Phát biểu khai mạc Cuộc họp, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy cho biết, thực hiện nhiệm vụ được giao, Cục đã phối hợp với một số chuyên gia pháp lý và thống kê nghiên cứu, xây dựng Bộ tiêu chí.
Theo ông Hồ Quang Huy, đây là yêu cầu đặt ra trong Luật Văn bản quy phạm pháp luật, dự kiến được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2 và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Cùng với quá trình hoàn thiện, trình Quốc hội xem xét thông qua Luật tại Kỳ họp này, Bộ Tư pháp đang khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn, triển khai để trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành, trong đó có Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí nói trên.
Cục trưởng Hồ Quang Huy nhấn mạnh, trước những yêu cầu mới và các chính sách quan trọng được đặt ra trong Luật Văn bản quy phạm pháp luật, việc nghiên cứu, xây dựng Bộ chỉ số, tiêu chí đánh giá hiệu quả văn bản sau ban hành là nhiệm vụ cấp thiết. Thời gian qua, cơ quan chủ trì đã nghiên cứu, tổng hợp tài liệu trong nước và quốc tế, từng bước hình thành khung nội dung của Bộ tiêu chí.
Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở việc thiết kế các tiêu chí mà còn ở yêu cầu bảo đảm sự đồng bộ giữa cơ sở thực tiễn, tính khả thi và mục tiêu đánh giá. Bộ tiêu chí sau khi được Thủ tướng Chính phủ ban hành phải trở thành căn cứ để các Bộ, cơ quan ngang Bộ và địa phương triển khai nhiệm vụ đánh giá một cách thường xuyên, liên tục và hiệu quả.
Cục trưởng Hồ Quang Huy cho biết, qua các buổi làm việc với Lãnh đạo Bộ, yêu cầu ứng dụng và triển khai Bộ tiêu chí nhận được sự đồng thuận cao. Đây cũng là động lực, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn đối với nhóm nghiên cứu trong việc tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm công cụ đánh giá khi được ban hành có thể áp dụng trong thực tế.
Cục trưởng Hồ Quang Huy mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các Bộ, ngành và đơn vị liên quan tập trung góp ý, làm rõ những nội dung còn có ý kiến khác nhau. Sau cuộc họp, nhóm thường trực sẽ phối hợp với các chuyên gia tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Quyết định.
Dự kiến trong tuần tới, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh sẽ chủ trì cuộc họp đầu tiên của Tổ soạn thảo để thảo luận, cho ý kiến chỉ đạo về nội dung, mục tiêu, yêu cầu và phương án triển khai Bộ tiêu chí. Bộ Tư pháp đã báo cáo Chính phủ, đăng ký chương trình công tác của Thủ tướng Chính phủ; dự kiến trình Bộ tiêu chí vào cuối tháng 12/2026. Với thời gian chuẩn bị không còn nhiều, Cục trưởng Hồ Quang Huy đề nghị các đại biểu dành sự quan tâm, đóng góp ý kiến thực chất để bảo đảm chất lượng dự thảo.

Quang cảnh cuộc họp.
Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung trao đổi về những vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến tính khoa học, tính khả thi và khả năng áp dụng thống nhất Bộ tiêu chí.
Một trong những nội dung được đặt ra là phạm vi, đối tượng áp dụng. Các đại biểu góp ý về việc áp dụng Bộ tiêu chí đối với tất cả các loại văn bản quy phạm pháp luật, trừ Hiến pháp, hay cần xác định rõ phạm vi và nhóm văn bản ưu tiên đánh giá. Cùng với đó là yêu cầu lựa chọn văn bản để đánh giá theo chương trình, kế hoạch hằng năm, tránh triển khai dàn trải, tạo thêm áp lực không cần thiết cho các cơ quan thực hiện.
Về cấu trúc, dự thảo thiết kế ba tiêu chí lớn, gồm đánh giá hiệu quả tổ chức thi hành văn bản; đánh giá tác động thực tế; và đánh giá mức độ đạt được mục tiêu chính sách. Các đại biểu xem xét mức độ bao quát, sự phân định giữa các tiêu chí, tính rõ ràng của từng nội dung đánh giá; đồng thời góp ý về việc bổ sung, điều chỉnh các tiêu chí thành phần, nhất là những chỉ số có nội dung gần nhau hoặc khó thu thập dữ liệu.
Đối với hệ thống chỉ số và nguồn dữ liệu, vấn đề đặt ra là các chỉ số tại Phụ lục I có bảo đảm tính định lượng, khả năng kiểm đếm, thu thập và kiểm chứng hay không. Việc ưu tiên khai thác dữ liệu sẵn có trong hệ thống báo cáo, cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước, thay vì yêu cầu khảo sát diện rộng, điều tra xã hội học hoặc đo lường chi phí tuân thủ đối với mọi văn bản, cũng là nội dung cần được cân nhắc. Với các chỉ số mang tính định tính hoặc khó lượng hóa, cần có phương pháp đánh giá cụ thể để bảo đảm tính khách quan và thống nhất.
Một nhóm vấn đề quan trọng khác liên quan đến phương pháp chấm điểm và xếp loại. Dự thảo cần được xem xét về khả năng áp dụng thang điểm chung cho cả ba tiêu chí lớn và các tiêu chí thành phần, hay thiết kế thang điểm phù hợp với đặc thù từng nhóm. Cách xác định điểm tối đa, trọng số, điểm đạt được và tổng hợp kết quả cũng cần bảo đảm phản ánh đúng hiệu quả thực tế của văn bản. Đặc biệt, việc xử lý những chỉ số không áp dụng hoặc chưa đủ dữ liệu cần được quy định rõ, tránh làm sai lệch kết quả đánh giá.
Về thời điểm và tần suất đánh giá, các đại biểu cho ý kiến đối với phương án đánh giá thông thường sau 3 năm kể từ khi văn bản có hiệu lực, đồng thời cho phép đánh giá sớm hơn với những văn bản có tác động lớn hoặc phát sinh bất cập nghiêm trọng. Những trường hợp văn bản có thời gian thực hiện ngắn, phạm vi điều chỉnh hẹp hoặc chưa có đủ dữ liệu cũng cần được tính đến để lựa chọn thời điểm đánh giá phù hợp.
Về trách nhiệm thực hiện, nội dung thảo luận tập trung vào việc giao các Bộ, cơ quan ngang Bộ tự đánh giá văn bản do mình ban hành hoặc tham mưu ban hành; vai trò của Bộ Tư pháp trong quá trình này; trách nhiệm phối hợp, cung cấp dữ liệu của các cơ quan liên quan và cơ chế xử lý khi có ý kiến khác nhau về kết quả đánh giá. Đây là những vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với tính khách quan, chất lượng và khả năng vận hành của Bộ tiêu chí.
Đối với lộ trình áp dụng, dự thảo đặt ra phương án chuẩn bị trong 6 tháng, thí điểm từ tháng 9/2027 đến tháng 9/2028 và áp dụng chính thức từ ngày 1/1/2029. Các đại biểu góp ý về tính phù hợp của tiến độ này, cũng như cách thức lựa chọn phạm vi thí điểm: theo lĩnh vực, nhóm văn bản hay theo từng Bộ, ngành, địa phương.
Các nội dung trao đổi sẽ là cơ sở hoàn thiện để Bộ tiêu chí sau khi được ban hành thực sự trở thành công cụ đánh giá hiệu quả văn bản quy phạm pháp luật, góp phần nhận diện những quy định phát huy tác dụng, những bất cập trong thực tiễn và yêu cầu điều chỉnh chính sách, pháp luật.