Hoàn thiện các đề án về xây dựng pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, thực chất và khả thi

Theo báo cáo tại buổi làm việc, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn gửi các Bộ, ngành, địa phương lấy ý kiến đối với Đề án thực hiện soạn thảo VBQPPL tập trung, chuyên nghiệp. Đến nay, một số Bộ, ngành, địa phương đã có văn bản góp ý và Vụ đang tiếp tục tổng hợp, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Đề án.

Dự thảo Đề án xác định mô hình thí điểm ở ba cấp. Đối với cấp Chính phủ, Bộ Tư pháp được giao chủ trì soạn thảo tập trung một số dự án luật, dự thảo nghị quyết của Quốc hội do Chính phủ trình theo phân công của Thủ tướng Chính phủ. Tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ, tổ chức pháp chế sẽ chủ trì công tác soạn thảo tập trung theo danh mục do Bộ trưởng quyết định. Đối với địa phương, Sở Tư pháp là cơ quan chủ trì theo danh mục do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định. Thời gian thí điểm dự kiến kéo dài 3 năm, với tối thiểu 3 văn bản được thực hiện hằng năm ở mỗi cấp.

Đề án cũng tiếp tục làm rõ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình xây dựng VBQPPL. Theo đó, các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành chịu trách nhiệm tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, đề xuất chính sách, trong khi Bộ Tư pháp, tổ chức pháp chế các Bộ và Sở Tư pháp thực hiện việc quy phạm hóa chính sách thành các quy định pháp luật. Công tác thẩm định vẫn được thực hiện theo quy định hiện hành nhằm bảo đảm tính khách quan trong quá trình xây dựng văn bản.

Liên quan đến tổ chức thực hiện, dự thảo đề xuất tiếp tục nghiên cứu kiện toàn tổ chức pháp chế theo hướng nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ soạn thảo tập trung. Trong đó, một trong những phương án được nghiên cứu là từng bước thống nhất mô hình tổ chức pháp chế đủ mạnh tại các Bộ nhằm đáp ứng yêu cầu chuyên nghiệp hóa công tác xây dựng pháp luật.

Toàn cảnh buổi làm việc.

Đối với Đề án tiêu chí và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác xây dựng pháp luật, Vụ Công tác xây dựng VBQPPL cho biết dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2028, 100% các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh có ít nhất một lãnh đạo có trình độ chuyên môn luật; 100% Giám đốc Sở Tư pháp các tỉnh được cơ cấu vào Ủy viên Ban thường vụ tỉnh ủy; mỗi tổ chức pháp chế cấp Bộ có đội ngũ cán bộ nòng cốt đáp ứng yêu cầu chuyên môn, từng bước được tăng cường về số lượng và chất lượng đến năm 2030. Đồng thời, dự thảo bổ sung các tiêu chí về ngoại ngữ, kỹ năng hội nhập quốc tế.

Đối với Đề án thí điểm thực hiện việc đánh giá, chấm điểm công tác xây dựng pháp luật (KPI), Vụ đã xây dựng dự thảo Sổ tay hướng dẫn chấm điểm, đồng thời phối hợp với đơn vị công nghệ để hoàn thiện phần mềm hệ thống quản lý chương trình xây dựng văn bản để theo dõi, quản lý, cập nhật tiến độ thực hiện, theo dõi từng công đoạn xử lý hồ sơ, đánh giá chất lượng thẩm định cũng như hỗ trợ chấm điểm KPI về xây dựng pháp luật tự động trên cơ sở các tiêu chí được thiết lập.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đánh giá cao nỗ lực của Vụ Công tác xây dựng VBQPPL trong việc xây dựng nhiều đề án quan trọng, có ý nghĩa đối với việc đổi mới công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn tới.

Đối với Đề án thực hiện soạn thảo VBQPPL tập trung, chuyên nghiệp, Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát kỹ phạm vi triển khai, xác định rõ tiêu chí lựa chọn văn bản thí điểm, đồng thời nghiên cứu hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện theo hướng chuyên nghiệp hóa. Việc kiện toàn tổ chức pháp chế cần được lập luận trên cơ sở điều chuyển nguồn nhân lực hiện có, bảo đảm tập trung đội ngũ có năng lực xây dựng pháp luật mà vẫn phù hợp chủ trương tinh gọn bộ máy.

Thứ trưởng cũng đề nghị tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý của các Bộ, ngành, địa phương; trong đó nghiên cứu bổ sung quy định loại trừ không soạn thảo tập trung đối với các lĩnh vực đặc thù như quốc phòng, an ninh; đồng thời tiếp tục làm rõ mục tiêu của mô hình soạn thảo tập trung nhằm phát huy vai trò đầu mối của cơ quan tư pháp trong công tác xây dựng pháp luật.

Đối với Đề án Hoàn thiện tiêu chí và các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ người làm công tác xây dựng thể chế, pháp luật, Thứ trưởng lưu ý cần xây dựng lộ trình phù hợp đối với tiêu chuẩn trình độ pháp luật của đội ngũ lãnh đạo tổ chức pháp chế, đồng thời tiếp tục nghiên cứu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nòng cốt, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác xây dựng pháp luật trong bối cảnh hội nhập.

Về Đề án KPI, Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục đơn giản hóa bộ tài liệu hướng dẫn, xây dựng hệ thống tiêu chí theo hướng ngắn gọn, định lượng, dễ áp dụng, đồng thời bảo đảm cơ chế đánh giá khách quan giữa các loại văn bản có mức độ phức tạp khác nhau.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cũng thống nhất chủ trương tổ chức sớm các hội nghị, hội thảo để lấy ý kiến đối với các dự thảo Đề án văn bản này trong tháng 8, bảo đảm chất lượng, thời hạn trình để tạo chuyển biến thực chất trong công tác xây dựng pháp luật.