Thông tư mới tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho hoạt động hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật

Việc ban hành Thông tư là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17 tháng 5 năm 2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật và Nghị định số 289/2025/NĐ-CP ngày 06 tháng 11 năm 2025 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15, đồng thời, đáp ứng yêu cầu sớm đưa cơ chế hoạt động của Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật vào thực tiễn. Thông tư thiết lập một quy trình thống nhất từ đề xuất nhu cầu, xét duyệt, ký hợp đồng, giao kinh phí (xác định nội dung chi, định mức chi) đến nghiệm thu, thanh, quyết toán, kiểm tra, giám sát, hoàn trả, bồi hoàn kinh phí hỗ trợ, tài trợ, tạo cơ sở, căn cứ đồng bộ, thống nhất cho Quỹ trong việc triển khai thực hiện chức năng hỗ trợ, tài trợ theo quy định.

Về điều kiện hỗ trợ, tài trợ, Thông tư quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể đề xuất Quỹ hỗ trợ, tài trợ cho toàn bộ dự án, nhiệm vụ, hoạt động hoặc bổ sung kinh phí đối với nhiệm vụ, hoạt động đã được ngân sách nhà nước cấp nhằm tạo thay đổi đột phá, tích cực, hiệu quả, bền vững về xây dựng pháp luật. Dự án, nhiệm vụ, hoạt động phải thuộc phạm vi, đáp ứng điều kiện theo quy định tại Nghị định số 289/2025/NĐ-CP; có căn cứ giao, phê duyệt hoặc cho phép thực hiện của cấp có thẩm quyền khi pháp luật yêu cầu; có mục tiêu, nội dung, sản phẩm, tiến độ, phương án tổ chức thực hiện và dự toán rõ ràng; phù hợp với khả năng nguồn tài chính của Quỹ.

Về cơ chế tài chính, Thông tư quy định việc xây dựng dự toán, nghiệm thu, thanh, quyết toán chủ yếu thực hiện theo cơ chế khoán chi gắn với sản phẩm hoàn thành. Định mức, khung định mức chi tại Thông tư và các Phụ lục kèm theo căn cứ theo định mức, khung định mức chi quy định tại Nghị định số 289/2025/NĐ-CP. Mức kinh phí cụ thể được Quỹ xem xét trên cơ sở tính chất, quy mô, khối lượng công việc, yêu cầu chất lượng sản phẩm, thời gian thực hiện và khả năng nguồn tài chính của Quỹ nhưng không vượt quá mức tối đa tương ứng. 

Thông tư cũng đồng thời ghi nhận yêu cầu linh hoạt của thực tiễn khi không phải mọi nhiệm vụ, hoạt động đều có thể thực hiện theo phương thức khoán chi. Đối với các trường hợp không thể áp dụng phương thức khoán, Thông tư quy định việc quản lý, sửa dụng, thanh, quyết toán được thực hiện theo dự toán đã phê duyệt, chi phí thực tế phát sinh và hóa đơn, chứng từ hợp pháp, hợp lệ.

Tại Thông tư, toàn bộ quy trình hỗ trợ, tài trợ được quy định cụ thể từ khâu lập hồ sơ đề xuất hỗ trợ, tài trợ đến khâu đánh giá, xét duyệt và giao kinh phí hỗ trợ, tài trợ. Đối với hồ sơ đề xuất hỗ trợ, tài trợ, kèm theo Bản thuyết minh về dự án, nhiệm vụ, hoạt động đề xuất hỗ trợ, tài trợ, Thông tư quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân đề xuất hỗ trợ, tài trợ phải xây dựng dự toán kinh phí đề xuất hỗ trợ, tài trợ chi tiết và dự toán là căn cứ cho việc xét duyệt mức hỗ trợ, tài trợ của Quỹ. Thẩm quyền quyết định mức hỗ trợ, tài trợ cho từng dự án, nhiệm vụ, hoạt động được xác định tương ứng với các mức hỗ trợ, tài trợ, đồng thời, việc quyết định mức hỗ trợ, tài trợ cũng được bảo đảm theo các tiêu chí, mục tiêu được nêu trong thỏa thuận giữa Quỹ với tổ chức, cá nhân đóng góp hỗ trợ nếu việc hỗ trợ, tài trợ có gắn với mục tiêu chuyên đề.

