Tập trung góp ý những vấn đề lớn trong dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết, cuộc họp nhằm trao đổi, thảo luận, xin ý kiến thành viên Tổ soạn thảo về những nội dung lớn, những vấn đề còn có ý kiến khác nhau trong dự thảo Luật, qua đó tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để gửi thẩm định và trình Chính phủ theo đúng tiến độ.

Theo Thứ trưởng, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước. Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 tiếp tục đặt ra yêu cầu tinh gọn hệ thống VBQPPL, phân định rõ phạm vi nội dung giữa luật và văn bản dưới luật, đổi mới quy trình xây dựng, ban hành văn bản theo hướng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, đồng thời gắn kết chặt chẽ xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật.

Do đó, dự án Luật lần này có phạm vi rộng, không chỉ xử lý các vướng mắc về kỹ thuật, thủ tục mà hướng tới đổi mới tương đối toàn diện cấu trúc hệ thống VBQPPL và cơ chế vận hành của hệ thống pháp luật, từ xây dựng chính sách, soạn thảo, ban hành đến tổ chức thi hành, theo dõi, đánh giá và phản ứng chính sách.

Quang cảnh cuộc họp.

Ngày 13/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 227/NQ-CP thông qua 5 chính sách của Luật và giao Bộ Tư pháp khẩn trương xây dựng dự án Luật, trình Chính phủ trong tháng 8/2026. Trên cơ sở đó, dự thảo Luật được xây dựng gồm 10 chương, 87 điều cùng dự thảo Tờ trình, bản so sánh và các tài liệu liên quan.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị các thành viên Tổ soạn thảo phát biểu thẳng thắn, tập trung vào điều, khoản cụ thể; đối với nội dung chưa thống nhất, nêu rõ lý do, cơ sở pháp lý, thực tiễn và kiến nghị phương án xử lý. Các ý kiến sẽ được cơ quan chủ trì soạn thảo tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, bảo đảm yêu cầu về chất lượng và tiến độ trình Chính phủ.

Vụ trưởng Nguyễn Quốc Hoàn.

Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng VBQPPL Nguyễn Quốc Hoàn cho biết, hiện nay, dự thảo Luật gồm 10 chương, 87 điều, được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa 5 chính sách đã được Chính phủ thông qua. Cơ quan chủ trì soạn thảo đang tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu ý kiến góp ý, hoàn thiện dự thảo Luật và các tài liệu trong hồ sơ để gửi thẩm định, trình Chính phủ, bảo đảm yêu cầu về chất lượng và tiến độ.

Ông cũng nêu rõ những điểm mới của dự thảo Luật so với Luật hiện hành. So với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15, dự thảo Luật kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung để cụ thể hóa 5 chính sách được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 227/NQ-CP ngày 13/8/2026. Những điểm mới chủ yếu gồm: Tinh gọn hệ thống VBQPPL, phân định lại thẩm quyền và thiết lập lộ trình chuyển tiếp; Hoàn thiện cơ chế giao quy định chi tiết, sửa đổi, thay thế văn bản và việc ban hành một văn bản để sửa đổi nhiều văn bản; Hoàn thiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ và Chương trình lập pháp hằng năm; Đổi mới quy trình xây dựng chính sách, soạn thảo và nâng cao chất lượng tham vấn, hồ sơ; Hoàn thiện trình tự xem xét, thông qua, công bố và các quy trình đặc thù; Hoàn thiện quy định về hiệu lực và nguyên tắc áp dụng VBQPPL; Hoàn thiện toàn diện cơ chế tổ chức thi hành VBQPPL và phản ứng chính sách; Đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyên nghiệp hóa công tác xây dựng pháp luật.

Ông Hồ Quang Huy cho rằng cần lượng hóa những thuật ngữ mang tính định tính, trong đó có yêu cầu về “mối quan hệ chặt chẽ” giữa xây dựng và thi hành pháp luật, nhằm bảo đảm quy định có thể được hiểu và áp dụng thống nhất trên thực tế.

