“Cầm tay chỉ việc” để trẻ em vùng biên Quảng Trị có giấy khai sinh

Không chỉ ban hành văn bản hướng dẫn, Sở còn chỉ đạo Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 cử cán bộ trợ giúp pháp lý trực tiếp xuống cơ sở, đến từng hộ gia đình để tư vấn, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ. Cách làm này đã giúp nhiều trẻ em được đăng ký khai sinh sau nhiều năm chờ đợi.

Đưa trợ giúp pháp lý đến tận thôn bản

Từ thực trạng nhiều trẻ em tại các xã vùng biên chưa được đăng ký khai sinh, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị đã ban hành các văn bản chỉ đạo, đề nghị UBND các xã biên giới tiến hành rà soát, thống kê và thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ em là con của công dân Việt Nam với người không quốc tịch thuộc trường hợp kết hôn không giá thú (có cha là công dân Việt Nam, mẹ là người không quốc tịch). Đồng thời, ngành Tư pháp triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nhằm tháo gỡ khó khăn cho địa phương và người dân.

Theo đó, các phòng chuyên môn của Sở Tư pháp đã tham mưu ban hành hướng dẫn nghiệp vụ cụ thể, cung cấp biểu mẫu và quy trình thực hiện để các địa phương triển khai thống nhất.

Song song với đó, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tỉnh Quảng Trị được giao phối hợp với UBND các xã, Công an xã và các Đồn Biên phòng đóng quân trên địa bàn tiến hành rà soát, khảo sát từng trường hợp cụ thể.

Cán bộ trợ giúp pháp lý đã trực tiếp đến từng thôn, bản, gặp gỡ các gia đình có trẻ em chưa đăng ký khai sinh để tư vấn, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

Trong nhiều trường hợp, cán bộ phải hướng dẫn người dân từng bước để kê khai thông tin, chuẩn bị giấy tờ cần thiết. Với những trường hợp cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, cán bộ trợ giúp pháp lý hướng dẫn thực hiện thủ tục nhận cha - con trước khi tiến hành đăng ký khai sinh theo quy định pháp luật.

25 km đường rừng cho một tờ giấy khai sinh

Câu chuyện của anh Hồ Văn Chung (trú thôn Tà Cu, xã Khe Sanh) là một trong những trường hợp điển hình cho những khó khăn trong việc đăng ký khai sinh cho trẻ em ở vùng biên.

Anh Chung chung sống như vợ chồng với chị Hồ Thị Linh (người Lào) và có một con chung là cháu Hồ Văn Dơ (sinh ngày 22/2/2026). Sau khi sinh con, chị Linh rời khỏi địa phương, hiện không rõ nơi cư trú.

Sinh sống tại khu vực vùng sâu, cách trung tâm xã khoảng 25 km đường rừng, điều kiện đi lại khó khăn nên anh Chung không nắm được các thủ tục pháp lý cần thiết để đăng ký khai sinh cho con.

Qua quá trình rà soát tại địa bàn, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tỉnh Quảng Trị đã nắm bắt thông tin và cử cán bộ về trực tiếp hướng dẫn anh Chung thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan, từ việc hoàn thiện hồ sơ đến các bước đăng ký khai sinh theo đúng quy định.

Nhờ sự hỗ trợ kịp thời này, gia đình anh Chung đã hoàn thiện được hồ sơ, bảo đảm quyền được đăng ký khai sinh của cháu Hồ Văn Dơ, điều tưởng chừng đơn giản nhưng với nhiều gia đình vùng sâu, vùng biên lại là cả một hành trình không dễ dàng.

Làm việc cả trong dịp Tết

Để tạo điều kiện cho những người đi làm ăn xa có thể hoàn thiện thủ tục khi trở về địa phương, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị đã có văn bản đề nghị UBND các xã biên giới bố trí cán bộ trực tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký khai sinh trong dịp nghỉ Tết Nguyên đán. Nhờ sự chủ động này, nhiều trường hợp tồn đọng đã được tháo gỡ từ cơ sở.

Theo báo cáo của Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tỉnh Quảng Trị, qua quá trình rà soát và hướng dẫn thủ tục, đã có 26 trường hợp được hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ và 23 trẻ được cấp giấy khai sinh tại các xã phía Nam Quảng Trị như Lao Bảo, Khe Sanh, Hướng Lập, Tân Lập…

Tính chung toàn tỉnh, đến nay đã giải quyết đăng ký khai sinh cho 32 trong tổng số 38 trường hợp; số còn lại đang được Trung tâm Trợ giúp pháp lý tiếp tục hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

Không để trẻ em bị bỏ lại phía sau

Theo ông Nguyễn Lương Chính, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tỉnh Quảng Trị, việc hỗ trợ đăng ký khai sinh cho trẻ em vùng biên không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục hành chính mà còn giúp người dân hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình.

“Trong quá trình triển khai, Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, Công an và lực lượng Bộ đội Biên phòng để rà soát từng trường hợp cụ thể, trực tiếp hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ theo quy định,” ông Chính cho biết.

Theo ông Trần Chí Tiến, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị, việc đăng ký khai sinh cho trẻ em trong những trường hợp “đặc biệt” không chỉ là yêu cầu về thủ tục hành chính mà còn là bước quan trọng để bảo đảm quyền nhân thân của trẻ, tạo nền tảng cho việc thụ hưởng các quyền lợi về giáo dục, y tế và an sinh xã hội.

Ông Tiến cho biết, thời gian tới Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị sẽ tiếp tục chỉ đạo Trung tâm Trợ giúp pháp lý phối hợp với các địa phương, lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng để rà soát, hỗ trợ hoàn thành việc đăng ký khai sinh cho các trường hợp còn lại trên địa bàn.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, từ rà soát, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, đến trực tiếp xuống tận thôn bản trợ giúp pháp lý cho người dân, nhiều trường hợp vướng mắc tại các xã vùng biên Quảng Trị đã được giải quyết.

Từ thực tiễn đó cho thấy, khi các cơ quan chức năng chủ động bám sát cơ sở, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và lực lượng liên quan, những khó khăn trong thực hiện thủ tục hộ tịch có thể được tháo gỡ.

Những kết quả đạt được không chỉ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em mà còn khẳng định vai trò “gác cổng” của ngành Tư pháp trong quản lý nhà nước về hộ tịch, góp phần đưa pháp luật đi vào cuộc sống ngay từ cơ sở.

Minh Phương