Tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong kinh doanh bất động sản

Hội nghị có sự tham gia của: Bà Trần Thị Hồng Hạnh, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh; bà Trịnh Thị Thúy Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; bà Nguyễn Kim Thoa, Phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh; Luật sư Phạm Thị Thu Trang, Công ty Luật TNHH MTV Nguyễn Oanh; bà Võ Thiên Kim, đại diện Hội Công chứng viên Thành phố Hồ Chí Minh cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện hiệp hội doanh nghiệp, ngành nghề như Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh; Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh… và cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn Thành phố.

Phát biểu khai mạc, bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp, cho biết Hội nghị là diễn đàn để các doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia, cơ quan quản lý cùng trao đổi, góp ý với các dự thảo chính sách, văn bản quy phạm pháp luật có tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ pháp lý phản ứng nhanh với các quy định mới của pháp luật.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế phát biểu.

         Theo bà Thanh, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản được đặt ra sau quá trình tổng kết thực tiễn thi hành Luật năm 2023. Mặc dù đạo luật đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho thị trường, song nhiều quy định đã bộc lộ bất cập trước yêu cầu phát triển mới, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số.

Cơ quan soạn thảo xác định mục tiêu của lần sửa đổi này là xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đất đai, Luật Nhà ở, các luật có liên quan.

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được xây dựng theo hướng tinh gọn, còn 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với Luật năm 2023. Cơ quan soạn thảo cũng xác định bốn nhóm chính sách trọng tâm gồm: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; cải cách điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính; phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bổ sung các cơ chế mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và điều tiết thị trường.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh.

Tại Hội nghị, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) đánh giá cao định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản khi tiếp tục kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật năm 2023, đồng thời bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm tăng cường công khai, minh bạch thị trường, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, thúc đẩy chuyển đổi số. Theo ông Châu, đây là những nội dung quan trọng góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Cần bổ sung cơ chế quản lý với cá nhân kinh doanh bất động sản

Tại Hội nghị, HoREA cũng cho rằng một số quy định trong dự thảo vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu để bảo đảm tính khả thi khi triển khai. HoREA kiến nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh với các mô hình kinh doanh bất động sản mới; hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử; bổ sung cơ chế quản lý với cá nhân kinh doanh bất động sản; xây dựng cơ sở dữ liệu và mã số định danh cho đội ngũ môi giới nhằm nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường.

Với hoạt động huy động vốn và chuyển nhượng dự án, HoREA đề xuất điều chỉnh quy định về đặt cọc theo hướng hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp, khách hàng; tiếp tục duy trì cơ chế để bên mua được quyền lựa chọn có yêu cầu bảo lãnh ngân hàng hay không nhằm giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp.

Hiệp hội kiến nghị hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng dự án theo hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A), cho phép bên nhận chuyển nhượng kế thừa các quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư, kể cả nghĩa vụ tài chính.

HoREA cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua căn hộ lưu trú trong các dự án du lịch nghỉ dưỡng với giới hạn phù hợp; góp phần thu hút nguồn vốn đầu tư quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh của thị trường bất động sản Việt Nam.

Luật sư Phạm Thị Thu Trang, Công ty luật TNHH MTV Nguyễn Oanh cho rằng, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản cần tập trung xử lý một số vấn đề như trình tự, thủ tục đầu tư, triển khai dự án; tiếp cận, sử dụng đất; các quy định liên quan chuyển nhượng dự án.

Theo bà Trang, nhiều khó khăn hiện nay không xuất phát từ việc thiếu quy định, mà do sự chồng chéo giữa các Luật Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản, Đầu tư, Xây dựng. Sự thiếu đồng bộ này khiến nhiều dự án dù đã hoàn thành một số thủ tục vẫn không thể tiếp tục triển khai vì vướng mắc về đất đai hoặc nghĩa vụ tài chính, kéo theo thời gian thực hiện dự án bị kéo dài, chi phí đầu tư gia tăng, giảm hiệu quả huy động nguồn lực xã hội.

Bà Trang kiến nghị việc hoàn thiện các dự thảo luật cần được thực hiện theo hướng đồng bộ giữa các đạo luật liên quan; tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; nâng cao tính công khai, minh bạch... “Đây là giải pháp quan trọng để tháo gỡ khó khăn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững”, bà Trang nhấn mạnh.

Kết thúc Hội nghị, bà Lê Thị Hoàng Thanh đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp tại Hội nghị; đồng thời ghi nhận sự chủ động của Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan nắm bắt kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh; tổ chức các diễn đàn đối thoại, lấy ý kiến để phục vụ công tác hoàn thiện chính sách, pháp luật. Các ý kiến sẽ được Cục Pháp luật dân sự - kinh tế tổng hợp, phối hợp cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cũng như các chính sách pháp luật liên quan, góp phần xây dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, hiện đại hơn cho thị trường bất động sản.

Hội nghị này là một trong những hoạt động triển khai Kế hoạch năm 2026 của Bộ Tư pháp thực hiện Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030 (Quyết định số 869/QĐ-BTP ngày 29/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp). Đây cũng là một trong những hoạt động cụ thể hóa chủ trương đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong công tác hỗ trợ pháp lý, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.