Hoàn thiện khung pháp lý quản lý dịch vụ tài sản mã hóa và thị trường vốn

Bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo 

Theo báo cáo tại cuộc họp, việc sửa đổi, bổ sung các Luật nêu trên nhằm thực hiện chủ trương và thực tế về sắp xếp tổ chức bộ máy, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; khắc phục các thiếu hụt tại Luật Phòng, chống rửa tiền, đảm bảo phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế và thực tiễn của Việt Nam; khắc phục các khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế, hội nhập kinh tế toàn cầu.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực này, nhằm bảo đảm cơ quan quản lý có công cụ giám sát, phòng ngừa đối với hoạt động có tiềm ẩn rủi ro cao về rửa tiền xuyên biên giới.

Liên quan đến thị trường vốn, dự thảo bổ sung quy định cho phép ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Theo Ngân hàng Nhà nước, việc sửa đổi nhằm tạo cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thực hiện hoạt động “nhận và quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ” theo quy định của pháp luật có liên quan. 

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam trên cơ sở luật hóa toàn bộ Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối nhằm bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, cũng như giúp tăng hiệu lực pháp lý, tạo nền tảng thống nhất với các luật có liên quan (như Luật Ngân sách nhà nước, Luật Dầu khí…). Sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ chế tài chính đặc thù của Ngân hàng Nhà nước để đảm bảo phù hợp với hoạt động của Ngân hàng Trung ương và các thông lệ quốc tế, tránh các vướng mắc phát sinh (nếu có).

Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát biểu tại cuộc họp.

Đối với các quy định liên quan đến tài sản mã hóa và phòng, chống rửa tiền, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Theo đó, nhiều tiêu chí hiện được quy định theo hướng định tính như giao dịch có giá trị lớn, giao dịch diễn ra trong thời gian ngắn, giao dịch có điều kiện giá bất thường hay có liên quan đến các chủ thể có hệ thống kiểm soát phòng, chống rửa tiền yếu kém. Nếu không được lượng hóa rõ ràng, các quy định này có thể gây khó khăn trong quá trình áp dụng và giám sát thực tế.

Quan tâm hoàn thiện các cơ chế hậu kiểm, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước

Góp ý đối với dự thảo quy định sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng đối với các loại tài sản bảo đảm khác, không chỉ giới hạn trong lĩnh vực trái phiếu doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kiến nghị nghiên cứu hoàn thiện các quy định liên quan đến giới hạn sở hữu cổ phần tại các tổ chức tín dụng; nghiên cứu cho phép các tổ chức tín dụng đủ điều kiện được tham gia phân phối chứng chỉ quỹ nhằm góp phần phát triển thị trường vốn theo hướng an toàn, minh bạch.

Đối với dự thảo quy định sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại diện Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về cơ chế tài chính đặc thù của Ngân hàng Nhà nước theo hướng bảo đảm phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước và xem xét luật hóa một số nội dung hiện đang được quy định tại các văn bản dưới luật.

Toàn cảnh cuộc họp.

Đồng thời, Bộ Tài chính đề nghị đánh giá đầy đủ hơn việc thực hiện chính sách tiền tệ, cơ chế sử dụng các quỹ tài chính cũng như công tác kiểm tra, giám sát hoạt động in, đúc và tiêu hủy tiền để làm cơ sở hoàn thiện các quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và tính hợp hiến của các chính sách được đề xuất, đặc biệt đối với quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam.

Đối với cơ chế cho phép áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác với mức thông thường đối với một số đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng, Thứ trưởng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ phạm vi áp dụng, điều kiện thực hiện, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của các chủ thể liên quan. Việc áp dụng cơ chế đặc thù phải gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc và không làm gia tăng rủi ro đối với an toàn hệ thống tài chính - tiền tệ.

Thứ trưởng cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục rà soát tổng thể các quy định của dự án Luật theo hướng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tăng cường chuyển đổi số và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Chính phủ. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến việc hoàn thiện các cơ chế hậu kiểm nhằm bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước trong bối cảnh nhiều quy định đặc thù và thủ tục hành chính đang được đơn giản hóa hoặc bãi bỏ.Thanh Trà