Cùng với đó, Thông tư cũng quy định các cơ chế cần thiết trong quá trình triển khai thực hiện dự án, nhiệm vụ, hoạt động sau khi được Quỹ xét duyệt hỗ trợ, tài trợ như tạm ứng và điều chỉnh kinh phí. Cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận hỗ trợ, tài trợ được chủ động điều chỉnh trong phạm vi không làm tăng tổng mức kinh phí và không làm thay đổi mục tiêu, phạm vi, sản phẩm hoàn thành, tiến độ chủ yếu, phương thức chi đã được phê duyệt, không làm phát sinh nội dung chi ngoài phạm vi được Quỹ hỗ trợ, tài trợ và không vượt định mức khoán chi quy định tại Thông tư. Trường hợp đề nghị tăng kinh phí chỉ được xem xét khi có căn cứ khách quan, cần thiết và việc điều chỉnh phải được thực hiện theo quy trình đánh giá, xét duyệt theo quy định.

Liên quan đến việc nghiệm thu, Thông tư quy định việc nghiệm thu không chỉ căn cứ vào sản phẩm cuối cùng mà còn xem xét các sản phẩm hoàn thành của từng nhiệm vụ hoặc từng hoạt động đã được phê duyệt và thống nhất trong hợp đồng. Hồ sơ, kết quả nghiệm thu phải thể hiện mức độ đáp ứng mục tiêu, phạm vi, nội dung, chất lượng và tiến độ; đối với nhóm sản phẩm cần có sự thông qua, phê duyệt, công nhận hoặc ý kiến của cấp có thẩm quyền thì văn bản tương ứng là một căn cứ quan trọng của việc nghiệm thu. Sản phẩm được bàn giao theo hình thức phù hợp với tính chất của từng kết quả. Đối với sản phẩm có nội dung phù hợp để số hóa, hợp đồng phải xác định việc bàn giao dưới dạng dữ liệu điện tử có cấu trúc theo yêu cầu kỹ thuật, phục vụ cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật.

Thông tư đặt yêu cầu công khai, minh bạch và phòng ngừa xung đột lợi ích xuyên suốt toàn bộ quy trình hỗ trợ, tài trợ. Người tham gia đánh giá, xét duyệt, nghiệm thu, thanh, quyết toán, kiểm tra và giám sát phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, bảo mật thông tin, kê khai và cam kết không có xung đột lợi ích; bên nhận hỗ trợ, tài trợ chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của hồ sơ, dự toán, tài liệu và chứng từ.

Quỹ thực hiện kiểm tra, giám sát việc sử dụng kinh phí hỗ trợ, tài trợ trong quá trình thực hiện và sau khi kết thúc dự án, nhiệm vụ, hoạt động. Cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận hỗ trợ, tài trợ có trách nhiệm gửi báo cáo định kỳ, báo cáo theo giai đoạn, báo cáo đột xuất và báo cáo kết thúc dự án, nhiệm vụ, hoạt động theo yêu cầu của Quỹ và hợp đồng hỗ trợ, tài trợ.

Thông tư cũng phân định rõ trách nhiệm quản lý, lưu trữ hồ sơ, tài liệu hỗ trợ, tài trợ; trường hợp phải hoàn trả kinh phí không sử dụng, sử dụng không hết hoặc chưa đủ điều kiện thanh quyết toán và trường hợp phải bồi hoàn do vi phạm.

Với hiệu lực thi hành kể từ ngày 14 tháng 8 năm 2026, Thông tư tạo cơ sở để các cơ quan, tổ chức, cá nhân chủ động rà soát nhu cầu, chuẩn bị hồ sơ và đề xuất những dự án, nhiệm vụ, hoạt động có khả năng tạo thay đổi đột phá, tích cực, hiệu quả, bền vững đối với công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật