Hoàn thiện quy định về hòa giải ở cơ sở đảm bảo thực chất, khả thi và hiệu quả

Phát biểu tại Phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi thông tin Chính phủ đã có Tờ trình số 422/TTr-CP về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) trình Quốc hội ngày 24/7/2026. Theo đó, việc xây dựng Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) nhằm sửa đổi những nội dung bất cập của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, đáp ứng yêu cầu tình hình mới và thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về tăng cường công tác hòa giải ngoài Tòa án, Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Đặc biệt, vừa qua Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển đã đề ra nhiệm vụ “Nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và công tác hòa giải ở cơ sở”. Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam cũng khẳng định “phát triển các thiết chế hòa giải, đối thoại và trợ giúp pháp lý ở cơ sở”. Thứ trưởng Mai Lương Khôi cũng đã thông tin về những nội dung cơ bản, nội dung sửa đổi, bổ sung, lược bỏ của dự thảo Luật Hoà giải ở cơ sở (sửa đổi) so với Luật Hoà giải ở cơ sở năm 2013. Dự thảo Luật gồm 05 chương, 35 điều, sửa đổi toàn bộ 33 điều và tăng 02 điều so với Luật hiện hành, trong đó dự thảo Luật tập trung hoàn thiện các quy định theo hướng bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và phù hợp với yêu cầu thực tiễn; sửa đổi quy định về phạm vi điều chỉnh, phạm vi hòa giải ở cơ sở; sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc tổ chức, hoạt động hòa giải ở cơ sở theo hướng bảo đảm tính tự nguyện của các bên, nguyên tắc bảo mật trong thực hiện hòa giải và không xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng; bảo đảm quyền sử dụng tiếng nói, chữ viết của người dân tộc thiểu số và ngôn ngữ, ký hiệu, chữ dành riêng cho người khuyết tật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở; bổ sung cơ chế chỉ định hòa giải viên và hoàn thiện các quy định về hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở, các quy định về quản lý nhà nước theo hướng phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp. Tại Phiên họp, các đại biểu đồng tình với dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Có 04 ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, quy định cụ thể về chỉ định hòa giải viên để tạo thuận lợi trong thực tiễn thi hành; rà soát lại các quy định về thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã đảm bảo phù hợp; cơ cấu hòa giải viên trong tổ hòa giải tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số...

Các đại biểu trình bày ý kiến