Nghiên cứu thêm về giá trị pháp lý của các nguồn bổ trợ trong Luật về văn bản quy phạm pháp luật

Theo báo cáo tại buổi làm việc, trên cơ sở nội dung được giao tại Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và qua thực tiễn theo dõi thi hành Luật Ban hành VBQPPL đến nay, Vụ Công tác xây dựng VBQPPL dự kiến và đang xây dựng hồ sơ chính sách theo 06 nhóm vấn đề cần nghiên cứu.

Cụ thể là: (1) Đơn giản hóa hệ thống VBQPPL; (2) Xác định thứ bậc của các hình thức VBQPPL và giá trị pháp lý của các nguồn bổ trợ; (3) Phát huy tối đa vai trò của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ trong xử lý ngay khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật; (4) Đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng VBQPPL bảo đảm chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời, hiệu quả, linh hoạt đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới; (5) Hoàn thiện quy định về tổ chức thi hành VBQPPL, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng với thi hành VBQPPL; (6) Nghiên cứu có quy định về quy trình phù hợp VBQPPL công và VBQPPL tư trong xây dựng pháp luật.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị Vụ khẩn trương hoàn thiện đầy đủ các thành phần hồ sơ, bao gồm báo cáo đánh giá tác động chính sách, rà soát chủ trương của Đảng, Nhà nước, tổng kết thi hành pháp luật, rà soát pháp luật quốc tế, dự thảo luật và thuyết minh các chính sách mới, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu.

Theo Thứ trưởng, đây là dự án Luật có phạm vi điều chỉnh rất rộng, liên quan trực tiếp đến toàn bộ quy trình xây dựng, ban hành và tổ chức thi hành VBQPPL. Vì vậy, quá trình xây dựng chính sách cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, có luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc, đồng thời phải bám sát yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật trong giai đoạn hiện nay.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh kết luận buổi làm việc.

Thứ trưởng lưu ý, đối với những vấn đề mới, nhạy cảm hoặc còn có nhiều cách tiếp cận khác nhau, đơn vị cần chủ động huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học tham gia nghiên cứu theo từng nhóm chính sách, từng chuyên đề cụ thể. Về tiến độ xây dựng dự án luật, Thứ trưởng đề nghị tập trung cao độ để hoàn thiện hồ sơ chính sách theo đúng kế hoạch; đồng thời tiếp tục tổ chức thêm các hội thảo, tọa đàm, khảo sát thực tiễn và làm việc trực tiếp với các Bộ, ngành, địa phương nhằm lắng nghe đầy đủ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành pháp luật.

Đối với các nhóm chính sách lớn của dự án luật, Thứ trưởng cơ bản nhất trí với định hướng nghiên cứu của cơ quan chủ trì, trong đó có các nội dung như đơn giản hóa hệ thống VBQPPL; rà soát lại các loại văn bản và giá trị pháp lý của các nguồn bổ trợ như án lệ, tập quán, lẽ công bằng; tăng cường vai trò của Bộ Tư pháp trong công tác thẩm định; hoàn thiện cơ chế xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; nghiên cứu mô hình soạn thảo tập trung, chuyên nghiệp; hạn chế việc sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản trong cùng một văn bản pháp luật.

Ngoài ra, Thứ trưởng cũng đề nghị Vụ Công tác xây dựng VBQPPL tiếp tục nghiên cứu kỹ các vấn đề liên quan đến nguyên tắc ưu tiên áp dụng pháp luật chuyên ngành, cũng như việc thiết kế quy trình xây dựng pháp luật phù hợp với từng nhóm lĩnh vực, bảo đảm vừa chặt chẽ, đồng bộ nhưng cũng phải linh hoạt, khả thi và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.

Châu Dương