yêu cầu cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát chặt chẽ các yêu cầu về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong quá trình xây dựng pháp luật; bảo đảm nguyên tắc quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh lưu ý phải làm rõ tính pháp lý, vị trí và vai trò của Hội đồng tư vấn về hàm, cấp ngoại giao. Trường hợp Hội đồng chỉ là thiết chế tham mưu, tư vấn nội bộ cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thì cần cân nhắc sự cần thiết phải quy định tại dự thảo Pháp lệnh. Trường hợp đây là thiết chế đặc thù, có vai trò cung cấp thông tin, cơ sở phục vụ Chủ tịch nước xem xét, quyết định phong hàm, cấp ngoại giao thì cần giải trình đầy đủ cơ sở pháp lý, sự cần thiết và nghiên cứu thành phần Hội đồng phù hợp.

Ngoài ra, Thứ trưởng cũng yêu cầu rà soát kỹ kỹ thuật soạn thảo, tuân thủ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn; đặc biệt phải quy định rõ điều khoản chuyển tiếp đối với các Hội đồng đã được thành lập và những trường hợp đang được giải quyết tại thời điểm Pháp lệnh mới có hiệu lực.