Các đại biểu góp ý tại cuộc họp.

Ông đồng thời đề xuất bổ sung việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số như một nguyên tắc trong xây dựng VBQPPL, qua đó đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thúc đẩy đổi mới phương thức xây dựng pháp luật.

Đối với quy trình xây dựng chính sách, ông đề nghị làm rõ trình tự xử lý trong trường hợp phát sinh tình huống mới, đồng thời nghiên cứu bổ sung các quy định nhằm nhận diện và xử lý các “điểm nghẽn”, nguy cơ lợi ích nhóm hoặc tham nhũng chính sách ngay trong quá trình xây dựng pháp luật.

Góp ý về vai trò của chuyên gia và các Bộ, ngành trong quá trình thẩm định, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) Nguyễn Minh Phương nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế phối hợp giữa Bộ Tư pháp với các Bộ, ngành có liên quan, trong đó có Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ. Đồng thời, cần khẳng định Hội đồng thẩm định có tính chất tư vấn, tham vấn cho người có thẩm quyền ban hành, không thay thế trách nhiệm quyết định của chủ thể có thẩm quyền.

Theo ông, ý kiến của chuyên gia và đại diện các Bộ, ngành cần được tôn trọng, được ghi nhận và lưu trữ đầy đủ trong hồ sơ công việc. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm tính minh bạch, theo dõi được quá trình tham gia ý kiến và tăng cường trách nhiệm giải trình của các cơ quan, cá nhân liên quan trong quá trình xây dựng, thẩm định văn bản.

Cũng tại cuộc họp, các thành viên Tổ soạn thảo tập trung góp ý về hệ thống VBQPPL, thẩm quyền ban hành và phương án chuyển tiếp, nhất là việc chuyển nội dung của một số hình thức văn bản sang hình thức phù hợp, phân định thẩm quyền giữa các chủ thể và bảo đảm tính liên tục, ổn định của hệ thống pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1/3/2027 đến hết ngày 31/12/2027.

Các đại biểu đồng thời tập trung thảo luận về quy trình xây dựng chính sách, soạn thảo và cơ chế chuyển đổi quy trình; tiêu chí xác định trường hợp phải thực hiện quy trình xây dựng chính sách; phạm vi kế thừa hồ sơ, tài liệu và trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Việc đơn giản hóa thủ tục được đặt trong yêu cầu vừa giảm quy trình không cần thiết, vừa bảo đảm kiểm soát chất lượng, trách nhiệm giải trình và phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Một nội dung được chú trọng là cơ chế và trách nhiệm tổ chức thi hành VBQPPL, trong đó có kế hoạch, điều kiện bảo đảm thi hành; giải thích, hướng dẫn; tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị; theo dõi, đánh giá, kiểm tra; phản ứng chính sách; rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển và cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật. Các đại biểu tập trung làm rõ nội dung nào cần quy định trực tiếp trong Luật, nội dung nào giao Chính phủ quy định, cũng như trách nhiệm giữa cơ quan Trung ương và chính quyền địa phương, tránh chồng chéo với pháp luật chuyên ngành và phát sinh chế độ báo cáo không cần thiết.

Tổ soạn thảo cũng tập trung cho ý kiến đối với các nội dung đang được thiết kế theo hai phương án, gồm hiệu lực của văn bản quy định chi tiết, nguyên tắc áp dụng VBQPPL, trách nhiệm rà soát, hệ thống hóa và quy định về hợp nhất VBQPPL.

Bên cạnh đó, các thành viên tiếp tục rà soát kỹ thuật lập pháp và tính thống nhất của hồ sơ, bảo đảm sự đồng bộ giữa hệ thống văn bản với thẩm quyền, nội dung ban hành; giữa các quy trình xây dựng pháp luật; giữa quy định về hiệu lực, áp dụng với điều khoản thi hành, chuyển tiếp và giữa dự thảo Luật với các tài liệu trong hồ sơ.