Dự án Luật Phát triển đô thị: Cơ chế đặc thù phải “đến được” với đô thị

Trung tâm tài chính phải là “bản lề” của dòng vốn toàn cầu

Góp ý về Trung tâm tài chính quốc tế tại Điều 23, Đại biểu Trịnh Ngọc Phương (Đoàn Tây Ninh) cho rằng cần nhìn nhận Trung tâm tài chính từ chức năng cốt lõi là huy động, phân bổ và dẫn dắt nguồn vốn quốc tế vào nền kinh tế Việt Nam, thay vì chỉ dựa vào số lượng ngân hàng, quỹ đầu tư hay các định chế tài chính hiện diện tại đây.

Theo Đại biểu, Trung tâm tài chính phải tạo được khả năng kết nối thị trường vốn quốc tế với nhu cầu vốn trong nước. Từ đó, Đại biểu ủng hộ trao cho TP Hồ Chí Minh các công cụ huy động vốn trung và dài hạn như trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình.

Tuy nhiên, cùng với quyền huy động vốn phải là những quy định đủ rõ về chủ thể phát hành, mục đích sử dụng vốn, hạn mức huy động và trách nhiệm trả nợ của thành phố, qua đó bảo đảm an toàn nợ địa phương.

Đại biểu Trịnh Ngọc Phương.

Một yêu cầu khác được Đại biểu Trịnh Ngọc Phương đặt ra là Trung tâm tài chính không thể trở thành một “ốc đảo” tách khỏi nền kinh tế trong nước. Cần có cơ chế để thành viên Trung tâm tài chính cung cấp dịch vụ cho các tổ chức, cá nhân trong nước, chẳng hạn tư vấn cấu trúc vốn hoặc hỗ trợ doanh nghiệp phát hành trái phiếu quốc tế để huy động nguồn lực cho các dự án hạ tầng, công nghệ.

Đại biểu cũng đề nghị phân định rõ cơ chế chung của Trung tâm tài chính Việt Nam và những cơ chế đặc thù dành riêng cho TP Hồ Chí Minh, qua đó vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa phát huy vai trò của đô thị đầu tàu.

Đồng quan điểm, Đại biểu Lã Thanh Tân (Đoàn Hải Phòng) ủng hộ việc luật hóa mô hình Trung tâm tài chính quốc tế, thay vì chỉ dừng ở nghị quyết thí điểm, nhằm khẳng định cam kết dài hạn của Nhà nước.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp trong nước đủ điều kiện được sử dụng dịch vụ của thành viên Trung tâm tài chính để phát hành, niêm yết chứng khoán quốc tế, qua đó mở thêm kênh thu hút vốn ngoại.

Theo Đại biểu, Trung tâm tài chính phải trở thành “bản lề” nối nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu. Đây cũng là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của mô hình: không chỉ có thêm một trung tâm tài chính, mà phải tạo được dòng vốn mới phục vụ phát triển kinh tế.

Chính sách đặc thù: Không để “đặc thù” nằm trên giấy

Một nội dung được nhiều đại biểu đặc biệt quan tâm là điều kiện để các đô thị được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù.

Đại biểu Phạm Văn Thịnh.

Đại biểu Phạm Văn Thịnh (Đoàn Bắc Ninh) đề nghị rà soát quy định tại Điều 1 theo hướng các thành phố trực thuộc Trung ương như Hải Phòng, Bắc Ninh, Đồng Nai có thể được áp dụng ngay một số cơ chế, chính sách của đô thị đặc biệt mà không phải chờ thêm điều kiện “có chủ trương của cấp có thẩm quyền” hoặc quy định về phạm vi của Chính phủ.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Đoàn Quảng Ninh) cho rằng việc giao toàn bộ việc xác định cơ chế cho nghị định mà thiếu tiêu chí định tính về “năng lực thực thi” dễ phát sinh cơ chế “xin - cho”. Đại biểu đề nghị luật hóa danh mục tối thiểu các cơ chế mà thành phố trực thuộc Trung ương đương nhiên được áp dụng.

Cùng hướng tới việc làm rõ nội hàm của các chính sách đặc thù, ở lĩnh vực TOD, Đại biểu Trần Thế Anh đề nghị làm rõ cơ chế “chuyển nhượng chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch”, nhất là giá trị pháp lý của quyết định chuyển nhượng và việc cập nhật chỉ tiêu vào hồ sơ, cơ sở dữ liệu quy hoạch. Điều này nhằm tránh tình trạng cùng một chính sách nhưng phải qua nhiều thủ tục khác nhau, làm phát sinh thời gian và chi phí cho nhà đầu tư.

Bên cạnh các cơ chế tạo động lực tăng trưởng, nhiều ý kiến đề nghị dự thảo Luật phải coi chất lượng sống của người dân là một tiêu chí quan trọng của phát triển đô thị. Đại biểu Lê Thị Hoài Chung (Đoàn Nghệ An) đề nghị xác định y tế là cấu phần thiết yếu của hạ tầng đô thị, trong đó quy hoạch phải tính đến mạng lưới cơ sở y tế, cấp cứu ngoại viện, điểm đỗ xe cấp cứu và hệ thống điều phối thông minh.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị nghiên cứu cơ chế “hoàn trả bằng công trình” thay vì bồi thường bằng tiền đối với tài sản công, công trình công cộng được đầu tư bằng ngân sách khi thực hiện thu hồi đất, nhằm bảo đảm duy trì các dịch vụ hạ tầng thiết yếu.