Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là ‘một cuộc tổng kiểm kê về thể chế’
07/05/2026
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kết luận cuộc họp. (Ảnh trong bài: PV)
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này không phải là nhiệm vụ hành chính thông thường mà là “một cuộc tổng kiểm kê về thể chế”, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nếu làm không nghiêm túc sẽ bỏ lỡ cơ hội cải cách thể chế và xử lý các điểm nghẽn đang cản trở phát triển.
Kết luận cuộc họp của Thường trực Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chiều 7/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cùng các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Bộ, ngành và địa phương trong triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là đợt tổng rà soát lớn nhất từ trước đến nay, lần đầu tiên triển khai đồng bộ theo tinh thần Kết luận 09 của Bộ Chính trị và các chỉ đạo của Tổng Bí thư nhằm phục vụ hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, căn cơ, hạn chế tối đa tình trạng chồng chéo, trùng lặp, thiếu mạch lạc hoặc khó triển khai trong thực tiễn. Theo Chủ tịch Quốc hội, vấn đề “điểm nghẽn thể chế” thời gian qua được nhắc đến nhiều nhưng còn chung chung; lần rà soát này phải xác định rõ “nghẽn ở đâu, thuộc lĩnh vực nào, văn bản nào” để có giải pháp xử lý cụ thể.
Trong thời gian ngắn, các cơ quan đã triển khai khối lượng công việc lớn, ban hành tương đối đầy đủ văn bản chỉ đạo, hướng dẫn; tổ chức hội nghị tập huấn toàn quốc nhằm thống nhất nhận thức và cách làm; đồng thời bước đầu hình thành cơ sở dữ liệu, nền tảng công nghệ phục vụ rà soát văn bản. Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao việc xây dựng hệ thống dữ liệu pháp luật với khoảng 147.000 văn bản được số hóa, cập nhật, phục vụ công tác tra cứu, rà soát của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan liên quan.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu dự họp.
Bên cạnh kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại như tiến độ ở một số cơ quan, địa phương còn chậm; việc triển khai chưa đồng bộ; nguy cơ rà soát hình thức, chỉ theo danh mục mà chưa đi vào thực chất vẫn còn hiện hữu.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này không phải là nhiệm vụ hành chính thông thường mà là “một cuộc tổng kiểm kê về thể chế”, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nếu làm không nghiêm túc sẽ bỏ lỡ cơ hội cải cách thể chế và xử lý các điểm nghẽn đang cản trở phát triển.
Về quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc rà soát phải gắn chặt với yêu cầu phát triển đất nước và địa phương, đồng thời tập trung trả lời hai câu hỏi lớn: quy định nào đang cản trở phát triển và quy định nào còn chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp. Việc rà soát phải bảo đảm đúng, trúng, thực chất; tuyệt đối tránh tình trạng báo cáo hình thức, chung chung.
Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, coi đây là thước đo khách quan nhất của chất lượng pháp luật. Ông đề nghị tăng cường tiếp xúc trực tiếp với người dân, doanh nghiệp để lắng nghe những khó khăn, vướng mắc thực tế trong quá trình thực thi pháp luật thay vì chỉ tổ chức hội thảo, nghiên cứu lý luận.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các nhiệm vụ quá hạn; đề nghị các cơ quan Trung ương, địa phương chưa hoàn thành kế hoạch phải hoàn thành trước ngày 10/5/2026. Đồng thời, giao Bộ Khoa học và Công nghệ sớm hướng dẫn ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ rà soát văn bản; giao Bộ Tài chính hướng dẫn bảo đảm kinh phí thực hiện.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong tổng hợp kết quả rà soát của khối Quốc hội; đồng thời tiếp tục quán triệt tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo chỉ đạo của Tổng Bí thư và các nghị quyết của Đảng.
Các đại biểu tham dự, phát biểu tại cuộc họp.
Theo Chủ tịch Quốc hội, việc rà soát phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn đến phát triển như phân cấp, phân quyền, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và cung cấp dịch vụ công trực tuyến phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Ông cũng yêu cầu Bộ Tư pháp với vai trò cơ quan thường trực phải thiết lập cơ chế tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp kịp thời cho các địa phương; đồng thời tăng cường lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp, cán bộ thực thi pháp luật để bảo đảm kết quả rà soát đúng thực chất.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, quá trình rà soát phải khách quan, khoa học, cầu thị, không né tránh, mạnh dạn đề xuất sửa đổi, bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, kể cả những nội dung thuộc phạm vi quản lý của chính cơ quan mình. Các kiến nghị phải cụ thể, rõ địa chỉ, rõ nội dung sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế; tránh đề xuất chung chung, thiếu tính khả thi.
Đồng thời, cần đẩy mạnh truyền thông để tạo đồng thuận xã hội, huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân. Theo Chủ tịch Quốc hội, mục tiêu cuối cùng của đợt tổng rà soát là tháo gỡ các quy định cản trở phát triển, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp; xử lý các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp. Nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội sẽ trình Quốc hội xem xét; thuộc thẩm quyền Chính phủ, Bộ, ngành thì phải chủ động sửa đổi ngay.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu cao, thời gian gấp, đề nghị các cơ quan phát huy tinh thần trách nhiệm, quyết tâm chính trị cao nhất để triển khai nhiệm vụ nghiêm túc, thực chất, hiệu quả; qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030 và các mục tiêu phát triển đất nước trong 2 dấu mốc 100 năm thành lập Đảng và thành lập nước.
U.San